Aanpak negatieve gevolgen bevolkingsdaling

De overheid richt zich bij de aanpak van bevolkingskrimp op 3 pijlers: wonen, voorzieningen en economie.

Pijlers aanpak bevolkingskrimp

Elke krimp- en anticipeerregio in Nederland is uniek. Regio’s hebben een aanpak nodig, speciaal gericht op de problemen in die regio. In alle krimpgebieden richt de overheid zich op samenwerking met woningcorporaties, onderwijs en zorginstellingen, actieve burgers en bedrijven. Samen zoeken zij oplossingen voor:

  1. Woningen in krimpgebieden

    Betrokken partijen bekijken of er aanpassingen nodig zijn aan de bestaande woningen. Bijvoorbeeld groot onderhoud of aanpassingen om woningen energiezuinig te maken. Ook bekijken ze of er behoefte is aan nieuwe woningen en waar deze moeten komen. 
  2. Minder voorzieningen in krimpgebieden

    Betrokken partijen bekijken waar concentratie van voorzieningen mogelijk is. Zoals voorzieningen voor ouderen of medische voorzieningen. Ze bekijken ook of samenvoeging van scholen, bibliotheken of kinderopvang mogelijk is. En naar de bereikbaarheid van de voorzieningen en de verbetering daarvan. 
  3. Behoud economische activiteiten en werkgelegenheid in krimpgebieden

    Betrokken partijen bekijken hoe de economie in krimpgebieden kan blijven draaien. En hoe deze zich kan vernieuwen. Bijvoorbeeld door afspraken met scholen, bedrijven en zorginstellingen te maken over snelle doorstroming van leerlingen naar werk. Of afspraken te maken over goed bereikbare bedrijventerreinen en winkelgebieden. Of om beter de kansen te benutten van samenwerking met Duitse en Belgische grensgebieden.

Ondersteuning Rijksoverheid bij aanpak bevolkingskrimp

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) ondersteunt de aanpak van bevolkingskrimp. Dat doet het ministerie op de volgende manieren:

  • Dialoogtafels bevolkingskrimp

    BZK ondersteunt regionale partijen bij de organisatie van 'dialoogtafels'. Bij deze bijeenkomsten schuiven betrokkenen aan uit een krimp- en anticipeergebied om samen oplossingen te bedenken.
  • Transitieatlassen

    Speciale transitieatlassen laten de gevolgen zien van gemaakte keuzes. Een transitieatlas brengt bijvoorbeeld in beeld welke scholen moeten sluiten. En welke blijven bestaan.
  • Grensoverschrijdende samenwerking in krimpgebieden

    BZK helpt regio’s om samenwerking met Duitse en Belgische grensstreken in kaart te brengen. Bijvoorbeeld op het gebied van de arbeidsmarkt  (Kansenatlassen grensoverschrijdende samenwerking).
  • Bestuurlijke afstemming bevolkingskrimp

    BZK geeft gemeenten en provincies advies over lokaal en regionaal beleid in krimpgebieden. Verder werkt BZK samen met andere ministeries die te maken hebben met bevolkingskrimp. Bijvoorbeeld het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) dat beleid ontwikkelt voor leerlingendaling in krimpgebieden.
  • Experimenten aanpak krimp

    Het ministerie van BZK maakt ondersteuning van krimpexperimenten mogelijk via Platform 31. Daarnaast ondersteunt het ministerie van Infrastructuur en Milieu plannen voor herinrichting van de openbare ruimte in krimpgebieden. Zoals nieuwe bestemmingen voor gebouwen of nieuwbouw.
  • Nationaal Netwerk Bevolkingsdaling

    BZK is een van de initiatiefnemers van het Nationaal Netwerk Bevolkingsdaling (NNB). Dit is een netwerk voor professionals, bestuurders en actieve burgers. Hierin kunnen zij kennis delen, informatie uitwisselen en samenwerken. 
  • Samenwerking met de Landelijke Vereniging van Kleine Kernen

    BZK ondersteunt de Landelijke Vereniging van Kleine Kernen (LVKK), een vereniging met 12 leden: de provinciale Verenigingen voor Kleine Kernen (VKK's). De VKK's helpen de plaatselijke groeperingen van bewonersinitiatieven, de dorpsbelangenorganisaties en dorpsraden. Bevolkingskrimp is een van de thema’s van LVKK.

Rutte III: universele postdienst platteland en krimpregio’s

Het kabinet wil de universele postdienst op het platteland en in krimpregio’s verankeren. Steeds minder consumenten sturen fysieke post. Onderzocht wordt daarom of aanbesteding van de universele postdienst voorkeur verdient. Dit staat in het regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’.