Wat is CETA?

CETA is een handelsverdrag tussen de Europese Unie (EU) zelf, de lidstaten van de EU en Canada. In CETA staan onder andere afspraken over de handel in goederen, diensten en investeringen om duurzame handel te bevorderen. CETA staat voor Comprehensive Economic and Trade Agreement. Dit betekent Brede Economische en Handelsovereenkomst.

CETA is gunstig voor werknemers, consumenten en MKB'ers: prijzen gaan omlaag, bedrijven krijgen nieuwe en betere toegang tot een markt van 35 miljoen mensen en consumenten hebben meer te kiezen.

Canada en de EU waarborgen dat CETA niet ten koste gaat van belangen zoals internationale klimaatafspraken, het beschermen van sociale rechten, dierenwelzijn en milieu. Via CETA werken de EU en Canada samen om duurzaamheidsnormen te verhogen.

CETA bevordert de handel tussen de EU en Canada

CETA maakt de handel tussen de EU en Canada makkelijker. Belemmeringen worden weggenomen en importtarieven gaan omlaag. Ook kan de Europese economie groeien door CETA. Dat blijkt uitonderzoek naar de economische gevolgen van CETA door de Europese Commissie. Omdat Nederland veel handelt met Canada, komt een gedeelte van deze groei ook bij Nederlandse bedrijven terecht. Het Centraal Bureau voor de Statistiek stelde vast dat de ederlandse uitvoer naar Canada is gestegen sinds de start van CETA in 2017.

Dit komt onder andere door:

  • De afschaffing of verlaging van douanerechten.
    Meer dan 98% van de importheffingen wordt uiteindelijk afgeschaft. Het tarief voor fietsen wordt b.v. teruggebracht van 13 naar 0% en dat van bloemen gaat van 6 naar 0%. Wat betreft de landbouwsector pakt CETA positief uit voor Nederland vanwege de toegenomen exportkansen. Canada krijgt meer markttoegang voor varkens- en rundvleesproducten. Om de mogelijke nadelen hiervan voor Europese producenten in deze sectoren te beperken, worden de tariefquota voor varkens- en rundvlees in zes jaar stapsgewijs verhoogd. Alleen voor de producten die binnen dergelijke tariefquota vallen worden tarieven naar nul gebracht. Door de gefaseerde verhoging van de quota hebben de sectoren tijd zich aan te passen aan de veranderende marktsituatie. Eieren, eierproducten en pluimveevlees zijn uitgesloten van tariefverlaging. Dit zijn voor Nederland gevoelige landbouwsectoren, die op deze manier worden beschermd.
  • Het voorkomen van discriminatie.
    Nederlandse bedrijven krijgen in Canada dezelfde kansen als hun Canadese concurrenten. Hetzelfde geldt voor Canadese bedrijven in Nederland. De vereenvoudiging van douaneprocedures zorgt voor een snellere en goedkopere doorgang van goederen. Nederlandse dienstverleners en investeerders krijgen betere toegang tot de Canadese markt. Bijvoorbeeld op het gebied van maritiem transport. Hetzelfde geldt voor Canadese dienstverleners en investeerders in Nederland. Ook bieden de afspraken over overheidsaanbestedingen voordelen aan Nederlandse bedrijven. Canada opent de gehele markt voor overheidsaanbestedingen voor EU-aanbieders.
  • De mogelijkheid om met Nederlandse diploma’s en andere beroepskwalificaties in Canada aan het werk te gaan. Momenteel werken de EU en Canada bijvoorbeeld aan de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties voor architecten.
  • De mogelijkheid om Canadese (technische) standaarden te erkennen als gelijkwaardig aan Europese standaarden. Dit voorkomt onnodige dubbele testen voor bijvoorbeeld auto’s.

CETA en duurzaamheid

CETA heeft als doel om handel duurzamer te maken: rechten voor werknemers worden beschermd en milieuafspraken worden nageleefd. Daarom herbevestigen de EU, haar lidstaten en Canada in het CETA-verdrag hun verplichtingen onder internationale klimaat- en milieuverdragen waarbij zij partij zijn. Verdragspartijen spreken af bestaande milieuwetgeving te handhaven en dat zij bestaande beschermingsniveaus niet zullen verlagen. CETA zal dus niet leiden tot het verlagen van standaarden. Ook spreken verdragspartijen af internationale milieuakkoorden waarbij ze partij zijn en fundamentele ILO-conventies te ratificeren en implementeren. Zij spreken af om samen te werken op het gebied van handel en milieu.  

