Cultuur en ouderen


Een groep oudere vrouwen in zwarte jurken met gouden accenten danst in een lichte ruimte.

(OLD)fashion(ed)

Voor (OLD)fashion(ed) lieten 4 choreografen en 4 modeontwerpers zich inspireren door ambachten als metaal bewerken, papierscheppen, strovlechten en stroop maken. 4 duo's bestaande uit een jonge ontwerper en een (gepensioneerde) ambachtsman of vrouw creëerden een modecollectie. Voor het tonen van de ontwerpen maakten choreografen dansante modeshows met niet geschoolde dansers tussen de 63 en 80 jaar. De shows waren eerder al te zien tijdens Fashionclash 2014 en het Festival van de Nederlandse Dansdagen 2014. Daarnaast vinden ze plaats in de openbare ruimte - zoals de Bijenkorf van Maastricht - en maken ze regelmatig deel uit van een erfgoedtour. (OLD)fashion(ed) is een samenwerkingsproject tussen de Nederlandse Dansdagen, Fashionclash Maastricht en Museum aan het Vrijthof.

Long Live Arts Conferentie, 20-22 mei 2015

Op 20, 21 en 22 mei 2015 organiseert het samenwerkingsverband Lang Leve Kunst in Den Haag, in het Theater aan het Spui, de conferentie Long Live Arts. Inspiratie en grensoverschrijdende samenwerking rondom ouderen en cultuurparticipatie staan centraal.
Long Live Arts biedt een exclusieve kijk achter de schermen bij innovatieve culturele producties voor én door ouderen, en de uitgelezen kans om met elkaar nieuwe richtlijnen te bepalen voor toekomstig onderzoek en beleid. Deskundigen op het gebied van kunst, cultuur, zorg en welzijn uit maar liefst elf Europese landen, Australië, Brazilië en de Verenigde Staten leveren hun bijdrage aan het programma.

De conferentie omvat behalve meer dan vijftig inspirerende presentaties en workshops, ook tien excursies naar o.a. het Gemeentemuseum Den Haag en Dance for Health. Professionals buigen zich in peer-to-peer meetings over de thema’s beleid (Gemeente Den Haag), praktijk (Stedelijk Museum Amsterdam) en wetenschap (Boekman Stichting) in relatie tot ouderen en cultuurparticipatie.
Onder de sprekers onder meer  Susan Perlstein, grondlegger van de Amerikaanse ouderen- en cultuurbeweging NCCA, Andreas Kruse, directeur van het Institute of Gerontology (Universiteit Heidelberg), Pierre Luigi Sacco, professor culturele economie (Universiteit Milaan) en Laurel Humble van het MoMA Alzheimer Project (New York).

Een groepje mensen danst voor een spiegelwand.

Een speciaal dansprogramma voor mensen met de ziekte van Parkinson

'Change people's life through movement.' Stichting Dance for Health zet zich in om met dans de kwaliteit van het leven, in het bijzonder dat van mensen met de ziekte van Parkinson, te verbeteren. 1 van de oprichters, Marc Vlemmix, is zelf Parkinsonpatiënt. Samen met balletmeester Andrew Greenwood ontwikkelde hij een speciaal dansprogramma, dat voorziet in een laagdrempelige manier van bewegen.

Dansen heeft een positief effect op mensen met de ziekte van Parkinson. Zij krijgen het advies om zoveel mogelijk te bewegen, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Patiënten vinden het vaak moeilijk om een actief leven te leiden.

In de lessen worden dansbewegingen uit de moderne dans en klassiek ballet, (live) muziek, het vertellen en verbeelden van verhalen en improvisatie geïntegreerd. Deze dansbewegingen hebben een positief effect op specifieke aandachtsgebieden zoals balans, flexibiliteit en coördinatie.

De focus ligt niet op de beperkingen maar op het creatieve proces, waarbij plezier, ontmoeting, zelfontplooiing én een hernieuwd vertrouwen in het eigen lichaam net zo belangrijk zijn als de beweging zelf.

