Persconferentie na ministerraad 16 december 2016

Ja, goedemiddag. Twee dingen ter inleidend woord. In de eerste plaats is vandaag besloten om de invoeringswet over het Oekraïnereferendum naar de Raad van State te sturen, zoals gisteren aangekondigd. Wij zullen de Raad vragen om een spoedadvies en dat volgt dan op het akkoord, gisteren, in de Europese Raad over een juridisch bindend besluit waarin alle Nederlandse punten zijn geadresseerd. Het Associatieakkoord is geen opstapje naar EU-lidmaatschap, ook niet in de toekomst, geen toegang tot onze arbeidsmarkt, geen collectieve veiligheidsgarantie, geen defensiesamenwerking, geen extra geld. En vooral benadrukt dat dit Associatieakkoord gaat over het bestrijden van fraude en corruptie in Oekraïne en deze zaken zijn nu goed vastgelegd en daarmee doen wij recht aan de nee-stem op een inhoudelijke manier. Wij vinden het nodig, is ook vandaag in de ministerraad opnieuw uitgesproken, om het verdrag te ratificeren tegen de achtergrond van het juridisch bindend besluit van de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie, omdat het ervoor zorgt dat Europa een verenigd front is en kan blijven tegenover de in toenemende mate destabiliserende buitenlandse politiek van Rusland. En dat raakt ook direct de veiligheid hier in Nederland. Mensen denken vaak ‘Rusland ligt ver weg, is dat dan zo erg?’, ja dat is ook voor Nederland slecht, omdat wij een klein land zijn. Onze veiligheid hangt direct samen met de NAVO, de harde directe veiligheid, maar ook de inbedding in de Europese samenwerking. En de toenemende destabilisering aan de randen van Europa, tot en met raketplaatsingen tussen Litouwen en Polen, dat werkt destabiliserend op onze veiligheid. Dat is dus direct slecht voor de veiligheid hier en daar staan wij als kabinet voor, voor die veiligheid in Nederland.

Dan het economisch beleid. Het CBS heeft gisteren de jongste cijfers over de werkloosheid gepresenteerd en eerder verschenen de ramingen, de decemberramingen van het CPB. Er is inmiddels sprake van een spectaculair herstel, we zijn nu zo’n beetje de snelst groeiende – of een van de snelst groeiende – economieën van de Europese Unie. Inmiddels is de economie – na de dubbele dip van 2009 en 2012-2013 – terug op het niveau van voor de crisis en de werkloosheid loopt harder terug dan aanvankelijk was verwacht door het Centraal Planbureau en we ook zelf hadden gedacht. We hadden dit gehoopt, maar niet meteen verwacht. En mede als gevolg van deze ontwikkelingen zien we ook dat overheidsfinanciën nu weer gezond worden en we schrijven volgend jaar weer zwarte cijfers. Dat is ook van belang omdat daarmee ook de staatsschuld als percentage van het nationaal inkomen terugloopt en dat zijn de buffers die we nodig hebben om, mocht het in de toekomst – je hoopt het niet – weer een keer nodig zijn, om bij een ernstige klap in te grijpen, dat daar ook weer het geld voor is. Zoals we dat ook konden doen in 2008-2009 bij de financiële crisis. Het dak repareren als het mooi weer is, zoals we vaak tegen elkaar zeggen. Dit was ook een belangrijk doel van het kabinet: Nederland sterker uit de crisis laten komen. En dat hebben we met 17 miljoen mensen, zijn we dat op dit moment aan het doen. Maar daarmee zijn we er niet, want niet iedereen voelt dat herstel en er zijn nog steeds grote internationale onzekerheden. En daarom moeten wij verstandig beleid blijven voeren. Het is niet zo dat dit er nu is en dit er blijft; het is echt van belang dat we stap voor stap, met verstandige maatregelen, dat herstel verder begeleiden. Het is geen gegeven, dit kan ook weer anders gaan als er geen verstandig beleid wordt gevoerd.

Dan moeten we ons ook realiseren dat mensen die dit horen ook met hele concrete persoonlijke vragen zitten, zorgen die ik ook in mijn omgeving tegenkom. Vragen als: hoe zit het met ons pensioen? Krijgen onze ouders en onze grootouders als ze naar het verpleeghuis moeten wel dezelfde zorg en aandacht waarvan we tenminste vinden dat ze die moeten krijgen? Is die zorg er ook later voor ons? Is die er ook voor onze kinderen? Hoe zorgen we dat mensen die van buiten komen goed integreren in onze samenleving? Dat wij knokken voor onze Nederlandse waarden en ook uitleggen aan mensen die van buiten komen wat die Nederlandse waarden zijn. En dat zijn allemaal terechte zorgen die leven bij veel mensen in Nederland en we zijn pas tevreden, niet alleen als het macro beter gaat – de economie gesterkt en de werkloosheid daalt – maar als we op al deze terreinen in het land met elkaar kunnen zeggen: ja inderdaad, we beginnen de zaken echt voor elkaar te krijgen. En daar zijn we nog niet, dus er is nog heel veel te doen.