Maatregelen tegen wateroverlast

De maatregelen die de rijksoverheid neemt tegen wateroverlast gaan uit van het principe water vasthouden, water bergen en water afvoeren.

De aanpak van de commissie Waterbeheer 21e eeuw om schade door wateroverlast tegen te gaan, werkt via een drietrapsstrategie. Aan deze drietrapsstrategie moet elke overheid (Rijk, provincie, gemeente en waterschap) zich houden. Uitgangspunt is dat je de wateroverlast niet mag afwentelen op anderen, maar dat je zelf maatregelen moet nemen om wateroverlast tegen te gaan, door middel van water vasthouden - bergen - afvoeren.

Schematische weergave van maatregelen tegen wateroverlast.

Water vasthouden

In plaats van overtollig water zo snel mogelijk af te voeren, is het slimmer om het water zoveel mogelijk bovenstrooms vast te houden in de bodem of in het oppervlaktewater. Dit kan door te zorgen voor meer ruimte om water op te vangen. Bijvoorbeeld door het oppervlak open water te vergroten, door water ruimte te geven in parken en recreatiegebieden, door waterrijke natuur aan te leggen of door groen aan te leggen in openbare ruimte, waardoor water wordt opgenomen en vastgehouden.

Vasthouden is niet alleen van belang bij veel neerslag. Het kan ook helpen om de verdroging van natuurterreinen te bestrijden en in perioden van droogte watertekorten aan te vullen. Zo hoeft geen water van elders te worden gebruikt. Dat komt in verschillende gebieden de waterkwaliteit ten goede en dus ook de landbouw en natuur.

Water bergen

Bij veel neerslag is het niet altijd mogelijk om het water vast te houden. Dan kunnen we water bergen in retentiegebieden. Dit zijn gebieden waar het water bij hevige regenval tijdelijk kan worden opgevangen, waardoor er geen wateroverlast ontstaat.

Water afvoeren

Pas als vasthouden of bergen onvoldoende helpen, is afvoeren van het water een oplossing. In dit soort noodgevallen moeten er gebieden zijn waar het water gecontroleerd naar toe kan worden afgevoerd. Bijvoorbeeld de boezem, een waterplas waarin polderwater wordt geloosd. Als ook de boezem het water niet meer kan bergen, moet het water in de polder worden opgevangen en kan er wateroverlast optreden.

Watersysteem in nieuwe stedelijke gebieden

In nieuwe stedelijke gebieden, zoals Leidsche Rijn bij Utrecht, worden watersysteem en stedelijke functie meer op elkaar afgestemd. Als het een tijd veel regent, wordt zoveel mogelijk water in het gebied vastgehouden. Dat water kan dan weer worden gebruikt in perioden met watertekort. Zo heeft Leidsche Rijn bijvoorbeeld waterdoorlatende bestrating en wadi's. Een wadi is een brede, ondiepe, met gras begroeide greppel die dient voor de tijdelijke opvang van regenwater. Het regenwater wordt op natuurlijke wijze in de wadi gefilterd en zakt vervolgens in de bodem.

Soms wateroverlast accepteren

Af en toe moeten we wateroverlast ook gewoon accepteren. Tenslotte wonen wij in een laag en waterrijk land en ontkomen we soms niet aan tijdelijke en incidentele wateroverlast.

Verantwoordelijk ministerie