2 handen houden een tablet vast waarop een afbeelding van een applicatie te zien is.

Dementerende ouderen kunnen via een applicatie herinneringen ophalen

'Hoe zat dat ook alweer precies?' Voor dementerende ouderen is het een terugkerende vraag waar ze niet gelijk het antwoord op weten. Met behulp van familieleden komen ze er wel uit, maar wat als die niet in de buurt zijn? Rominia Pompei ontwikkelde een bruikbare oplossing: de iPad-applicatie 'En Toen'.

Familieleden kunnen via een website foto's opladen en informatie verschaffen. Dementerende ouderen of hun verzorgers kunnen deze herinneringen vervolgens eenvoudig opvragen via de app. Het is zelfs mogelijk in de hal van een verzorgingstehuis een scherm met gezichtsherkenning op te hangen. Daarbij krijgt de dementerende in het voorbijgaan een foto uit zijn verleden te zien.

Voor Pompei vormde de ontwikkeling van de zogenaamde dementie-app het afstudeerwerk aan de HKU (Hogeschool voor de Kunsten Utrecht). Ze won er de HKU-Award 2012 mee. 'Dit is vernieuwing en ondernemerschap vanuit de kunsten ten top, ten dienste van een maatschappelijk probleem', aldus de jury.

Een groep mensen zit op klapstoeltjes in een tentoonstellingsruimte.

Museumbezoek door mensen met Alzheimer en hun mantelzorgers

Is het logisch dat mensen met de ziekte van Alzheimer en hun mantelzorgers een museum bezoeken? Wel als je bedenkt dat kijken naar kunst de hersenen stimuleert en positieve effecten heeft voor de mantelzorger en de relatie tussen hen beiden. Dit gegeven staat centraal in een speciaal programma van het Stedelijk Museum Amsterdam, in samenwerking met het Van Abbemuseum in Eindhoven.

'Onvergetelijk Stedelijk' is een interactieve rondleiding door een museum speciaal voor mensen met Alzheimer en hun mantelzorgers, geïnspireerd op het succesvolle 'Meet Me at MoMA'-programma van het Museum of Modern Art in New York. Samen bekijk je, in een ontspannen en positieve sfeer, kunstwerken in de collectieopstelling onder leiding van deskundige museumgidsen. Je gaat erover met elkaar in gesprek en laat je inspireren door creatieve opdrachten. Zo worden de hersens getraind. Het programma draagt niet alleen bij aan de verbetering van de kwaliteit van leven van de persoon met Alzheimer, maar ook aan een verbeterde relatie met de mantelzorgers. 10 andere musea in Nederland gaan het Alzheimer-programma adopteren. Tijdens het programma ligt de focus op het positieve, creatieve en inspirerende; niet op de ziekte. De Vrije Universiteit Amsterdam voert de komende jaren wetenschappelijk onderzoek uit naar de activerende waarde die kunst en cultuur kunnen bieden voor mensen met Alzheimer.

Schetsen van innovatieve woonvormen voor ouderen.

Onderzoek naar innovatieve woonvormen voor ouderen in Japan

Om ons te wapenen tegen het huisvestingsprobleem van een vergrijzende bevolking kunnen we in Nederland zelf het wiel uitvinden. Of we nemen een kijkje in Japan, zoals architect Caro van Dijk deed. In het Aziatische land zijn innovatieve voorbeelden te vinden.

Vergrijzing is in Japan naar verhouding een veel groter probleem dan in Nederland. Bovendien is de rol van de Japanse overheid in de woonzorg beperkt. Dit heeft geleid tot tal van initiatieven vanuit de markt. Het onderzoekproject Koreisha onderscheidt 4 voorname huisvestingstypes: verzorgingstehuizen, dagopvangcentra, 3-generatie huisvesting en collectieve woongroepen. Ze komen zowel in Nederland als Japan voor, maar de organisatie is compleet anders. In Japan ligt de nadruk meer op ouderenzorg binnen de familie. Japanse en Nederlandse architecten en onderzoekers geven hun visie op woonzorg en de rol van de architect in de ontwikkeling hiervan.

