Toespraak van minister Kamp bij het Holland High Tech Roadmapevent

Toespraak van de minister van Economische Zaken, Henk Kamp, bij het Holland High Tech Roadmapevent, op 12 september 2017 te Den Bosch.

Dames en heren,

Dit is de 6e jaargang van het Holland High Tech Roadmapevent. In 2011 vond het 1e evenement plaats, waarbij direct het belangrijkste resultaat van deze topsector in gang werd gezet: de brede en versnipperde high tech sector bij elkaar brengen, onder de vlag Holland High Tech. De sector heeft sindsdien maar liefst 16 roadmaps opgesteld, variërend van nanotechnologie tot automotive, en van ruimtevaart tot smart industry. De sector staat momenteel stevig en is van grote waarde voor de Nederlandse economie. Dat komt onder andere door het wetenschappelijk onderzoek dat wordt gedaan, gefinancierd vanuit de Nederlandse overheid. Het geld wat naar de universiteiten gaat is in totaal een bedrag van 3 miljard euro per jaar. En in het bijzonder voor de topsector High Tech Systemen en Materialen, is daar nog eens vanuit het bedrijfsleven een half miljard euro extra bijgelegd. Een half miljard euro dat niet bij die bedrijven blijft, maar wat gewoon voor iedereen beschikbaar is. Publiek onderzoek, gefinancierd door het bedrijfsleven. 160 miljoen euro van deze 3,5 miljard euro gaat naar de topsector High Tech Systemen en Materialen.

Ik sprak over de betekenis van deze topsector voor de Nederlandse economie en die is glashelder: ruim de helft van alle research & development uitgaven die worden gedaan in Nederland, gaan hier naartoe. Daarbij is High Tech Systemen en Materialen de grootste exporteur van goederen, het beslaat namelijk 11% van de gehele Nederlandse export. Daarmee is Nederland nummer 5 van de wereld in het exporteren van goederen.

Jullie sector is niet alleen waardevol op zich, maar ook voor andere sectoren. We zien dat in veel producten van tegenwoordig technologie van jullie sector zit. In mijn overtuiging spelen de sleuteltechnologieën micro- en nanotechnologie, high tech materialen en geavanceerde fabricage, een hoofdrol bij het behouden van ons concurrentievermogen. Mijn collega’s Jasper Wesseling en Bertholt Leeftink hebben op deze sleuteltechnologieën altijd hun accenten gelegd. Dat vind ik heel belangrijk, want door middel van deze sleuteltechnologieën gaan we de maatschappelijke uitdagingen aan.

Dat zien we bijvoorbeeld in de coöperatieve mobiliteit, waar wegen, voertuigen en weggebruikers onderling informatie uitwisselen. Deze nieuwe techniek wordt ingezet om de wegcapaciteit en verkeersveiligheid te vergroten. De chips uit de Nederlandse sector, uit uw sector, laten auto’s met elkaar communiceren, waardoor ze voor een betere doorstroom van verkeer en minder verkeersongevallen zorgen.

De sleuteltechnologieën zien we ook terug in gedecentraliseerde energiesystemen, zoals smart grids. In woonwijken wordt veel energie verbruikt, maar kan ook steeds meer energie geproduceerd worden. Door vraag en aanbod van energie plaatselijk te regelen, kan fors bespaard worden op de infrastructuur van gas, warmte en elektriciteit. Als je dit plaatselijk kunt regelen, ben je niet afhankelijk van de grote netten die gas en elektriciteit leveren. Dat levert dus grote besparingen op.  

Vanuit het innovatieprogramma High Tech to Feed the World werkt de topsector High Tech Systemen & Materialen nauw samen met de topsectoren Agri & Food en Tuinbouw & Uitgangsmaterialen. Het innovatieprogramma ontwikkelt bijvoorbeeld landbouwrobots die 24/7 het land bewerken en veel zuiniger en lichter zijn dan de grote landbouwwerktuigen die nu worden gebruikt.

