Het verhaal van BZK

‘Staan voor democratie en goed openbaar bestuur’. Hiermee begint de corporate story van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Een corporate story is het authentieke en unieke verhaal van een organisatie. Dit is het verhaal van BZK.

Staan voor democratie en goed openbaar bestuur

Gelijkheid en vrijheid zijn essentiële waarden in elke democratie. Dat geldt zeker voor Nederland. Ons land staat wereldwijd bekend als een land dat zeer veel waarde hecht aan deze twee grondbeginselen. Als ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) dragen wij hieraan belangrijk bij. Wij waken over een moderne, goed functionerende democratie en over goed openbaar bestuur in ons land en wij zorgen voor een efficiënt werkende Rijksdienst.

Wij staan voor een overheid waarop burgers kunnen vertrouwen. Een overheid die garandeert dat burgers prettig samen kunnen leven en wonen in een democratische rechtsstaat, met een slagvaardig openbaar bestuur. Wij zetten ons elke dag in om deze missie te doen slagen. Of wij nu minister of staatssecretaris zijn, secretaris-generaal, beveiliger, bouwkundige, beleidsmaker, ICT-medewerker, secretaresse, of adviseur. Allemaal, want wij zijn samen BZK.

Van Binnenlandse Zaken tot BZK

Onze democratische rechtsstaat is gestoeld op de Grondwet. In de Bataafs-Franse tijd (1795-1813) kwam voor het eerst een gekozen parlement bijeen. Die periode markeert het begin van ons ministerie. In 1798 heette BZK nog ‘het departement van inwendige politie en toezicht op de staat van dijken, wegen en wateren van de Bataafse Republiek’. Vijftien jaar later werd ons ministerie formeel ingesteld en kregen wij de naam Binnenlandse Zaken.

Het zou nog tot de nieuwe Grondwet van 1848 duren voordat Nederland bestuurlijk uitgroeide tot de democratie die het nu is. Er is wel een belangrijk verschil tussen ons huidige ministerie en dat van halverwege de negentiende eeuw. Omdat ons land in die tijd maar acht departementen telde, had Binnenlandse Zaken veel meer beleidsterreinen. De eerste afsplitsing van ons ministerie vond plaats in 1877 door de komst van een departement voor Waterstaat, Handel en Nijverheid. In de eeuw daarna volgden onder meer Onderwijs, Arbeid, Volkshuisvesting en Volksgezondheid.

In 1998 kregen wij pas onze huidige naam: Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Wij overleggen namens Nederland met Curaçao, Sint Maarten en Aruba en wij coördineren het beleid van Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba). BZK is een dynamisch ministerie. Afhankelijk van de politieke keuzes kunnen onze beleidsterreinen wisselen.

Belangrijke beleidsthema’s in de samenleving

De veranderende rol en inrichting van de overheid - en dus ook van ons ministerie - is een continu proces. Onze organisatie past zich steeds weer aan de besluitvorming van de regering en nieuwe ontwikkelingen in de samenleving aan. Daarbij hoort dat beleidsterreinen soms wegvallen en andere beleidsterreinen, zoals Ruimtelijke Ordening en de omgevingswet, bij ons ministerie terechtkomen. Binnen de Rijksdienst neemt onze shared service-organisatie bedrijfsvoeringstaken over van andere ministeries.

Wij maken ons sterk voor een democratische en weerbare rechtsstaat. Bij de flexibele inrichting van de overheid fungeert BZK daarom als verbinder van ministeries en ander overheden die op steeds meer terreinen samenwerken en ambtenaren die zich steeds verder professionaliseren. Ons ministerie hecht aan het voeren van een krachtig beleid op thema’s die mensen raken, zoals de bouw van nieuwe woningen, onze grondwet en digitale dienstverlening.

Verbinding zoeken met samenwerkingspartners

Oog houden voor de buitenwereld betekent ook dat wij niet vanachter ons bureau werken aan beleid, maar juist de krachten bundelen met partners in het land. Maatschappelijke vraagstukken worden dichter bij de burger en meer in samenspraak met medeoverheden en andere betrokkenen aangepakt. Niet op basis van bestuurlijke blauwdrukken, maar door gezamenlijke programma’s op te stellen.

Wij zoeken structureel de verbinding met onder meer gemeenten, provincies, koepelorganisaties, waterschappen en burgers. Met de bestuurders die dichtbij burgers, bedrijven en instellingen staan. Zo kunnen wij landelijk, regionaal en lokaal in co-creatie komen tot goede beleidsrichtingen en -oplossingen. Het is vervolgens aan ons om overtuigd te sturen op de beleidsthema’s waarvoor wij verantwoordelijk zijn en waaraan wij een bijdrage willen leveren. Onze samenwerkingspartners verwachten dat doorzettingsvermogen van ons. Ze willen dat wij visie tonen, de beleidskoers bepalen en daaraan vasthouden. Zeker bij toekomstige beleidsthema’s is het belangrijk dat wij initiatieven nemen, partijen samenbrengen en ruimte creëren voor constructief overleg en tijdige besluitvorming.