Conclusie van het onderzoek: duurzame oplossingen voor de ouderenzorg moeten we niet zozeer in de medische sfeer zoeken, maar in de woongemeenschap. Het onderzoek is ondersteund door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

2 paar benen onder water in een zwembad.

Alzheimer door de ogen van ouderen

Verdwaald in het Geheugenpaleis portretteert 3 vrouwen op een bijzondere afdeling van een verzorgingstehuis. Hoewel ze onderling erg verschillen, is er 1 ding dat hen bindt: Alzheimer. Hun ziekte bevindt zich in de eerste fase, waardoor ze nog in staat zijn in een tamelijk normale omgeving te leven en de simpele dagelijkse bezigheden zelfstandig uit te voeren. Maar ze zijn zich terdege bewust van hun situatie: 'Je komt niet in zo'n tent als je niet afgeschreven bent.'

De vrouwen beseffen dat achteruitgang van hun helderheid een onvermijdelijk afscheid van de groep betekent. De volgende fase, die van volledige afhankelijkheid in een gesloten afdeling, hangt als een zwaard van Damocles boven hun hoofd. Ze doen er alles aan om dit te voorkomen.

De documentaire volgt de personages ruim een jaar. Zo ontdekt de kijker wie ze zijn en vooral ook wie ze waren. Op confronterende wijze wordt duidelijk hoezeer hun bewustzijn onherroepelijk afbrokkelt en de afwezigheid het langzaam maar zeker wint van de luciditeit. Verdwaald in het geheugenpaleis trok met name veel bezoekers in de Alzheimer Cafés.

Bejaarde vrouw leest zittend aan een tafel in een map met foto's.

In 2013 zijn meer dan 1000 cursisten getraind

Door zelf dementie te beleven, ontstaat bij zorgprofessionals en mantelzorgers meer begrip en compassie voor mensen met dementie en dat leidt tot betere zorg. Dat is de gedachte achter Into D'mentia: een dementie-simulator waarin gezonde mensen kunnen ervaren hoe het is om met dementie te leven.

In de simulator ervaren gezonde mensen de verwarring, onzekerheid, desoriëntatie en andere gevoelens die mensen met dementie dagelijks hebben. De training van Into D'mentia bestaat uit een individuele beleving én een gesprek met trainer en groep. Deze is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek op het gebied van beleving en empathieontwikkeling. Het uitgangspunt van Into D'mentia is dat iets zelf ervaren de indringendste en meest effectieve vorm van leren is.

De simulator is tot stand gekomen door een uniek samenwerkingsverband tussen Minase Consulting, game-developers van IJsfontijn Interactive en zorgprofessionals van De Wever en Zorggroep Elde en wetenschappers van VUmc en Tilburg University. De ervaringen zijn positief. Het maakt Into D'mentia een innovatief ontwerp met een groot maatschappelijk resultaat.

Een groep vrouwen danst in zwarte balletkleding.

Honderden culturele activiteiten voor duizenden ouderen

Nederland vergrijst in rap tempo. Cultuurparticipatie speelt een belangrijke rol in het op latere leeftijd gezond blijven. Lang Leve Kunst is een meerjarenprogramma dat cultuurparticipatie door ouderen wil stimuleren.

Voor ouderen (65+) is kunst, zowel het zelf creëren als consumeren, een bron van expressie. Het geeft zingeving en heeft een positieve impact. Het kan om van alles gaan. Beeldende kunst, theater, dans, zang of het bezoeken van culturele activiteiten: ouderen ontlenen er lichamelijke energie en mentale kracht aan. Een culturele activiteit maakt creatieve ontwikkeling mogelijk, kan gevoelens van eenzaamheid verminderen en brengt structuur aan in de week.

Voor deze cultuurparticipatie van ouderen is bij verschillende private en publieke fondsen geld beschikbaar. Lang leve kunst is dan ook een initiatief van Fonds voor Cultuurparticipatie, Fonds Sluyterman van Loo, LKCA, RCOAK en VSBfonds.

