Miljoenennota 2016: Nederlandse economie beter dan verwacht, maar niet goed genoeg

Nederland is weer terug in de economische kopgroep van Europa. Dit jaar groeit de economie met 2,0%. Volgend jaar met 2,4%. Het tekort neemt verder af en de werkloosheid daalt. Het herstel is breed gedragen, want naast de  export en investeringen groeien dit jaar ook de consumentenbestedingen. Het kabinet heeft er met de Miljoenennota 2016 voor gezorgd dat zoveel mogelijk Nederlanders van dit herstel kunnen profiteren, maar zet tegelijkertijd de hervormingen door voor meer banen, duurzame groei, en gezonde overheidsfinanciën. Komend jaar kiest het kabinet daarom voor lastenverlaging op arbeid, een evenwichtig koopkrachtbeeld, extra geld voor zorg en defensie en verdere uitvoering van de ingezette hervormingen.

Dat blijkt uit de Miljoenennota 2016 die minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem dinsdag 15 september aan de Tweede Kamer heeft aangeboden. Dijsselbloem vindt dat hoewel de verwachte groei reden geeft voor optimisme, Nederland nog steeds een te hoge werkloosheid heeft die te langzaam daalt en dat er te weinig ruimte is voor groei. 'Het gaat met de Nederlandse economie beter dan verwacht, maar niet goed genoeg.'

Volgens de minister heeft het kabinet de afgelopen jaren veel noodzakelijke maatregelen genomen om de overheidsfinanciën op orde te brengen, voor het behoud van de welvaartsstaat en om de economie te versterken. Daardoor staat Nederland er nu veel beter voor. 'De maatregelen hebben echter veel offers gevraagd van de mensen die ermee te maken kregen. Nu de economie verbetert, wil het kabinet dat Nederlanders dit ook merken. Daarnaast willen we buffers opbouwen om ook in de toekomst tijdens slechte tijden zo nodig de klappen op te kunnen vangen', aldus minister Dijsselbloem.

Het kabinet neemt in de Miljoenennota 2016 de volgende maatregelen:

  • Verlaging van de lasten op arbeid met 5 miljard euro. Dit leidt tot een hogere economische groei en structureel tot 35.000 extra banen.
  • Het is het kabinet daarnaast gelukt de koopkracht van gepensioneerden en mensen met een uitkering te repareren. Hierdoor gaat ruim 80% van de huishoudens er volgend jaar op vooruit.
  • Er is de komende jaren extra geld voor versterking van Defensie oplopend tot  345 miljoen euro. Daar bovenop komt structureel 60 miljoen euro beschikbaar voor internationale missies.
  • In de zorg gaan de uitgaven de komende jaren structureel 210 miljoen euro omhoog om de kwaliteit van leven van mensen in verpleeginstellingen te verbeteren.
  • Voor het loonakkoord in de publieke sector heeft het kabinet dit jaar 470 miljoen euro uitgetrokken. Dit bedrag loopt op tot 1,3 miljard euro structureel per jaar.
  • Het kabinet stel 539 miljoen euro extra beschikbaar voor asielopvang in Nederland. Om vluchtelingen bescherming te bieden in het eerste veilige land dat ze tegenkomen op hun vlucht is door het kabinet 110 miljoen euro beschikbaar gesteld voor opvang in de regio.

Overheidstekort daalt, structureel tekort stijgt

Het economisch herstel heeft een positief effect op de overheidsfinanciën. Het overheidstekort daalt in 2016 naar 1,5% van het bruto binnenlands product (bbp).  Dit komt door de toenemende belastinginkomsten en lagere werkloosheidsuitkeringen door de aantrekkende economie, en door de eerdere hervormingen en besparingen van het kabinet. Het structureel tekort loopt op tot 1,3% bbp in 2016, voornamelijk door de lagere aardgasbaten en de lastenverlichting. Deze afwijking is niet significant en valt binnen de toegestane marges van de preventieve arm van de Europese begrotingsregels. De EMU-schuld daalt in 2016 naar verwachting tot 66,2% van het bbp (466 miljard euro).

Begrotingstekort/EMU-saldo 2010-2016
2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016
als % bbp -5,0 -4,3 -3,9 -2,4 -2,4 -2,2 -1,5
in € miljard 32 28 25 16 16 15 11
tekort per dag in € miljoen 86 76 68 43 43 42 29
Overheidsschuld/EMU-schuld 2010-2016
2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016
als % bbp 59 61 66 68 68 67 66
in € miljard 373 394 426 440 450 458 466

per Nederlander in €

22.000 24.000 25.000 26.000 27.000 27.000 27.000