Nederland en de VN: Internationaal samenwerken aan wereldwijde uitdagingen

Elk jaar in september is het ministerie van Buitenlandse Zaken namens Nederland aanwezig bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Net als de andere vertegenwoordigers van ons Koninkrijk. In 2020 kunnen regeringsleiders en staatshoofden vanwege corona niet naar New York. Hoe zorgen we dat ook digitaal de Nederlandse belangen goed voor het voetlicht komen?

Koning Willem-Alexander, minister-president Rutte en minister Kaag in de VN
Koning Willem-Alexander, minister-president Rutte en ministers Blok en Kaag in de VN in 2019

Dit jaar nemen de Nederlandse staatshoofden en ministers digitaal deel aan de algemene vergadering van de VN. Ze doen dat via vooraf opgenomen videoboodschappen en videovergaderen. De permanente vertegenwoordigers van lidstaten zijn wel in de zaal aanwezig tijdens de AVVN. Ook het Koninkrijk der Nederlanden heeft in New York een permanente vertegenwoordiging bij de VN. Meer informatie over het programma voor Nederland staat in het nieuwsbericht over de 75e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

We willen kijken hoe we als Nederland onze impact virtueel zo groot mogelijk kunnen maken. Er zijn digitaal zoveel verschillende kanalen om informatie te verspreiden. Misschien is de impact van deze vorm wel groter dan zo’n zaaltje bij de VN achter gesloten deuren.

Maisha Jansen vanuit Den Haag en Liselot Egmond vanuit New York geven in een interview een kijkje achter de schermen van de voorbereiding op de allereerste digitale AVVN ooit.

UN 75. 2020 and beyond. Shaping our future together

Zelf kijken hoe het er in de VN aan toe gaat? De belangrijkste onderdelen van de AVVN kun je live online volgen.

Één Koninkrijk, vier landen

In internationaal verband hebben we het meestal niet over Nederland, maar over het 'Koninkrijk der Nederlanden'. Dat komt omdat Nederland ook namens de drie andere landen van ons Koninkrijk in de VN zit: Aruba, Curaçao en Sint-Maarten. Daarom kan het zijn dat naast de minister-president van Nederland, ook de ministers-presidenten van de andere landen van het Koninkrijk aanwezig zijn bij de Algemene Vergadering van de VN. Tijdens de campagne voor de Nederlandse zetel in de VN Veiligheidsraad was de slogan dan ook: 'Four countries, one kingdom'.

De VN is misschien op papier iets dat zich in New York afspeelt. In de praktijk zien kleine landen, zoals onze eilanden, dat ze samen grote dingen kunnen bereiken.

Damian Vieira Barreto is lid van de Jeugdadviesraad op Curaçao. Hij vertelt in een interview over hoe jongeren op Aruba, Curaçao en Sint-Maarten kijken naar de toekomst na corona.  

Ghislaine Nicolaas werkt als beleidsmedewerker buitenlandse betrekkingen voor de regering van Aruba. In een interview vertelt ze hoe de duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN een leidraad vormen in haar werk.

Ghislaine Nicolaas

Samenwerken is noodzaak

Voor onze veiligheid en welvaart zijn we sterk afhankelijk van wat er in de wereld om ons heen gebeurt. Nederlandse ondernemers zijn overal ter wereld actief, en zijn gebaat bij een veilige en eerlijke werkomgeving waarin ze producten kunnen maken, kopen of verkopen. Op de eilanden vormt de stijging van de zeespiegel door klimaatverandering een directe en zeer grote bedreiging. De afspraken die de VN maakt over de berechting van ISIS of ontwapening zijn van invloed op de veiligheid in Europa. Om dit soort grote uitdagingen het hoofd te kunnen bieden, moeten we samenwerken met andere landen. In de VN kunnen we lastige wereldwijde uitdagingen bespreekbaar te maken, en verbanden  sluiten om tot een oplossing te komen.

Marion Blondeel van het Regionaal Informatiecentrum van de VN zegt daarover in een interview:

De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is dé plek waar Nederland zichzelf op de kaart kan zetten en zijn visie over belangrijke thema’s kan delen. 

Minister Blok in de VN, samen met Amal Clooney
Op 26 september 2019 organiseerde Nederland samen met Irak een bijeenkomst om ISIS-strijders voor de rechter te krijgen. Mensenrechtenadvocaat Amal Clooney is nauw betrokken bij het initiatief.

