De regering en het parlement

De Koning en de ministers vormen samen de regering. Het kabinet, alle ministers en staatssecretarissen, bestuurt het land en voert het beleid uit. Het parlement controleert het kabinet.

Constitutionele monarchie

Nederland is een constitutionele monarchie. Dat betekent dat het staatshoofd een Koning of Koningin is van wie de bevoegdheden zijn vastgelegd in de Grondwet.

In Nederland zijn de bevoegdheden van de Koning zeer beperkt. In de Grondwet is vastgelegd dat de Koning onschendbaar is en de ministers verantwoordelijk zijn. De ministers en de Koning vormen samen de regering. Koningin Beatrix regeert sinds 1980.

Meer informatie vindt u in het dossier Koninklijk Huis.

Kabinet

Het kabinet bestaat uit de ministers en de staatssecretarissen. Een nieuw gevormd kabinet krijgt de naam van zijn minister-president: nu is het kabinet-Rutte-Verhagen in functie (ontslag aangeboden op 23 april 2012).

Een minister geeft politieke leiding aan een ministerie. Ook kan een minister worden benoemd die niet is belast met de leiding van een ministerie, de 'minister zonder portefeuille'. Zo'n minister vindt onderdak bij een van de ministeries.

Een minister kan worden bijgestaan door een of meer staatssecretarissen, aan wie de minister een gedeelte van zijn taak opdraagt. De taakomschrijvingen van de staatssecretarissen kunnen per kabinetsperiode verschillen en worden na hun benoeming in de Staatscourant gepubliceerd.

Een minister wordt bij afwezigheid in beginsel vervangen door zijn staatssecretaris. Dit is vastgelegd in de vervangingsregeling. Een staatssecretaris neemt bij afwezigheid van zijn minister deel aan de beraadslagingen in de ministerraad, maar hij heeft geen stemrecht.

De staatssecretaris woont verder de vergadering van de ministerraad bij als in de raad een onderwerp aan de orde is, waarvoor hij volgens zijn taakomschrijving verantwoordelijk is.

Het kabinet en de afzonderlijke ministers zijn verantwoording schuldig aan het parlement. Zij moeten het vertrouwen hebben van de meerderheid van het parlement.

Meer informatie over de verhouding tussen de regering en het parlement vindt u in het dossier Parlement.

Parlement

Nederland is een parlementaire democratie. Dat betekent dat kiesgerechtigde Nederlanders elke vier jaar kiezen wie hen vertegenwoordigen in het parlement.

Het parlement (de Staten-Generaal) bestaat uit de Eerste Kamer en de Tweede Kamer.

Het parlement controleert de regering en is medewetgever. Een wet kan pas ingaan als de Eerste en de Tweede Kamer het wetsontwerp hebben aangenomen.

In het dossier Parlement vindt u meer informatie over de Eerste en Tweede Kamer.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn