Tekort zorgpersoneel tegengaan

Het personeelstekort in de zorg neemt de komende jaren toe. Steeds minder jongeren willen in de zorg werken en ouderen verlaten het beroep. De overheid wil dit tegen gaan.

Maatregels tegen personeelstekort zorg

Om het personeelstekort in de zorg tegen te gaan maakt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) beleid om:

  • personeel te behouden en te verwerven;
  • arbeidsbesparende vernieuwingen door te voeren;
  • de vraag naar zorg af te remmen;
  • meer geld voor extra medewerkers beschikbaar te stellen.

Personeel behouden en aantrekken

Om voldoende zorgpersoneel te behouden en aan te trekken zijn de volgende zaken van belang:

  • Opleiden van voldoende gekwalificeerd personeel.
    Het opleiden van voldoende gekwalificeerd personeel zorgt er voor dat er in de toekomst veel artsen en verpleegkundigen bijkomen. Daarnaast heeft  het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) een aantal fondsen voor zorgopleidingen en stageplaatsen. Ook wordt er jaarlijks € 20 miljoen gereserveerd voor middelbaar beroepsonderwijs voor zorgpersoneel van 30 jaar of ouder, voor bijvoorbeeld omscholing.
  • Tegengaan agressie en geweld.
    De afgelopen jaren is door individuele werkgevers, sociale partners en het kabinet een begin gemaakt om agressie en geweld in de zorg terug te dringen. De ministeries Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en Veiligheid en Justitie (V&J) werken gezamenlijk aan de verdere vermindering van agressie en geweld in de zorg. Voor het creëren van een veiliger werkklimaat in de zorg wordt 6,4 miljoen euro uitgetrokken. De te nemen acties staan in het Actieplan Veilig werken in de zorg.
  • Regionale samenwerking.
    Tussen regio’s bestaan verschillen in werkgelegenheid en opleidingsmogelijkheden. Gemeenten, sociale partners en zorginstellingen werken per regio samen aan de instroom en het behoud van personeel en aan het opleiden van voldoende mensen voor de zorg. 15 regionale organisaties die zich bezighouden met arbeidsmarkt in zorg en welzijn, hebben zich verenigd in de externe link: Stichting RegioPlus. Voor deze organisatie trekt het kabinet in de periode 2012-2015 € 30 miljoen uit.

Meer productiviteit en arbeidsbesparende vernieuwingen in de zorg

Met minder personeel hetzelfde werk doen. Dat kan op verschillende manieren:

  • Juiste zorgverlener op de juiste plek
    Zorgverleners kunnen efficiënter worden ingezet. Zo mogen een verpleegkundige specialist en een ‘physician assistant’ zelfstandig taken uitvoeren. De arts heeft daardoor zijn handen vrij voor andere taken. Ook krijgen wijkverpleegkundigen een grotere rol. Deze herschikking van taken vergroot ook de verantwoordelijkheid en carrièremogelijkheden. Dat maakt het voor zorgpersoneel aantrekkelijker om in de zorg te blijven werken. 
  • Regelarme zorg
    Door de regeldruk te vereenvoudigen en verminderen. Als zorgverleners minder administratieve werkzaamheden hoeven te verrichten, kunnen ze meer tijd aan de cliënt besteden. Inmiddels is het experiment Regelarme zorg gestart.
  • Investeren in innovaties
    E-health is een verzamelterm voor toepassingen van ICT, internet en mobiele technologie voor gezondheid, welzijn en zorg. E-health kan bijdragen aan het anders aanbieden van zorg. Het kan zelfs zorg (gedeeltelijk) vervangen. E-health kan een belangrijke rol spelen in het realiseren van arbeidsbesparing in de zorg. Er komt een actieprogramma ‘Zorg voor innoveren’. Ook start het ministerie van VWS in 2012 met e-health monitor om de voortgang op dit thema te volgen.
  • Mantelzorg en vrijwilligers
    Er wordt steeds meer een beroep gedaan op mantelzorgers en vrijwilligers. De minister van VWS gaat de Tweede Kamer nog informeren over het vrijwilligers- en mantelzorgbeleid. Onderdeel hiervan is een ondersteuningsprogramma voor gemeenten.

Vraag naar zorg afremmen

In de toekomst zal de vraag naar zorg harder groeien dan het aantal zorgverleners. Om de vraag naar zorg in de komende jaren af te remmen wordt er een groter beroep gedaan op de zelfredzaamheid van de patiënt. De inzet van e-health is hier een voorbeeld van. Iemand met een chronische aandoening kan een deel van de behandeling zelf vanuit huis regelen via een online verbinding.

Meer geld voor extra medewerkers

Het kabinet stelt vanaf 2012 structureel jaarlijks € 852 miljoen beschikbaar om de kwaliteit van de zorgverlening en de kwaliteit van arbeid in de langdurige sector te bevorderen. Met dit geld kunnen instellingen 12.000 extra medewerkers in de zorg werven. Ook komt er geld voor scholing van zittend personeel.

De inzet van extra middelen moet daadwerkelijk leiden tot meer handen aan het bed. Daarom is het convenant Investeringen Langdurige Zorg afgesloten. Hierin staan afspraken over de gewenste kwaliteit en opleidingen van de 12.000 extra medewerkers. Een deel van het geld, € 74 miljoen, gaat naar het stagefonds. Het externe link: stagefonds zorg leidt tot extra zorgpersoneel.

Documenten en publicaties

Kamerbrief Arbeidsmarkt: vertrouwen in professionals

De Arbeidsmarktbrief van minister Schippers en staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (VWS) aan de Tweede Kamer is een ...

Kamerstuk | 11-10-2011 | VWS

Aanbiedingsbrief Convenant Kwaliteitsimpuls Langdurige Zorg

Aanbiedingsbrief van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (VWS) bij het Convenant Kwaliteitsimpuls Langdurige Zorg.

Kamerstuk | 06-09-2011 | VWS