Aanpak VWS Wob-verzoeken corona

Sinds het begin van de coronacrisis heeft het ministerie van VWS ongeveer 250 verzoeken ontvangen op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) over de bestrijding daarvan. VWS wil zo duidelijk mogelijk zijn over zijn aanpak van de coronacrisis.

Op 20 oktober 2021 heeft de Raad van State in hoger beroep uitspraak gedaan over de afhandeling van Wob-verzoeken over de coronabestrijding door VWS. De Raad van State heeft het hoger beroep van VWS gegrond verklaard: de aangepaste werkwijze die VWS hanteert, past binnen de wet

Voor de aangepaste werkwijze is gekozen, omdat door de bijzondere omstandigheden van de coronacrisis VWS Wob-verzoeken niet kan afhandelen zoals dat meestal gebeurt. Er is een aantal praktische factoren dat de snelheid van de afhandeling door VWS als uitvoeringsorganisatie van de Wob in de weg staat.

Documenten openbaar per maand en per categorie

Ten eerste gaat het om heel veel documenten: op dit moment meer dan 5,6 miljoen documenten. Na het verwijderen van bijvoorbeeld dubbelingen blijven er ongeveer 1,8 miljoen documenten over. Die moeten inhoudelijk beoordeeld worden. Er is dan ook gekozen voor een aanpak in tijdsfases en per categorie. Dit betekent dat VWS per maand en per inhoudelijke categorie documenten openbaar maakt.

Maatregelen om werkwijze te verbeteren en te versnellen

VWS heeft de afgelopen maanden verschillende maatregelen genomen om Wob-verzoeken beter en sneller af te handelen. 

Normaal gesproken vraagt het ministerie in de eerste fase van het proces aan andere betrokkenen om een zienswijze. Bijvoorbeeld personen, bedrijven en internationale partijen. Dit gebeurt op grond van de Algemene wet bestuursrecht. Maar dit kost veel tijd. Daarom heeft VWS besloten om bij Wob-verzoeken over corona de zienswijze in de eerste fase van het proces te schrappen. VWS zal deze betrokkenen aan het einde van het proces wel informeren. Dit gebeurt om de rechten van deze betrokkenen te beschermen. Zo kan VWS Wob-verzoeken sneller afhandelen.

VWS heeft nog een nieuwe maatregel genomen: het ministerie past Wob-besluiten in de gefaseerde aanpak op maat aan, zodat voor de verzoekers duidelijk is over welk deel van hun Wob-verzoek het besluit gaat. Verder maakt het ministerie in de nog te beoordelen documenten persoonlijke beleidsopvattingen niet meer onleesbaar. Daardoor kan VWS de documenten sneller beoordelen. 

VWS maakt bij de beoordeling van de documenten gebruik van een applicatie die helpt om Wob-verzoeken sneller af te kunnen handelen.

Het ministerie van VWS heeft per 1 oktober 2021 de Programmadirectie Openbaarheid opgestart. Binnen deze directie zijn al ongeveer 100 juristen dagelijks bezig met het openbaar maken van documenten over corona. Door de inzet van deze juristen kan het ministerie de grote aantallen Wob-verzoeken zorgvuldig afhandelen.

Er is veel aandacht voor de manier waarop de overheid met informatie omgaat. De vraag naar informatie is groot, zeker ook bij het ministerie van VWS. Maar het ministerie moet zich bij het openbaar maken ook houden aan de zorgvuldigheidseisen van de wet.

De programmadirectie wil het proces van openbaarmaking van documenten verder verbeteren. Dit gebeurt in samenwerking met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, dat als eerste verantwoordelijk is voor de Wob, en de andere ministeries.

Infographic: Wob-verzoeken VWS over de coronabestrijding

Aantal Wob-verzoeken over de coronabestrijding (oktober 2021)

©Ministerie van VWS