Aanpak VWS Wob-verzoeken corona

Sinds het uitbreken van de coronacrisis heeft het ministerie van VWS meer dan 210 Wob-verzoeken over verschillende aspecten van de bestrijding daarvan ontvangen. VWS wil zo maximaal en snel mogelijk transparant zijn over zijn aanpak van de coronacrisis, maar er is een aantal factoren waar we als uitvoeringsorganisatie van de Wob in de praktijk tegenaanlopen en die de snelheid van de afhandeling helaas in de weg staat.

Per maand en per categorie

Allereerst gaat het om heel veel documenten. Over de periode tot en met april 2021 gaat het om meer dan 5 miljoen documenten. Na schoning op bijvoorbeeld dubbelingen blijven er 2 miljoen documenten over die inhoudelijk beoordeeld moeten worden. VWS heeft dan ook gekozen voor een gefaseerde en gerubriceerde aanpak. Dit betekent dat we per maand en per inhoudelijke categorie documenten openbaar maken. Voorbeelden van zo’n categorie zijn: persoonlijke beschermingsmiddelen, testen en vaccins.

Zienswijze bij externe belanghebbenden

Daarnaast speelt ook zorgvuldigheid een rol. De wet stelt hier eisen aan, bijvoorbeeld dat derden om zienswijze moeten worden gevraagd. Het openbaar maken van documenten kan soms tot problemen leiden in de relatie van het ministerie met externen. Het betreft dan bijvoorbeeld bedrijfsgevoelige informatie of relaties met andere landen of internationale organisaties. Ook dit kost helaas veel tijd. Ter indicatie: van de inhoudelijke categorie ‘testen’ uit alleen al de maand april 2020 (ongeveer 60.000 documenten) moeten 18.000 documenten ter beoordeling naar ongeveer 900 externe belanghebbenden.

Extra maatregelen om werkwijze te verbeteren

De afgelopen weken hebben de rechtbank Midden-Nederland en de rechtbank Amsterdam uitspraken gedaan in beroepen die waren ingesteld. Op advies van de Landsadvocaat is besloten om tegen deze uitspraken in hoger beroep te gaan. Tegelijkertijd neemt VWS nog eens extra maatregelen om de werkwijze waar mogelijk te verbeteren en te versnellen.

Zo worden er op dit moment nog eens 50 extra juristen aangetrokken. Daarmee zullen binnenkort in totaal meer dan 80 juristen bezig zijn met de openbaarmaking van documenten over corona. Deze juristen zijn nodig om aan de zorgvuldigheidseisen te kunnen voldoen. Als blijkt dat er nog meer bij moeten om het tempo te kunnen versnellen, zal VWS dat ook doen. Verder houdt VWS de werkprocessen en beoordelingssystemen nog eens tegen het licht. Een andere maatregel is dat in de nog te beoordelen documenten persoonlijke beleidsopvattingen niet meer onleesbaar worden gemaakt. 

Alle bovenstaande maatregelen hebben tot doel het Wob-proces te verbeteren en te versnellen.

Infographic Wob-verzoeken corona aanpak VWS

©VWS