Toespraak van minister van Engelshoven bij de ondertekening van de Erfgoeddeal

Toespraak van minister Van Engelshoven (OCW) bij de ondertekening van de Erfgoeddeal op 21 februari 2019 in Den Haag.

[Het gesproken woord geldt!]

Beste mensen,

Welkom bij de ondertekening van de Erfgoeddeal, niet toevallig hier in Madurodam.

Want als u hier naar buiten kijkt, ziet u Nederland in het klein. Markante gebouwen, waterwerken, spoorwegen, Schiphol. Noem maar op. Een verzameling van hoogtepunten die ons land rijk is, met zorg bijeengebracht en aantrekkelijk ingericht. Zoals dat alleen in een kunstmatige situatie kan. 'Was het in het echt ook maar zo eenvoudig,' hoor ik u denken.

En daarom zijn we hier bij elkaar. Niet om Nederland als een Madurodam opnieuw in te richten. Maar om samen oplossingen te zoeken voor de ruimtelijke uitdagingen die ons te wachten staan. Door de kracht van ontwerp. En met behulp en behoud van erfgoed.

Erfgoed speelt een centrale rol bij deze deal. De naam zegt het al: de Erfgoeddeal.

Aan de ene kant kan erfgoed een obstakel zijn bij het inrichten van de leefomgeving. Dat hoef ik u niet te vertellen. En soms leidt het inrichten van de leefomgeving tot het ontstaan van erfgoed. Denk bijvoorbeeld aan de Beemster of aan Schokland.

Maar wat erfgoed bijna altijd doet is: mensen verbinden. Het maakt hen bewust van waar ze wonen, van de geschiedenis van hun leefomgeving. Erfgoed vertelt verhalen van waar we vandaan komen, het definieert wie we zijn en het geeft ons richting voor de toekomst. Bij grote maatschappelijke veranderingen biedt het een vertrouwde context en geeft het houvast.

Daarnaast heeft erfgoed natuurlijk een waarde in zichzelf: met een eigen betekenis en schoonheid. Waarden die we graag doorgeven aan toekomstige generaties.

Juist om die toekomstige generaties een plek te geven in ons land, staan we de komende jaren voor grote ruimtelijke opgaven: wijken moeten worden verduurzaamd, nieuwe energie moet worden opgewekt en getransporteerd. Bij de inrichting van onze leefomgeving moeten we rekening houden met wateroverlast, droogte én hitte. En onze steden groeien verder terwijl in andere gebieden bevolkingsdaling en leegstand problemen veroorzaken.

Al deze opgaven raken onherroepelijk ook monumentale panden, historische stads- en dorpskernen, archeologie en eeuwenoude landschappen. Om dat in goede banen te leiden is extra inzet nodig.

In de 1e plaats in middelen: ik investeer €20 miljoen, de provincies en gemeenten verdubbelen dit tot €40 miljoen.

Maar met geld alleen zijn we er nog niet. Samenwerking is cruciaal. En daarom ben ik blij dat u hier allen naartoe bent gekomen om deze Erfgoeddeal te ondertekenen: de ministeries van BZK, IenW en LNV, IPO, VNG, FIM, FGM, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, LandschappenNL, het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) en de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit (FRK). Een brede coalitie, met veel kennis, veel ervaring en breed draagvlak.

Beste mensen,

Erfgoed verdient het om beschermd te worden. Maar soms spelen ook andere belangen een rol. Ik ben ontzettend blij dat we die belangen met elkaar in samenhang bekijken. Zodat ze elkaar niet in de weg zitten, maar elkaar juist versterken.

Zodat we bij de opgaven voor de toekomst kunnen leren van ons erfgoed. En daarmee ons erfgoed kunnen veiligstellen voor de toekomst.

Ik wens u heel veel succes en vooral ook heel veel plezier bij de uitwerking van deze belangrijke opdracht!