Effectievere gevangenisstraf en veilig terugkeer dankzij intensievere samenwerking

Vandaag is in de penitentiaire inrichting van Alphen aan den Rijn een bestuurlijk akkoord getekend om te zorgen dat ex-gedetineerden succesvol kunnen terugkeren in de samenleving. Jaarlijks zijn dit er ongeveer 30.000. Dankzij intensievere samenwerking tussen het Ministerie van Justitie & Veiligheid, de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), de reclasseringsorganisaties en gemeenten kan de re-integratie samen met de gedetineerde effectiever worden vormgegeven. Gevangenisstraffen moeten niet alleen een straffend karakter hebben, ze moeten ook eraan bijdragen dat een gedetineerde niet opnieuw de fout in gaat. Actieve voorbereiding op terugkeer in de samenleving vanaf dag één en betere informatie-uitwisseling zijn daarom belangrijke onderdelen van het bestuurlijk akkoord.

Samenwerken voor veilige terugkeer

Als gedetineerden bij terugkeer in de samenleving een aantal basisvoorwaarden op orde hebben, is de kans kleiner dat ze opnieuw de fout in gaan. Daarom wordt al tijdens detentie gewerkt aan onderdak, werk/inkomen, zorg, een geldig legitimatiebewijs en grip op schulden. Ook het opbouwen of versterken van een goed ondersteunend sociaal netwerk is een belangrijke voorwaarde om herhaling te voorkomen. Om ervoor te zorgen dat een gedetineerde ook na detentie voortgang boekt op deze zaken, worden gemeenten en reclassering betrokken vanaf het begin van de detentie. Hoewel reclassering gedetineerden vaak al kent voordat ze vast komen te zitten, was het tot nu toe gebruikelijk dat zij pas betrokken werden als de gevangenisstraf tegen het einde liep. Reclassering en gemeenten komen nu de gevangenis in om samen met een casemanager van de gevangenis en de gedetineerde een persoonsgericht re-integratieplan op te stellen. Zo hebben zij een beter beeld bij het verloop van de gevangenisstraf, en kunnen op dag één al afspraken worden gemaakt voor de terugkeer in de samenleving. Een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle re-integratie, is goede informatie-uitwisseling tussen DJI, reclassering en gemeenten. Om dat handen en voeten te geven, wordt in het wetsvoorstel Straffen en Beschermen een wettelijke grondslag voor het delen van dit soort informatie geregeld. Daarbij gaat veiligheid boven privacy. Zo kan er een betere inschatting gemaakt worden van de zorg en begeleiding die een ex-gedetineerde nodig heeft bij zijn of haar terugkeer in de maatschappij en herhaling van strafbare feiten worden voorkomen.

Terugkeer naar de maatschappij

Ik begeleid gedetineerden bij hun terugkeer naar de maatschappij.

Ons hoofddoel is eigenlijk voor alle doelgroepen dat ze op het juiste pad komen en dat wij ze daar zo goed mogelijk in ondersteunen.

De aanpak is de mensen niet te veel huiswerk meegeven. Maar het samen gaan doen.

Voorheen was het gewoon uitzitten en, hup,de straat op met een grote vuilniszak.
En dat was het dan.
Met het gevolg dus dat we ze een paar weken of maanden daarna weer terugzagen.

Uit onderzoek is gebleken dat de eerste 48 uur nadat de gedetineerde vrijkomt cruciaal zijn.
Als de gedetineerde ziet dat er eigenlijk niks geregeld is en van het kastje naar de muur wordt gestuurd dan vervallen ze vaak in oude gewoonten waardoor ze weer gaan plegen.

En nou wordt er echt gewerkt van binnen naar buiten.
Dus binnen al zorgen dat je buiten een betere kans krijgt op de arbeidsmarkt.

Als het een beetje meezit, heeft de gedetineerde nog woonruimte.
Maar indien hij geen woonruimte heeft, kan hij zelf een woning gaan zoeken en aanvragen.

Als mensen met ontslag gaan en de buitenwereld weer in gaan is het natuurlijk fijn als ze hun eigen medische zorg weer volledig oppakken.
En dat ze ook weten wat ze moeten doen.

Wat we hier doen is het allerbelangrijkste om een basis te leggen.
Postadres regelen.
Aanvraag voor een uitkering of inkomsten.
Om ook uiteindelijk met die problematische schulden aan de slag te gaan.

Een ID is eigenlijk de sleutel tot alle andere hulpverlening.
Je moet natuurlijk kunnen aantonen wie je bent als je bij een instantie komt.
Waaronder bijvoorbeeld een uitkeringsaanvraag.

We kunnen daarbij ondersteunen.
Maar als iemand buiten de gevangenis is, moet hij of zij het ook zelf weer gaan doen.

Het is niet onze bedoeling om van een gedetineerde een modelburger te maken.

Weet je, je leert ze om weer te resocialiseren.

En dat ze eigenlijk weer deel mogen uitmaken van de maatschappij.

Dat je mensen toch zo ver kunt krijgen dat ze die draad oppakken.
En dan hopen dat ze nooit meer terugkomen.