Europese strijd tegen het water

Het Nederlandse beleid voor waterveiligheid komt steeds meer tot stand in samenwerking met andere Europese landen. Hierdoor is het mogelijk om samenhangende maatregelen te nemen in de strijd tegen het water.

Europese Richtlijn Overstromingsrisico's (ROR)

Door zijn lage ligging wordt Nederland wel eens ‘het afvoerputje van Europa’ genoemd. Daarom zijn de risico’s van overstromingen in ons land groter dan in de meeste andere Europese landen, die hoger liggen. Bovendien kunnen de gevolgen van deze overstromingen groter zijn dan in andere landen, omdat veel risicogebieden in ons land dichtbevolkt zijn.

Natuurlijk is overlast door hoogwater niet alleen een Nederlands probleem. De grote rivieren stromen door andere landen en veroorzaken ook daar problemen. De dijken van Nederland grenzen aan de dijken van andere landen. Daarbij komt dat maatregelen van het ene land de veiligheid in het andere land kunnen beïnvloeden. Zo kan de aanleg van een dam of dijk op één plaats de kracht van het water op een andere plek doen toenemen. Met alle gevolgen van dien.

Europese samenwerking in de strijd tegen het water ligt voor de hand. In 2009 is daarom de Europese Richtlijn Overstromingsrisico's (ROR) in de Nederlandse Waterwet opgenomen (ook wel: de Hoogwaterrichtlijn). De richtlijn maakt het gemakkelijker de risico’s van overstromingen vast te stellen en vervolgens te verkleinen.

Samenwerking in strijd tegen overstromingen

In de Richtlijn Overstromingsrisico’s is afgesproken dat de landen een aantal maatregelen moeten nemen om de risico’s van overstromingen aan te pakken. Lidstaten van de Europese Unie moeten:

  • informatie inwinnen over overstromingsrisico’s, beschermingsmaatregelen en risicogebieden;
  • overleggen over nationale en grensoverschrijdende risico’s voor overstromingen;
  • plannen maken voor het grensoverschrijdend beheer van de risico’s van overstromingen.

Een belangrijk doel is om de Europese samenwerking op het gebied van overstromingen te versterken om zo ook op lange termijn het risico van overstromingen te beheersen.

Stappen in de aanpak van overstromingsrisico’s

De EU-lidstaten zijn verplicht om eind 2013 kaarten gereed te hebben die de overstromingsrisico’s aangeven. In 2015 moeten ze per stroomgebied kunnen aangeven hoe ze de risico’s van overstromingen willen verminderen.

Europese afspraken over het beperken van het overstromingsrisico’s

De EU-lidstaten bepalen zelf welke doelen ze stellen, zoals veiligheidsnormen. Daarbij gelden wel bepaalde uitgangspunten op grond van de Europese Richtlijn Overstromingsrisico’s:

  • Stroomgebieden
    De overstromingsrisico’s worden bekeken voor het hele stroomgebied en eindigen dus niet bij de grens van een land. Het is voor Nederland als land dat benedenstrooms ligt (‘het putje’) belangrijk dat andere landen hun problemen niet afwentelen op lager gelegen landen.
  • Aandacht voor gevolgen
    Landen moeten niet alleen aandacht geven aan de kans op een overstroming, maar ook aan de gevolgen. Naast bescherming zijn nog van belang: bewustzijn, waarschuwing, crisisbeheer en regelingen voor schadeherstel.
  • Publieke participatie
    De burger krijgt inzicht in de risicokaarten en wordt betrokken bij het bepalen van doelen en maatregelen.  

Documenten en publicaties

IMPRO-voortgangsrapport 2 (januari 2009)

Tweede voortgangsrapport van de Projectgroep Implementatie Richtlijn Overstromingsrisico's.

Rapport | 10-01-2009 | IenM

Planning van het implementatieproces

Overzicht van de fases in de planning van de implementatie van de EU-Richtlijn Overstromingsrisico's.

Kamerstuk | 11-11-2008

IMPRO-voortgangsrapport 1 (augustus 2008)

Eerste voortgangsrapport van de Projectgroep Implementatie Richtlijn Overstromingsrisico's.

Rapport | 10-08-2008 | IenM

Implementatieplan EU-Richtlijn Overstromingsrisico's

Het implementatieplan geeft aan op welke manier de verplichtingen van de Richtlijn Overstromingsrisico’s in Nederland worden ...

Richtlijn | 04-07-2008 | IenM

Europese Richtlijn Overstromingsrisico s

Richtlijn | 23-10-2007 | IenM