Die regierol past prima bij BZK. Wij zijn het namelijk gewend om in de samenwerking met partners altijd onze professionaliteit en daadkracht te tonen. Wij beschikken over een grote dossierkennis en wij weten hoe wij beleidsmakers en maatschappelijke organisaties bij elkaar kunnen brengen. Wij slagen er daarnaast in partijen tot gezamenlijke besluiten te laten komen.

Betrokken organisatie

Deze voorbeelden illustreren de veelzijdigheid van ons ministerie. Wij richten ons niet alleen op constitutionele zaken, maar ook op bestuurlijke vernieuwing en kiesrecht. Wij faciliteren de Rijksdienst en gaan over de bescherming van de democratische rechtsorde. Wij regelen de financiën van provincies en gemeenten en zorgen voor een goede samenwerking met de andere landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden en de drie bijzondere gemeenten van Caribisch Nederland. Wij hervormen de woningmarkt en scheppen de randvoorwaarden voor een prettige woonomgeving voor iedereen.

Al onze beleidsterreinen en -thema’s zijn rechtstreeks verbonden met democratie en goed openbaar bestuur. Die twee kernbegrippen vormen sinds ruim twee eeuwen de kern van BZK. Noem het onze ‘stille kracht’. Ons ministerie creëert de randvoorwaarden voor een slagvaardige overheid. Wij staan continu in verbinding met de buitenwereld. Die proactieve manier van handelen is een tweede natuur voor alle BZK’ers: van minister tot inkoper, van controller tot objectmanager en van data-analist tot arbeidspsycholoog. Ze stelt ons in staat de juiste prioriteiten te stellen en snel in te spelen op belangrijke economische ontwikkelingen en trends. Op maatschappelijke en politieke issues. Met kennis, betrokkenheid en durf. Met aandacht voor vernieuwing.

Richting geven aan Nederland

Dat heeft alles te maken met de gedrevenheid van BZK’ers. Wij zijn zeer verbonden met ons werk. Wij willen maatschappelijk relevant zijn en meehelpen de Nederlandse samenleving vorm te geven. Door de ontwikkeling van wet- en regelgeving en beleid. Door een open debat aan te gaan en intensief samen te werken met bedrijven en instellingen. Door het vertrouwen van burgers in democratie, bestuur en overheid te verstevigen.

Wat wij doen, raakt mensen, gemeenten, provincies en maatschappelijke organisaties. Direct of indirect. Meteen of op de langere termijn. Wij geven bestuurlijk en economisch richting aan Nederland. Wij zijn het ministerie dat gaat over de Grondwet en de grondrechten. Kortom: wij zijn belangrijk voor de maatschappij. Nu en in de toekomst. Want ondanks dat onze organisatie steeds zal wijzigen, blijven onze rollen grotendeels behouden en zorgen wij voor continuïteit. BZK blijft staan voor vertrouwen in democratie en goed openbaar bestuur in Nederland. Altijd!

(Flarden bewolking met daaronder een rivierlandschap. Luchtbeelden van windturbines en steden aan een rivier. Een stadscentrum en verkeerswegen vanuit de lucht. Een groepje hoge moderne gebouwen. Fietsers bij een pont, koeien op een dam. Voice-over:)

RUSTIGE MUZIEK

VOICE-OVER: Dit is ons land, waar we graag de ruimte hebben om te wonen en werken, te gaan en staan waar we willen.

Een land waar democratie al eeuwen heerst met rechten en plichten voor iedereen.

Duidelijke regels en goed bestuur, in Nederland én overzee. Ons koninkrijk.

In dit bijzondere land laten we graag onze stem horen.

Democratie gaat over vrijheid en gelijkheid in een veilig land.

Ook al ligt de tijd van Thorbecke ver achter ons de grondbeginselen zijn diepgeworteld.

Nederland verandert, de Grondwet verandert mee.

Dit is ons werk.

Wij bouwen aan vertrouwen tussen overheid, organisaties, mensen.

Met de samenleving lossen wij problemen op.

(Voor een spreker verschijnen twee puzzelstukken.)

DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER

Het begint met luisteren, en goed en snel informeren.

Identiteitsgegevens, daar gaan we zorgvuldig mee om.

Met open data bieden we kansen.

We bouwen ook aan duurzame, betaalbare woningen.

Leefbare buurten voor iedereen.

Wij zijn het oudste ministerie.

Wij waken over de inrichting van bestuur en democratie werken aan vernieuwing en zorgen dat ambtenaren en bestuurders hun werk goed kunnen doen.

Van ICT tot huisvesting, van informatievoorziening tot personeel.

Rijksvastgoed en -bedrijfsvoering gaan over de grenzen van het ministerie.

(Een vrouw loopt langs met een puzzelstuk.)

Wij werken voor Nederland, samen met anderen, in het belang van iedereen.

Met oog voor detail én de grote lijnen.

Betrokken bij ons werk, midden in de samenleving.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT NOG EVEN VERDER EN EBT DAN WEG

(Een man legt een laatste puzzelstuk op de vloer in een gebouw. Samen vormen de puzzelstukken een kleurige kaart van Nederland. Een stel mensen loopt weg over de kaart.

Het Nederlandse wapenschild op een blauwe achtergrond.

Beeldtekst: Een productie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Januari 2015.)