Vraagprogrammering toegepast onderzoek

In Nederland is veel kennis aanwezig, alleen ontbreekt soms de verbinding met de toepassing ervan. Kennis vindt daardoor onvoldoende zijn weg naar de samenleving. 

Onderzoeksthema’s

‘Vraagprogrammering’ moet zorgen dat kennis meer zijn weg vindt naar de samenleving. En dat houdt in dat overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties beter moeten aangeven welke problemen vragen om nieuwe kennis. De kennisinstituten (bijvoorbeeld TNO, ECN en Deltares) formuleren op basis van die behoefte hun aanbod van onderzoeksprogramma’s.

De overheid subsidieert onderzoeksprogramma's voor het oplossen van problemen binnen 12 maatschappelijke thema's waar het onderzoek zich op moet richten. Te denken valt bijvoorbeeld aan de bescherming tegen klimaatverandering: hoe hoog gaan we in Nederland dijken maken en hoe kunnen we verantwoorde beslissingen nemen in het geval van hoog water? Dit is maatschappelijk relevant onderzoek, omdat de wetenschappelijke resultaten snel toepasbaar zijn in de maatschappij. In 2010 is deze aanpak geëvalueerd.

Voor de vraagprogrammering van het onderzoek bij de kennisinstituten zijn 12 maatschappelijke thema's geselecteerd:

  • maatschappelijke veiligheid
  • defensie
  • gezond leven
  • voeding
  • omgaan met veranderende samenleving
  • arbeidsparticipatie
  • bereikbaarheid
  • bouwen voor ruimte
  • leven met water
  • energie(huishouding)
  • leefomgeving
  • hoogwaardige systemen, processen en materialen

Verschillende ministeries zorgen ervoor dat voor elk van de 12 thema's kennisvragen worden geformuleerd. Het gaat om vragen voor beleids- en toepassingsgerichte kennis. Dit gaat in goed overleg met bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, experts en kennisinstellingen.

Samenwerking TNO, universiteiten en bedrijven

externe link: TNO, de Nederlandse organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek, en Grote Technologische Instituten (GTI’s) werken samen met andere onderzoeksinstellingen zoals universiteiten, hogescholen en onderzoeksafdelingen van bedrijven. Deze organisaties worden waar nodig betrokken bij de vraagprogrammering. Ook is het mogelijk dat zij de vraag krijgen om samen met anderen een onderzoeksprogramma te starten. Bedrijven of andere organisaties kunnen meedenken over de mogelijke kennisvragen. Het motto is daarbij: wie betaalt, bepaalt, en andersom: wie bepaalt, betaalt (mee).

Grote Technologische Instituten (GTI’s)

De groep Grote Technologische Instituten bestaat uit 4 organisaties die toegepast onderzoek en aanverwante activiteiten uitvoeren, zoals het adviseren van de industrie en de overheid. Ze hebben twee belangrijke functies:

  1. ze fungeren als centrum voor technologische kennis voor bedrijven en overheid;
  2. ze ontwikkelen technologie en stellen die beschikbaar aan bedrijven en overheid.

De GTI’s omvatten de volgende instituten:

  • externe link: ECN: voert onderzoek uit op het gebied van nucleaire en andere vormen van Energie;
  • externe link: MARIN: doet onderzoek naar scheepsbouw, ‘offshore’ technologie en oceanografie;
  • externe link: NLR: voert activiteiten uit op het gebied van lucht- en ruimtevaarttechniek;
  • externe link: Deltares: doet toegepast onderzoek en geeft specialistisch advies op het gebied van water en ondergrond.