Het CETA-verdrag laat zien dat handelsakkoorden tot betere samenwerking en hogere standaarden kunnen leiden.  Naar aanleiding van CETA heeft Canada bijvoorbeeld nog openstaande conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) geratificeerd. Canada en de EU werken naar aanleiding van CETA ook samen aan thema’s zoals gender en handel en klimaat en handel.

Veiligheid van voedsel en producten

Canada en de EU kunnen via CETA afspreken dat Europese bedrijven al in de EU voor bepaalde producten kunnen laten testen of deze voldoen aan Canadese standaarden. Andersom geldt dit ook. Dit is bijvoorbeeld mogelijk voor speelgoed. Ook kunnen via CETA onnodige dubbele testen worden voorkomen, bijvoorbeeld voor de export van zonnebrandcrème naar Canada. Alle naar de EU geëxporteerde producten moeten voor toelating op de interne EU-markt voldoen aan Europese standaarden, zoals eisen op het gebied van plant- en diergezondheid, voedselveiligheid en etikettering. Dit geldt ook voor Canadese producten. CETA wijzigt deze situatie niet.

De invoering van CETA betekent niet dat de Europese en Nederlandse veiligheidseisen aan voedsel en producten veranderen. Met CETA behouden de EU en Nederland de mogelijkheid om hun eigen regels te stellen op het gebied van onder andere productveiligheid, volksgezondheid, milieu en consumentenbescherming. Ook verandert CETA niets aan de EU-geldende regelgeving over de toelating van genetisch gemodificeerde organismes op de EU-markt.

CETA maakt het mogelijk dat de EU en Canada samenwerken om afspraken te versterken wat betreft dier- en plantgezondheid en voedselkwaliteit (zogenaamde sanitaire en fytosanitaire maatregelen)

CETA en investeringsbescherming

CETA bevat basisregels voor de behandeling van buitenlandse investeerders en hun investeringen, zoals die ook in het Nederlandse recht zijn vastgelegd. CETA bevestigt daarbij het recht van overheden om wet- en regelgeving vast te stellen voor de bescherming van de volksgezondheid, de veiligheid, het milieu, of de openbare zeden. Dit is een niet-limitatieve lijst.

CETA moderniseert de investeringsbescherming door de invoering van het Investment Court System (ICS). Het ICS betreft een permanent hof (vergelijkbaar met internationale gerechtshoven). In het ICS zullen geschillen worden behandeld door onafhankelijke rechters.  De rechters moeten zich aan strenge gedragsregels houden. Brievenbusmaatschappijen worden onder CETA uitgesloten van bescherming. De verdragstekst verzekert dat alleen investeerders met substantiële bedrijfsactiviteiten in Canada en de EU gebruik kunnen maken van het investeringsbeschermingshoofdstuk in CETA.

Hoorzittingen zullen onder ICS openstaan voor het publiek, processtukken zullen worden gepubliceerd, en niet-investerende natuurlijke personen, wanneer zij belanghebbende zijn, zullen zich in een zaak kunnen voegen als amicus curiae.

CETA: Verdrag blijft bij de tijd

Onder de paraplu van het CETA verdrag zijn er verschillende gespecialiseerde comités en bilaterale dialogen opgericht. Deze zijn bedoeld om het verdrag bij de tijd te houden.

Een voorbeeld van een dergelijk comité is het ‘CETA Regulatory Cooperation Forum’. Dit Forum is bedoeld om relevante ontwikkelingen uit te wisselen o.a. op het gebied van dierenwelzijn. In dit kader wisselen de EU en Canada informatie uit hoe langeafstandstransporten van dieren het beste kunnen worden uitgevoerd. Op deze manier leren de landen van elkaar.

Een ander voorbeeld is de adviesgroep die vraagstukken op het gebied van arbeid, milieu en duurzame ontwikkeling behandelt. De groep bestaat uit een evenwichtige vertegenwoordiging van onder meer werkgevers, vakbonden en arbeids- en bedrijfsorganisaties en kunnen op eigen initiatief advies uitbrengen en aanbevelingen doen. Voor deelname kunnen geïnteresseerden zich op de website van de Commissie registeren.

Stand van zaken CETA

Nederland heeft dit verdrag in 2016 getekend en het verdrag ligt nu ter ratificatie voor bij het parlement. Het handelsgedeelte van CETA wordt voorlopig toegepast sinds 21 september 2017. Lees meer over de stand van zaken van CETA.