Maatschappelijke dialoog over dragerschap van erfelijke aandoeningen

Erfelijke ziektes komen in vele soorten en maten voor. De gevolgen hiervan kunnen grote invloed hebben op het leven van patiënten en hun familieleden. Medische technologie kan de overdracht  van een erfelijke aandoening in bepaalde gevallen voorkomen. Moet deze technologie ook ingezet kunnen worden om dragerschap van de aandoening te voorkomen? Daarover ging de maatschappelijke dialoog.

Dragerschap van erfelijke aandoeningen

Via Preïmplantatie Genetische Diagnostiek (PGD) is het mogelijk om ernstige erfelijke aandoeningen te voorkomen. Dit kan door alleen embryo’s zonder de ziekte te selecteren voor zwangerschap. Zo voorkomt PGD dat een kind de ziekte van een ouder erft. Maar als het kind zelf de ziekte niet heeft, kan het nog wel drager zijn van de erfelijke ziekte. PGD kan ook dit dragerschap voorkomen. Dit is in de meeste gevallen nog niet toegestaan.

Het inzetten van medische technologie, zoals PGD, kan veel leed besparen. Maar het brengt ook ethische dilemma’s met zich mee. Hoogleraren ethiek Inez de Beaufort (Erasmus MC) en Theo Boer (Protestantse Theologische Universiteit) schreven over dit vraagstuk het essay ‘Pre-implantatie Genetische Diagnostiek om dragerschap te voorkomen – een generatie verder of een generatie te ver?’.

Lees ook dit verdiepende interview met Inez de Beaufort en Theo Boer over het essay dat zij geschreven hebben.

Waarom een maatschappelijke dialoog over dragerschap?

De maatschappelijke dialoog dragerschap van erfelijke aandoeningen is één van de 5 dilemma’s rondom de Embryowet waarover het kabinet een maatschappelijk gesprek organiseert. Embryo’s vormen het begin van het leven. Daarom stelt de wet grenzen aan handelingen met embryo’s. Bepaalde onderzoeken zijn hierdoor niet mogelijk. Dit kan verbeteringen in de zorg in de weg staan. Het is daarom goed om na te denken en te discussiëren over wat we belangrijk vinden en hoe en wanneer wetenschappers embryo’s mogen gebruiken voor onderzoek. De Rijksoverheid wil dit gesprek stimuleren en alle belangstellenden de gelegenheid geven hierover mee te praten.

Met de maatschappelijke dialoog 'dragerschap van erfelijke aandoeningen' wilde het kabinet de verschillende meningen, waarden en perspectieven ophalen die over dit dilemma in de maatschappij leven. De uitkomsten hiervan zijn weergegeven in een eindrapportage die begin 2021 verschijnt.

Met wie hebben we gesproken?

In de maatschappelijke dialoog dragerschap van erfelijke aandoeningen kon iedereen meepraten die belangstelling heeft voor dit onderwerp. We hebben gesproken met patiënten en hun familieleden, medisch specialisten, ethici, (wens)ouders en andere geïnteresseerden. Voor een indruk van deze eerdere dialogen kunt u hier het verslag van de startbijeenkomst en de reacties van deelnemers lezen.