Ministerraad en Raad van State

Als de nieuwe wet(swijziging) voldoende is voorbereid door het ministerie, legt de minister of staatssecretaris het voorstel voor aan de ministerraad. De ministerraad beslist of het wetsvoorstel voor advies aan de Raad van State kan worden toegezonden. Dit gebeurt door de Koningin. 

Onderraad

De meeste wetsvoorstellen worden eerst inhoudelijk behandeld door een onderraad van de ministerraad. Deze bestaan uit de meest betrokken ministers en staatssecretarissen. Elke onderraad heeft één of meer zogenoemde ambtelijke voorportalen. Dat is een commissie van hoge ambtenaren die de besluitvorming door de ministers voorbereiden.

Voor het ministerie van Veiligheid en Justitie is de Raad voor Veiligheid en Rechtsorde ( RVR) een belangrijke onderraad. De RVR heeft twee ambtelijke voorportalen:

  • Interdepartementale Commissie voor Constitutionele aangelegenheden en Wetgevingsbeleid (ICCW);
  • Interdepartementale Commissie voor Veiligheid (ICV).

Wanneer het wetsvoorstel in een onderraad is aanvaard, blijft de behandeling in de ministerraad vaak beperkt tot een formele goedkeuring om het wetsvoorstel naar de Raad van State te sturen. De ministers komen in principe één keer per week bijeen. Meestal op vrijdag.

Niet openbaar

De besluiten van de ministerraad zijn niet openbaar. Hetzelfde geldt voor de tekst van het behandelde wetsvoorstel. Wel wordt na afloop van de ministerraad in veel gevallen een kort persbericht uitgebracht, door de Rijksvoorlichtingsdienst en het betrokken ministerie. Hierin staat wat de hoofdlijnen zijn van het wetsvoorstel en dat de ministerraad dit heeft aanvaard.

Raad van State

De externe link: Raad van State is het hoogste adviesorgaan van de regering. De Raad brengt officieel advies uit over het wetsvoorstel aan de Koningin. Dit document gaat ook rechtstreeks naar de verantwoordelijke bewindspersonen. Deze moet reageren op het advies in een zogenaamd ‘nader rapport’ aan de Koningin. Dit rapport wordt door de betrokken wetgevingsjuristen wordt geschreven. Daarin motiveren zij welke opmerkingen van de Raad van State wel en niet worden overgenomen. Waar nodig worden het wetsvoorstel en de memorie van toelichting aangepast.

Blanco advies

Soms heeft de Raad van State geen opmerkingen (blanco advies). Maar het komt ook voor dat de Raad van State zware kritiek heeft en adviseert om het wetsvoorstel niet bij de Tweede Kamer in te dienen. In dat geval is sprake van een negatief advies. Als de minister het wetsvoorstel toch bij de Tweede Kamer wil indienen, dan moet het wetsvoorstel eerst opnieuw in de ministerraad worden behandeld en goedgekeurd.