De zomer van 2020 in Zweden: trouwe vakantiegangers balen

De zomervakantie staat voor de deur. Europa heeft zijn grenzen weer geopend voor toeristen. Maar voor enkele Europese landen geldt nog altijd een ‘oranje’ reisadvies, zoals Zweden. Waarom kunnen we er nog niet op vakantie? We vragen het Ines Coppoolse, de Nederlandse ambassadeur in Zweden.

Affiche met de tekst 'zorg voor elkaar deze zomer'
©BZ
'Zorg voor elkaar deze zomer', in Stockholm

De zomervakantie van Ines Coppoolse begint in quarantaine in Zeeland. Ze moet een aantal dingen regelen in Nederland, voor ze vertrekt naar haar nieuwe plek als ambassadeur in Ottowa, Canada. Ze heeft een aantal inwerkafspraken. Regelt wat dingen voor haar 18-jarige dochter die in Nederland blijft om te studeren. En poes Luna moet worden voorbereid op haar derde verhuizing.  ‘Daarna ga ik naar Stockholm om de laatste zaken af te ronden en begin ik mijn ambassadeurschap in Canada. Opnieuw met 14 dagen quarantaine.’

Daarnaast hoopt ze bij te komen van een drukke tijd. Die nam voor haar collega’s en haar extra toe nadat Nederland een versoepeling aankondigde voor veel Europese landen. En Zweden uitbleef. ‘De telefoon ging non-stop. En dat gold ook voor e-mails. Facebook. De vragen kwamen van Nederlandse vakantiegangers, maar ook van Zweden. Zo zitten er veel grote bedrijven in Zweden. Die lopen tegen de quarantainemaatregelen aan als ze voor een paar dagen overleg naar Nederland moeten. Veel mensen willen weten hoe het met quarantaine zit als ze alleen op doorreis zijn.

‘Ook andere telefoontjes bleven gewoon komen. Er belde bijvoorbeeld een Zweed die in Nederland een onderdeel voor een bepaald klokje wilde kopen en zich afvroeg welke betrouwbaarheidsgaranties in Nederland gewoon zijn. Een vraag van het soort waar er normaal gesproken tientallen per dag van binnenkomen. Maar waar we nu eigenlijk geen tijd voor hebben. Mijn andere 2 collega’s zaten al aan de telefoon, dus ik probeerde hem uit te leggen hoe dat zit maar zag ondertussen steeds meer lampjes gaan branden op mijn telefoon. Het was voor het hele team echt alle hens aan dek, de afgelopen weken.’

Streetart met mondkappen in Stockholm
©BZ
Beelden voorzien van coronabescherming in Stockholm

Waarom kunnen we nog niet op vakantie naar Zweden?

‘Het RIVM heeft aangegeven dat het aantal besmettingen en sterfgevallen in Zweden hoger is dan zij veilig vinden en adviseert reizen te beperken. Daarom kon het reisadvies nog niet worden versoepeld. Vandaar ook dat we mensen die toch naar Zweden moeten en weer naar Nederland terugreizen dringend adviseren 14 dagen thuis te blijven. Dat doe ik zelf nu dus ook.’

‘Zweden heeft toeristen zelf niet actief ontmoedigd om te komen. Maar het binnenlandse reisverbod dat tot voor kort gold maakte toerisme natuurlijk heel lastig. Met een reden: veel afgelegen regio’s zijn weliswaar grote toeristische trekpleisters, maar met gezondheidsvoorzieningen die slechts zijn berekend op kleine inwonersaantallen.

Hoe ziet de situatie er nu uit in Zweden?

‘De strategie van Zweden is vergelijkbaar met die in Nederland: de overheid vertrouwt vooral op het eigen verantwoordelijkheidsgevoel van mensen. Een verschil is dat bijvoorbeeld horeca en basisscholen hier open zijn gebleven. Er zijn verschillende beperkende maatregelen, daar is onlangs een versoepeling in geweest. Zo mag je nu binnen Zweden weer reizen.’

‘Ook hier geldt afstand houden als een van de belangrijkste maatregelen. Twee meter, is hier de norm. In het drukke Stockholm zie ik wel dat het soms lastig is voor mensen zich daaraan te houden.’

De oude stad in Stockholm
©BZ
Een lege 'Gamla stan' in Stockholm

Verwacht je dat er op korte termijn verandering komt in het reisadvies?

‘Het aantal besmettingen en de sterftecijfers laten op dit moment een daling zien. Ik kan natuurlijk niet voorspellen wanneer die daling voldoende zal zijn voor het RIVM om het reisadvies naar ‘geel’ te laten zetten.’

‘Wij bereiden ons daarop in elk geval wel voor. Als vakantie naar Zweden weer mogelijk wordt verwachten we opnieuw heel veel vragen. Die we graag beantwoorden, natuurlijk. En onze consulaire balie - waar we bijvoorbeeld paspoortaanvragen behandelen - is sinds maart dicht. Er zijn veel mensen die al lang wachten om een afspraak te kunnen maken. We zouden graag in kleine stappen vast willen opengaan om de enorme achterstand die we zien aankomen alvast wat weg te werken.’

Wie bepaalt of het reisadvies oranje blijft?

‘Vanuit alle ambassades en posten in de wereld worden permanent alle ontwikkelingen bijgehouden. Op het ministerie in Den Haag bespreken collega’s deze informatie weer met alle relevante partijen. Bijvoorbeeld met het RIVM, en het ministerie van VWS. In overleg besluiten ze of een aanpassing in het reisadvies nodig is. We houden op de ambassade continu alle overheidswebsites, persconferenties, krantenartikelen en nog een heel scala aan informatiebronnen permanent in de gaten.’

Hebben jullie contact met mensen die toch tussen onze landen moeten reizen?

In principe is dat niet nodig. Maar als dat wel het geval is staan we natuurlijk klaar. Een Nederlands gezin dat ergens op het Zweedse platteland woont belde de ambassade omdat een familielid in Nederland op sterven lag. Hun reisdocumenten waren al jaren verlopen, maar via een spoedaanvraag konden we toch binnen enkele dagen nieuwe voor ze regelen. Na het ophalen van de documenten bij de ambassade konden ze vanuit Stockholm meteen doorrijden naar Nederland. Fijn dat we, ondanks de corona, mensen op zo’n manier toch kunnen helpen.

Ines Coppoolse
©BZ
Ines Coppoolse

Welke vraag krijgen jullie heel vaak?

‘De meeste Nederlanders die naar Zweden komen zijn trouwe bezoekers. Die weten dat hier uitgestrekte gebieden zijn waar je geen kip tegenkomt. Misschien een keer een hert. Die vragen zich af: waarom kun je nou niet een paar weken in een huisje in de middle of nowhere zitten?’

‘Die vraag komt dus vaak onze kant op. En dat snap ik ook wel. Veel mensen balen.  Maar we hebben als heel Nederland en heel Zweden een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Beide landen zitten er niet op te wachten corona te importeren of te exporteren. De boodschap van Zweden lijkt een beetje op het ‘alleen samen’ dat we in Nederland voor ogen houden: ‘Zorg voor elkaar deze zomer’.’

Heb je een tip voor de mensen die Zweden deze zomer moeten missen?

‘Op de website van het Zweeds bureau voor toerisme kun je prachtige foto’s vinden, en virtuele tours door de Stockholmse musea.