Zoeken naar balans en draagvlak
Kennismaking met het Caribisch deel van het Koninkrijk
Vandaag, dinsdag 14 februari, gaat het gebeuren. Saba. Regelmatige bezoekers van de eilanden hebben me van te voren al attent gemaakt op de spectaculaire aankomst op het kleinste eiland.
Slechts vijftig meter telt de landingsbaan op Flat Point, het enige vlakke stuk op het eiland. We treffen het. Het is een heldere dag en Saba is vanaf Sint Maarten al te zien. Het klassieke vulkaansilhouet verrijst fier uit de Caribische zee. Prachtig. We vliegen er recht op af, dan scherp naar links, zakken en vol in de remmen. Een landing uit het boekje.
Colombia
‘Gezag’ Jonathan Johnson stond ons al op te wachten en neemt ons mee naar het bestuurskantoor. We spreken daar met hem en gedeputeerde Chris Johnson. Saba heeft in de staatkundige veranderingen van meet af aan gekozen voor een directe band met Nederland en heeft gedurende dat hele proces een altijd constructieve houding aangenomen. De nieuwe generatie bestuurders werkt steevast vanuit de nieuwe mogelijkheden die er sinds oktober 2010 zijn. En met zichtbaar resultaat. Gedeputeerde Johnson is positief over de verbeteringen in het onderwijs en de gezondheidszorg. De 24-uurs helikoptervoorziening voor noodgevallen is een flinke stap vooruit. Ook de eerste ervaringen met Colombia voor specialistische hulp zijn bij de bevolking positief. Zorgen heeft hij wel, vooral de ontwikkeling van de koopkracht voor de mensen. Dat probleem was ik op Bonaire ook al tegen gekomen. We spreken af de resultaten van het koopkrachtonderzoek af te wachten. Dan staan de feiten naast de gevoelens van de bevolking. Dan ook kunnen we zien of actie nodig is. Wordt vervolgd. Het enthousiasme van de jonge generatie bestuurders zoals Johnson die verantwoordelijkheid neemt voor het welzijn van de bevolking, werkt aanstekelijk. ‘A man of solutions, not a man of problems’, kenschets ik hem op de afsluitende persconferentie.
Roddels
Tijd om het eiland beter te leren kennen. Ik neem een kijkje in de haven waar nieuwe investeringen ten behoeve van de veiligheid nodig zijn. Een flinke kostenpost, die de eilandelijke begroting te boven gaat. Ik begrijp hun probleem, want welke gemeente in Nederland moet een haven, luchthaven, waterfabriek, elektriciteitscentrale, ziekenhuis etcetera op eigen kracht financieren? We vervolgen onze weg. Onderweg naar het sociale woningbouwproject Under the Hill laat ik de schoonheid Saba op me inwerken. Het eiland heeft een prachtige natuur. Tropisch regenwoud op flanken van Mount Scenery, nu het hoogste punt van Nederland met 877 meter. De Sabanen houden hun huizen goed bij, keurig geverfd in de traditionele kleuren wit en groen met rode daken. Toch is het nodig dat er ook aandacht is voor hen die maar moeilijk een huis kunnen veroorloven. Tien nieuwe woningen worden gebouwd bij Under the Hill.
Aan het begin van de avond ontmoet ik een dwarsdoorsnede van de Sabaanse bevolking in de tuin van de Rijksdienst voor Caribisch Nederland. Mensen vertellen me openhartig wat hen bezighoudt. Een oude dame van tachtig jaar brengt me op de hoogte van de laatste roddels van het eiland. Eenmaal in bed val ik in slaap bij het geluid van de boomkikkers.
Klassieke afweging
Woensdag, 15 februari neem ik afscheid van Saba. Een korte take off en tien minuten later staan we op Sint Eustatius. Vanuit de lucht had ik goed zicht op het terrein en de haven van het olieoverslagbedrijf Nustar. Nustar is het gesprek van de dag op Statia, zoals het eiland hier in de regio genoemd wordt. Het bedrijf wil de overslagcapaciteit vergroten. De uitbreidingsplannen betekenen een verdubbeling van de capaciteit. De impact op het eiland en de zichtbare aanwezigheid van de opslagtanks zal groot zijn. Veel inwoners van Statia maken zich zorgen over aantasting van het karakter van het eiland en vrezen voor een overheersend industrieel beeld. Ook is er zorg over de veiligheid. Daartegenover staan de economische aspecten. De centrale ligging tussen Noord en Zuid Amerika en Europa maakte Statia in de 17-de eeuw een van de belangrijkste havens ter wereld. Wat bijna niemand weet is dat Statia tegenwoordig na Rotterdam de tweede haven van Nederland is. Uitbreiding is goed voor de werkgelegenheid van de Statianen. In mijn gesprek met gezaghebber Berkel en de leden van de eilandsraad komen alle aspecten aan bod. Het is een klassieke afweging economie versus sociale, ruimtelijke en milieu aspecten. Het is zoeken naar een goede balans en draagvlak onder de bevolking.
Het bestuur van Statia staat voor grote uitdagingen. Het zal voor de huidige bestuurders niet meevallen. Ze zijn ook nog maar twee weken in functie. Ik heb het nog niet meegemaakt dat ik bestuurders tegenkom die nog maar korter aan de slag zijn dan ikzelf.
‘the First Salute’
De middag gaat op aan een bezoek aan Fort Amsterdam en een bezoek aan het Historisch Museum. Er ligt hier veel geschiedenis. Trots is men op ‘the First Salute’. Vanaf Fort Oranje werd als eerste een saluut van een Amerikaans schip beantwoord. Daarmee was Sint Eustatius de eerste die de VS officieel als land erkende. Het legde de basis voor de goede betrekkingen tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de VS.
’s Avonds de laatste ontvangst van dit bezoek. Ik vermaak me met de Statianen en luister naar hun verhalen. Joey and friends vullen het plein van Fort Oranje met hun muziek.
Documenten en publicaties
De feiten op een rij
Maandag, 13 februari 2012, afsluiting van het bezoek aan Bonaire. Ik schuif aan bij het eilandsbestuur en bespreek met hen de ...
Nederland is er een stuk mooier op geworden
Ik word wakker met via de mail gestuurde foto’s van schaatsende man en dochters. Ziet er heerlijk uit. Hier is de afweging om na ...
Touchdown Curaçao
Touchdown Curaçao. De warmte komt me tegemoet en de Elfstedenkoorts is flink gezakt. Voor het eerst zet ik voet op één van de ...