Oudere man legt de werking van een tablet uit aan een andere man.

Vitale ouderen gebruiken kunst in het vrijwilligerswerk met kwetsbare ouderen

Met het project 'De Tafel van Vier' wordt kunst en theater ingezet om vrijwilligers (vitale senioren) in de ouderenzorg te inspireren. 'De Tafel Van Vier' wordt georganiseerd onder de vlag van Zona's Kiosk van de stichting Kunst in de Zorg. Het bestaat uit 4-daagse workshops met vrijwilligers en kwetsbare ouderen. Aan de hand van de eigen talenten en kunde werken de vitale senioren met kwetsbare ouderen in zorgcentra rondom verschillende thema's: 'Spel Salon' (terugspeeltheater), 'Persoonlijke Postbodes' (briefwisselingen opzetten), 'Goud Zoeken' (de eigen talenten/achtergronden aanboren) en 'Maak Er Wat Van' (materiaalgebruik met mensen met dementie).

Theatermakers leren de vitale senioren theatertechnieken om met kwetsbare ouderen bijeenkomsten te leiden en herinneringen uit te beelden, en om als 'Persoonlijke Postbode' briefwisselingen tussen kwetsbare oudere buurtbewoners en kinderen op te zetten. Beeldende kunstenaars leren de ouderen om hun eigen talenten boven water te krijgen, en door middel van documenteren en materiaalgebruik samen met mensen met dementie te komen tot beelden.

Een groepje mensen staat rond een beeldschermtafel.

Kunstbeoefening heeft een positief effect op het welzijn van ouderen

Waarom zou je als oudere achter de geraniums moeten blijven zitten? Dat dachten ze bij expertisecentrum en projectorganisatie kunst en cultuur (K&C) in de provincie Drenthe. Omdat het anders kan ontwikkelde K&C speciaal voor senioren het programma 'Gekleurd Grijs, (leef)tijd voor cultuur'. Ouderen bezoeken tijdens de actiemaanden bijvoorbeeld een filmmiddag in de bioscoop of gaan gezellig samen met hun kleinkind naar een theatervoorstelling. Maar ook kunnen zij zelf met hun voetjes van de vloer tijdens een dansworkshop.

'Gekleurd Grijs' speelt in op de behoefte aan kunst en cultuur van de grote groep ouderen die Drenthe rijk is. Bovendien heeft actieve kunstbeoefening een positief effect op de vitaliteit, de gezondheid en het welzijn van ouderen. Dat is ook niet verwonderlijk, want het vergroot het sociale netwerk en biedt nieuwe vormen van vrijetijdsbesteding. De heer Johan Lohuis: 'Nooit gedacht dat ik op mijn leeftijd nog gitaar zou leren spelen. Geweldig, er gaat een nieuwe wereld voor me open!'

Vrouw met hoofddoek kijkt naar een tekening van een boot die voor haar op tafel ligt.

Meer kwaliteit van leven van dementerenden, verzorgenden, familie en management

Het is niet altijd eenvoudig contact te maken met dementerende ouderen en gehandicapten. In het project 'Van Kunst naar Kunde' werken kunstenaars, personeel en familieleden samen om de kwaliteit van leven van deze groep te vergroten.

De Stichting Koffer heeft als doel op een menselijke manier om te gaan met dementie.

In het project 'Van Kunst naar Kunde' pakken personeel, familieleden en kunstenaars dit samen op. Zij ondernemen kortdurende, creatieve activiteiten met de dementerenden, zoals musiceren, dansen of een beeldend kunstwerk maken.

Spelenderwijs, veel aandacht geven en volgen wat de cliënt wil: zo bereik je het meest. 1 van de medewerkers verwoordde het treffend: 'De eye opener was het volgen van je impuls, ik doe nu wel wat ik eerst niet durfde.' 'Van Kunst naar Kunde' sorteert ook op lange termijn effect. De medewerkers zijn zich nu bewuster hoe zij bewoners kunnen betrekken bij activiteiten. Ook al zijn het maar kleine momenten, het helpt.