Mooi om te zien hoe bij deze uitdagingen intensief wordt samengewerkt met andere topsectoren, al sinds de start van de topsectorenaanpak. Het topteam van High Tech Systemen & Materialen heeft een organisatie weten neer te zetten waarin kennis en kunde royaal gedeeld wordt.

Achter deze prestatie zit een grote drijvende kracht, Amandus Lundqvist, het boegbeeld van deze topsector. 'De motor achter de ondernemende universiteit,' aldus oud-minister Maria van der Hoeven bij zijn vertrek als collegevoorzitter bij de Technische Universiteit Eindhoven. De afgelopen jaren was Amandus de motor achter de topsectorenaanpak in z’n geheel, mede door zijn indrukwekkende bestuurservaring in Eindhoven, bij IBM, en naast vele andere bestuursfuncties, bij Feyenoord. Hij besloot de zaken daar zelfs zo te organiseren dat ze kampioen werden. Daar zullen ze hier in Brabant misschien minder blij mee zijn, maar toch knap!

Dit Holland High Tech roadmapevent is het laatste publieke optreden van Amandus in zijn functie als boegbeeld van de topsector High Tech Systemen & Materialen. Hij heeft een grote rol gespeeld in het bij elkaar brengen van de brede en versnipperde high tech sector, onder de vlag Holland High Tech. Amandus en ik hebben elkaar regelmatig ontmoet. Hij is een welkome gast die altijd erg toegewijd is geweest aan de topsectorenaanpak.

Onder Amandus zijn leiding is het topteam High Tech Systemen en Materialen hecht en ongewijzigd gebleven. Hij is een verbinder en zeer loyaal. Een voorbeeld daarvan is dat hij zo vaak bij ons over de vloer kwam dat hij per ongeluk in de database van de medewerkers is gezet. Dat was natuurlijk zeer onterecht, want hij is geen medewerker van Economische Zaken. Het geeft wel aan dat je zo vertrouwd was, dat je voor het gevoel bij ons hoorde. Je droeg vanuit je eigen achtergrond en eigen kennis bij aan waar wij op het ministerie voor staan.  

Het is spijtig dat Amandus zijn post verlaat, maar ik ben verheugd dat Marc Hendriks zijn taak overneemt. Marc, nu MKB-lid van het topteam, heeft goede resultaten geboekt op het gebied van internationale samenwerking, en de bestrijding van het tekort aan Bèta-technici in Nederland. Hij gaat verder werken aan de kernambitie van de topsector High Tech Systemen & Materialen: Nederland door innovatie en exportgroei aan de top houden. We kunnen wel stellen dat de toekomst van deze topsector staat of valt met de samenwerking van een topteam. Dat hebben we de afgelopen 6 jaar gemerkt, wat mij terug brengt bij Amandus.

Amandus was de afgelopen 6 jaar de aanjager van vruchtbare samenwerking tussen het bedrijfsleven, wetenschappers en overheden. Het is heel waardevol dat hij zijn kennis en ervaring ook de komende tijd nog inzet om het nieuwe Kennis- en Innovatiecontract op te stellen. Hierin wordt de financiering geregeld voor de topsectoren. Ook zet hij zijn werk in Woensdrecht voort, waar hij bij Aviolanda Aerospace voorzitter is van de raad van commissarissen. Hij draagt daar onder andere zorg voor de JSF-faciliteiten. En mocht u denken dat Amandus het vanaf heden wat rustiger aan gaat doen, dan vergist u zich. Dit voorjaar is hij toegetreden tot de raad van Toezicht van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek.

De vele bijdragen van Amandus Lundqvist aan de Nederlandse economie en in het bijzonder de high tech industrie, zijn ook Zijne Majesteit de Koning niet ontgaan.

Beste Amandus,

Het is me een eer om je te mogen mededelen dat het Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd je – bij bevordering - te benoemen tot Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau. Kom naar voren, dan zal ik je graag de versierselen bij deze hoge eer horen, omhangen.