Gerechtigheid voor stabiliteit

Oorlogsmisdadigers moeten straf krijgen voor hun misdaden. Vertrouwen in de rechtstaat is belangrijk voor een stabiele samenleving.  Daarom is het ondersteunen van internationaal recht een vast onderdeel van het Nederlandse buitenlandbeleid. Nederland heeft de VN Veiligheidsraad in mei 2019 opgeroepen om ISIS-strijders te berechten. Wat het Koninkrijk der Nederlanden betreft vindt die berechting plaats in de regio waar ISIS-strijders mogelijk oorlogsmisdrijven hebben begaan. Om hen verantwoordelijk te kunnen houden voor wat er is gebeurd en personen te kunnen berechten, steunt Nederland initiatieven om bewijzen te verzamelen. Gerechtigheid is belangrijk voor het creëren van een stabiele vrede en het voorkomen van nieuwe conflicten. Daarom heeft minister Blok samen met Irak tijdens de Algemene Vergadering van de VN 20 landen bijeen geroepen om te spreken over de mogelijkheden voor een internationaal proces voor ISIS-strijders die oorlogsmisdaden hebben begaan.

Nederland vindt het belangrijk dat berechting op de juiste manier plaatsvindt. Zeker als er ook mensen berecht worden die niet de Irakese nationaliteit hebben. Nu ISIS is verslagen en veel buitenlandse strijders terug naar huis willen, is er veel aandacht voor dit probleem.

Nynke Staal is beleidsmedewerker Internationaal Strafhof en Accountability bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. In een interview vertelt ze dat ze vindt dat daders verantwoording moeten afleggen voor de ellende die zij hebben veroorzaakt.

Nynke Staal

In 2020 organiseert Nederland tijdens de AVVN een bijeenkomst over verantwoording en gerechtigheid in Syrië.

Klimaatactie

Een andere belangrijke oorzaak van instabiliteit in de wereld om ons heen, is klimaatverandering. Waterschaarste en natuurrampen zorgen voor voedseltekorten, geweld en vluchtelingenstromen. Tijdens de Algemene Vergadering van de VN in 2019 stond het thema klimaat, en alles wat daarmee samenhangt, centraal. Nederland laten zien waar wij binnen ons Koninkrijk mee te maken hebben en waar we aan werken. Nederland wil vooral andere landen aansporen maatregelen te nemen. Daarom heeft Nederland, samen met Costa Rica, een fonds opgezet waar landen terecht kunnen voor ondersteuning om hun klimaatplannen uit te voeren of te verbeteren. Dit fonds brengt landen in contact met experts, bedrijven, overheden of kennis instellingen die heel concreet en effectief kan helpen en ondersteunen om klimaatactie te ondernemen. Zo hoopt Nederland het Parijs akkoord te versnellen door klimaatplannen te stimuleren.

Jock Geselschap en Hajar Yagkoubi

Jock Geselschap werkt als hoofd van de lobby taskforce Klimaat bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hajar Yagkoubi is VN-jongerenvertegenwoordiger en verbonden aan de Nationale Jeugdraad. Lees in dit interview met hen over hoe klimaatlobby in zijn werk gaat.

Algemene Vergadering van de Verenigde Naties

De Verenigde Naties (VN) is een intergouvernementele organisatie waar 193 landen lid van zijn. Deze 193 landen proberen door met elkaar te overleggen, te onderhandelen en compromissen te sluiten grote internationale problemen op te lossen en de internationale vrede en veiligheid te behouden. Want wat ver weg gebeurt, raakt ons vaak dichtbij. Door internationale samenwerking kunnen we zowel deze problemen aanpakken als onze economie versterken. Één keer per jaar, in september, komen alle 193 lidstaten bij elkaar in New York voor de Algemene Vergadering van de VN. Bij deze bijeenkomst houden staatshoofden en regeringsleiders een toespraak waarin zij aangeven wat hun visie is op belangrijke internationale vraagstukken en wat zij vinden dat gedaan moet worden.

Een onderwerp dat in 2020 centraal staat zijn de werelddoelen voor duurzame ontwikkeling. Die bestaan 5 jaar, en moeten over 10 jaar zijn gerealiseerd.

Juist dit jaar zie je hoe relevant ze zijn. Wereldwijde uitdagingen voor milieu en klimaat, groeiende ongelijkheid en daarbovenop de coronacrisis. Dan snap je gelijk hoe belangrijk het is om te investeren in bijvoorbeeld goede gezondheidszorg en onderwijs. Want dat maakt samenlevingen weerbaarder tegen dit soort crises.

Lees het interview met coördinator Sandra Pellegrom.

Oren en ogen

De VN lijkt misschien iets wat zich in New York afspeelt. Maar aan de onderwerpen die op tafel komen werken de Nederlandse ambassades en consulaten wereldwijd. In aandachtsgebieden zoals Zuid-Soedan, Irak of Afghanistan zijn zij de oren en ogen van de permanente vertegenwoordiging in New York. Zij kunnen misstanden zelf signaleren, en met eigen ogen zien of de projecten ter plaatse doen wat de VN er mee voor ogen had.

Geen land is zo verbonden met de rest van de wereld als Nederland. Wat ver weg gebeurt, raakt ons in Nederland. Daarom gaat Nederland opnieuw campagne voeren voor een plek in de VN veiligheidsraad in 2033.