Hal van een woonzorgcentrum met planten en wanden met portretten.

Door kunst meer gezonde jaren

Healthy Ageing: 'gezond en actief ouder worden'. Studenten van de kunstacademie Minerva in Groningen deden in opdracht van ERIBA onderzoek naar dit thema. Hoe kijken deze jonge kunstenaars aan tegen gezond ouder worden?

Het resultaat is te zien in het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). De bijzondere fototentoonstelling 'Beelden van Buiten' van de studenten Minerva - Academie voor Beeldende Kunst en Vormgeving - zal menig medewerker, bezoeker en patiënt even uit de waan van de dag halen.

Kunst en cultuur worden in de gezondheidszorg steeds bewuster ingezet om mensen actief en gezond te houden. Academie Minerva en het UMCG hebben inmiddels een convenant gesloten waarin studenten de mogelijkheid krijgen door middel van kunst hieraan een bijdrage te leveren en het resultaat te exposeren. Het mes snijdt aan 2 kanten: de regeling geeft studenten de kans ervaring op te doen met onderzoek naar kunst in een specifieke omgeving en deze ook te realiseren.

Tekening van 2 gezichten, 1 lachend en 1 fronsend.

Kunst vergroot de waarde van het leven van ouderen

Kunst bevordert het algemeen welzijn van ouderen en is een goede manier om de waarde van het leven van ouderen te vergroten. Dit motiveerde de zorginstelling ZuidOostZorg om 2014 uit te roepen tot het 'Jaar van de Kunst'.

De Friese zorginstelling besloot intensief samen te werken met Museum Dr8888 en de stichting Special Arts. Zo opent het Museum Dr8888 een dependance in centrum voor ouderen Sûnenz. De tentoonstelling 'HHHH - humor in de kunst' vormt de veelbelovende aftrap. Partner Special Arts zet zich in voor het promoten en stimuleren van kunst gemaakt door mensen met een handicap. Een van de onderdelen in het Jaar van de Kunst is een rondreizende tentoonstelling langs locaties van ZuidOostZorg. Deze tentoonstelling bestaat uit kunstwerken uit de kunstuitleencollectie van Special Arts gemaakt door kunstenaars met een handicap uit Noord-Nederland.

Tot nu toe is het een inspirerend jaar met positieve effecten. Kunst vergroot het sociale netwerk van de ouderen, ontwikkelt hun talenten en levert vooral veel plezier.

Ouderen en jongeren zingen samen in een hal.

Een voorstelling op het snijvlak van cultuur en zorg, en tussen oud en jong

Het vergroten van levensgeluk. Dat is het doel van Care&Culture. De verfrissende, verrassende en ontroerende programma's van Care&Culture verbinden ouderen met hun omgeving. Zoals 'C&C Kamerminiaturen Akropolis' - een reis door ouderdom.

2 uur lang duurde de verrassende rondgang door Humanitas Akropolis in Rotterdam. Een rondgang met 'voorstellingen in het klein' in de appartementen bewoners, gecombineerd met muziek, dans en theater in de hal van de zorginstelling. Ontroerende miniaturen over vriendschap, over oude en jonge levens en over de waarde van werkelijke aandacht. 'Het zijn de kleine dingen die het doen.'

Centraal stonden de persoonlijke verhalen uit het dagelijks leven van de bewoners. Professionele acteurs en musici vormden deze samen met de bewoners om tot kleine kamerminiaturen. De levensverhalen werden verbonden met dans, muziek, theater en beeldende kunst. Het ene moment groots en energiek, dan weer verstild en kwetsbaar. Pubermeiden zongen een Brief aan de Toekomst. Het publiek maakte ook zelf deel uit van de voorstellingen: Community Arts pur sang.

Man met een boek in zijn hand staat voor een microfoon te vertellen.

