Nederland helpt Indonesië bij havenontwikkeling en kustversterking

Dit is een gezamenlijk persbericht van IenM en VNO-NCW

Nederland en Indonesië intensiveren de samenwerking op het gebied van water en havenontwikkeling. De haven van Rotterdam wordt betrokken bij de havenontwikkeling in Jakarta. De haven in de miljoenenstad wordt uitgebreid met een gebied met de omvang van de Tweede Maasvlakte.

Ook gaan Nederlandse waterbouwers Indonesië helpen bij de versterking van de kust van Centraal-Java. De kust is onderhevig aan erosie waardoor veel bewoners bedreigd worden door het wassende water. Ook de voortgang van het grote project ter verbetering van de kustbescherming van Jakarta is besproken.

50 bedrijven

De diverse afspraken voor samenwerking zijn de afgelopen dagen door minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) en bedrijven uit de Nederlandse watersector gemaakt tijdens het handelsbezoek met minister-president Rutte aan Indonesië. Meer dan 50 bedrijven uit de water en maritieme sector zijn onder aanvoering van VNO-NCW voorzitter Hans de Boer mee gereisd naar Indonesië.

Innovatief

Minister Schultz is verheugd over afspraken die er zijn gemaakt. 'Nederland en Indonesië werken al jaren samen om de kust van dit immense land goed te beveiligen en er tegelijkertijd voor te zorgen dat de vervuiling van de rivieren en het tekort aan drinkwater wordt aangepakt. We hebben tijdens dit bezoek kunnen zien dat Indonesiërs enthousiast zijn over typisch Nederlandse oplossingen en graag doorgaan op de ingeslagen weg. Of het nu gaat om de grote technische oplossingen, of om oplossingen zoals 'bouwen met de natuur', waarbij op Midden-Java gebruik wordt gemaakt van natuurlijke technieken om het mangrovebos, dat de kust versterkt, terug te laten keren. Met dit soort innovatieve manieren van werken laten we zien wat we in huis hebben. De watersector heeft weer een mooi visitekaartje achter gelaten."

Investeren in de relatie

Ook Hans de Boer, voorzitter VNO-NCW en zakelijk missieleider is tevreden: "We investeren al langere tijd in een steeds hechtere samenwerking op het terrein van water en havens met de centrale regering. Met de stappen die nu concreet gezet worden zie je dat dit zich geleidelijk uitbetaalt. Maar ook investeren in de regio is belangrijk, want daar wordt geïnvesteerd. Daarom bezochten we vandaag ook de gouverneur van Midden-Java waar ze veel problemen hebben met de kustverdediging. Ik merk dat we een sterke uitgangspositie als Nederland hebben, maar alleen door continu in de relatie met Indonesië te blijven investeren en te blijven terugkeren krijg je hier echt vaste voet aan de grond. Vandaag zijn weer veelbelovende stappen gezet om de relatie verder te verstevigen."

Haven van Rotterdam timmert aan de weg

De haven van Rotterdam zal in Jakarta een rol krijgen bij de aanleg en de exploitatie van de nieuwe te ontwikkelen haven naar model van de Tweede Maasvlakte. De afspraak vloeit voort uit eerdere gesprekken en afspraken van begin dit jaar waarbij de Indonesiërs aangaven de relatie op havengebied te willen intensiveren vanwege de Nederlandse kennis.

Jakarta

Tijdens het bezoek sprak minister Schultz met verschillende Indonesische ministers over de voortgang van het grote project voor de kustversterking van Jakarta. Door de grondwateronttrekking daalt de bodem van de stad met 15 cm per jaar (in Nederland is dat 15 cm per honderd jaar). Zonder maatregelen tegen overstromingen worden op korte termijn vier tot vijf miljoen mensen in Noord-Jakarta bedreigd. De Nederlandse overheid en bedrijven adviseren over de aanpak. De eerste maatregelen worden al genomen. Het gaat dan om het stopzetten van grondwateronttrekking en de versterking van de huidige zeewering. Op termijn voorzien de plannen in de aanleg van een 'seawall' van het formaat Afsluitdijk. Hierdoor wordt het mogelijk om het overtollige water van de rivieren voor de kust in reservoirs op te vangen. Om te voorkomen dat het water in die reservoirs vervuild raakt moeten de rivieren in de stad een grote schoonmaak ondergaan.

Script animatie Outer Sea Wall

Vet: voice-over

Dit is Jakarta.

Een bruisende en snel groeiende miljoenenstad met een probleem

Water.

Door de economische groei is er steeds meer van nodig. Een groot deel daarvan wordt uit de grond gepompt.

Per jaar daalt de bodem hierdoor wel tot 15 cm.

De 5 miljoen inwoners van Noord-Jakarta worden daarom direct bedreigd.

Een betonnen muur is tot nu toe hun enige bescherming tegen het zeewater.

Daarnaast kan door het zakken van de bodem het rivierwater niet meer vrij uitstromen naar de zee.

Nu al zijn overstromingen een groot probleem voor de stad. Zonder ingrijpende maatregelen kan een deel van de stad letterlijk kopje onder gaan.

Sinds een aantal jaar denkt Nederland - op verzoek van Indonesië - mee over een oplossing.

De plannen zijn samengevat in het NCICD: National Capital Integrated Coastal Development.

Dit zijn de hoofdpunten die nu al worden aangepakt door de Indonesische regering:  

De drinkwatervoorziening en de riolering worden verder gemoderniseerd, waardoor er geen diep grondwater meer wordt opgepompt.

De zeemuur wordt verder versterkt.

En er wordt nagedacht over reservoirs waar het rivierwater in kan uitmonden. Deze kunnen dan worden leeggepompt naar de zee.

In de stad is hier echter niet genoeg ruimte voor.

Daarom is het plan, als het zinken van Jakarta toch doorgaat, een soort afsluitdijk aan te leggen, voor de kust van Jakarta: The outer sea wall.

Het peil van het water voor de kustlijn kan op die manier kunstmatig laag worden gehouden.

Bovendien ontstaat zo een belangrijke nieuwe oost-west verbinding en biedt dit mogelijkheden voor nieuwe economische ontwikkeling.

De voorbereiding op het besluit over the Outer Sea Wall begint nu.

Zo dragen we bij aan een veilig en bruisend Jakarta!

Andere waterprojecten

Tijdens een bezoek aan centraal Java vandaag stonden verschillende lopende waterprojecten centraal. In de stad Semarang werd een gemaal in de Banger polder officieel in gebruik genomen. Dit gemaal, dat met hulp van Nederlandse waterschappen tot stand is gekomen, zorgt er voor dat 84.000 mensen droge voeten houden in een gebied dat voorheen heel vaak blank stond.
Diverse deelnemende waterbedrijven deden goede zaken tijdens de handelsmissie. Zo heeft het Drentse familiebedrijf Engeldot-water in Jakarta een opdracht in de wacht gesleept om van rivierwater en afvalwater drinkwater te maken. Er komt in de stad een installatie van het Nederlandse bedrijf waarmee per seconde 1000 liter vervuild water gezuiverd kan worden.