Een succesvol literatuurevenement dat jong en oud verbindt

Eindhoven had tot voor kort geen eigen literatuurfestival. Daar is een einde aan gekomen met het Groot Letterfestival, een literatuurevenement in 5 zorginstellingen. De initiatiefnemers maakten een prachtige combinatie van literatuur en ouderenzorg: een festival voor alle Eindhovenaren dicht bij de bewoners van zorginstellingen.

De eerste editie was een groot succes. Het evenement trok 400 deelnemers van alle leeftijden. Op het programma stonden literaire voordrachten, gesprekken met auteurs en optredens van singer-songwriters. Zoals een rap van Kees van Kooten, een optreden van Spinvis, gedichten van stadsdichter Merel Morre, een voordracht van Annejet van der Zijl en prachtige liedjes van Case Mayfield. Een schrijfwedstrijd, schrijfworkshops en de literaire bingo (een mix tussen quiz en bingo) maakten het evenement compleet.

Bezoekers reageerden zeer enthousiast. De initiatiefnemers - Vitalis WoonZorgGroep en de Literaire Salon - zijn dan ook van plan om over 2 jaar weer een literatuurfestival in de zorginstellingen te organiseren.

Een groep bejaarden zit rondom een gedekte ontbijttafel.

1200 dementerende ouderen halen herinneringen op, sociaal isolement neemt af

Hoe was het leven vroeger? Confronteer licht-dementerende ouderen met voorwerpen uit het verleden en ze vertellen over vroeger. Dit helpt ze beter grip te krijgen op het heden.

De term reminiscentie verwijst naar een gedachte of gebeurtenis uit het verleden, die overeenkomsten vertoont met een waarneming in het heden. Die herinnering geeft meer grip op het dagelijkse leven, ook bij mensen waarvan de capaciteiten afnemen.

Om de herinnering te voeden stelde museum De Schotse Huizen uit Veere een themakoffer samen met voorwerpen uit de museumcollectie 'Walcherse streekdracht en leven op de boerderij'. Een vrijwilliger van het museum presenteert deze themakoffer bij een zorginstelling in samenwerking met de activiteitenbegeleider aldaar.

Het gezamenlijk ophalen van herinneringen stimuleert interactie en haalt ouderen uit hun sociale isolement. Honderden dementerende deelnemers hebben inmiddels een onvergetelijke dag gehad en ze typeren de bijeenkomsten als een 'feest van herkenning'.

In het kader van het project 'vitaliteit ontmoet kwetsbaarheid', waarbij vitale senioren zich als vrijwilliger inzetten voor kwetsbare leeftijdgenoten, hebben Fonds Sluyterman van Loo en Stichting RCOAK een bedrag van € 38.000 beschikbaar gesteld aan Museum De Schotse Huizen, ter uitbreiding van het door het museum ontwikkelde reminiscentieproject. Dankzij de ondersteunende subsidie kon het project Zeeuws-breed worden ingezet. Andere Zeeuwse musea hebben inmiddels themakoffers ontwikkeld over onder meer landbouw, school en huishouding.

3 ouderen dansen tegen een zwarte achtergrond.

Dans stimuleert creativiteit en beweeglijkheid van ouderen

Wie na het OUD(a)Live 2.0 nog steeds denkt dat ouderen niet kunnen dansen, heeft het mis. In december 2013 gingen bewoners in verzorgingstehuizen in Maastricht voorafgaand aan het 3-daagse Act Your Age Festival tijdens verschillende dansworkshops met de voetjes van de vloer.

In het project OUD(a)live 2.0 maakte dansgezelschap Introdans een dansvoorstelling samen met de bewoners én (professioneel) betrokkenen van de Mins (1 van de deelnemende verzorgingshuizen van Envida). Van verpleger tot keukenmedewerker en van bewoners assistent tot familielid: in een aantal repetities werd er samen gedanst en gewerkt aan de creatie van een voorstelling. De voorstelling was te zien in het verzorgingshuis voor de bewoners, het personeel en voor familieleden. Het project OUD(a)Live 2.0 is een samenwerking tussen zorgorganisatie Envida (voorheen Vivre), de Nederlandse Dansdagen en Introdans. De organisaties zijn positief over de resultaten.

Envida-bestuurder Dik Mol: 'Dit project bracht mensen op een bijzondere manier samen. Elke (dans)voorstelling inspireerde en stimuleerde de creativiteit en beweeglijkheid van onze bewoners.'

Ook Peggy Olislaegers, directeur Nederlandse Dansdagen, ziet OUD(a)Live 2.0 als een verdere stap in het verbinden van dans en samenleving. 'Dans is een verrijking van het leven. De Nederlandse Dansdagen zet de specifieke kennis van de danskunst in om verbondenheid en participatie te versterken.'

Jonge vrouw geeft bejaarde man in rolstoel een kaartje.

Een écht avondje uit voor mensen die nooit meer de deur uitgaan

'Ik zie op mijn 81e voor het eerst een theatervoorstelling', vertelt een bewoner van zorgcentrum Vitalis Peppelrode opgetogen. Een paar buurtgenoten hebben de parelsnoeren uit de la en hun mooiste jurk uit de kast gehaald. 'Voor ons is het echt een avondje uit', vertellen ze.

De senioren maakten de primeur mee van 'theater live in huis live'. In 5 Eindhovense zorgcentra werd Georges Bizets Carmen van Opera Zuid live vertoond. Bewoners en buren konden de gezongen geschiedenis van de vrijgevochten zigeunerin Carmen live op een groot beeldscherm volgen. Met 4 camera's legde de Eindhovense omroep studio040 de opera van Opera Zuid vast. Vervolgens werd met een regiewagen via het glasvezelnetwerk de opera live vertoond op 5 locaties. Maar ook van het binnenstromen van bezoekers in de zaal, het stemmen van het orkest in de orkestbak en het samen drinken van een drankje op de foyer in de pauze kon men meegenieten. Dit in combinatie met de rode loper, medewerkers van het Parktheater op locatie én de zaal in tribune opstelling zorgde voor de ware theaterbeleving.

Veel ouderen kunnen fysiek niet meer naar het theater of hebben geen zin alleen te gaan. Om deze groeiende doelgroep toch te bereiken, bedacht het Parktheater deze proef. 'Het is natuurlijk niet vergelijkbaar met de beleving in de schouwburg', vertelt Marleen van Amerongen van de Eindhovense schouwburg. 'Daar staat tegenover dat de mensen in hun eigen veilige omgeving kunnen genieten van theater. Als ze moe of niet lekker zijn, kunnen ze zo weggaan en ze zijn nooit alleen.'

Ouderen luisteren naar een student die met een beamer een presentatie geeft.

Hoogbegaafde ouderen worden op hun eigen niveau aangesproken

Langzaam komt hoogbegaafdheid bij ouderen uit de taboesfeer. Toch is er voor deze groep ouderen nauwelijks een passend aanbod aan (culturele) activiteiten in zorginstellingen.

'Hoogbegaafdheid is het ondergeschoven kind in verzorgingshuizen', zegt hoogleraar geriatrie van het UMC St Radboud, Marcel Olde Rikkert. 'Er zijn nauwelijks activiteiten voor deze groep.' Daar moest iets aan gebeuren, vond Lieke Sonderman van zorgorganisatie AxionContinu. Zij ontwikkelde het project 'activiteiten op niveau'. In Woonzorgcentrum De Ingelanden gingen het Wetenschaps- en Cultureel Café van start. Bewoners kunnen hun hart ophalen: een lezing over Einstein, een klassiek concert of een les muziekgeschiedenis. Eindelijk.

'Bij spellen als bingo of klaverjassen raken sommige ouderen al snel verveeld', legt Sonderman uit. 'Ze zijn slim en willen nog altijd nieuwe dingen leren en ontdekken.' Het project wordt inmiddels ook op andere zorglocaties van AxionContinu vormgegeven. Dat geeft hoop voor de toekomst.