Uitzondering mondkapjesplicht voor mensen met een beperking of ziekte

De mondkapjesplicht op de Nederlandse luchthavens vervalt per 21 mei 2022. De informatie op deze pagina wordt binnenkort aangepast.

Het dragen van een mondkapje (ook wel mondneusmasker) is in Nederland verplicht op vliegvelden (vanaf de security) en in het vliegtuig. Mensen die vanwege een beperking of ziekte geen mondkapje kunnen dragen, hoeven niet verplicht een mondkapje op. Zij moeten dan wel kunnen aantonen dat zij zijn uitgezonderd van deze plicht. 

Let op: mensen met een kwetsbare gezondheid worden juist geadviseerd een mondkapje te dragen om zichzelf te beschermen. Lees meer informatie over hoe u uzelf kunt beschermen als u meer risico loopt (Vilans.nl).

Voor wie?

De uitzondering geldt voor mensen met zichtbare en onzichtbare beperkingen of ziektes. Concreet gaat het om:

  • Mensen die vanwege hun beperking of ziekte fysiek niet in staat zijn een mondkapje te dragen of op te zetten. Bijvoorbeeld door een aandoening aan hun gezicht.
  • Mensen die door het dragen van een mondkapje last krijgen van hun gezondheid. Bijvoorbeeld door een longaandoening.
  • Mensen die ernstig ontregeld raken van het dragen van een mondkapje. Bijvoorbeeld vanwege een verstandelijke beperking of psychische aandoening. De uitzondering geldt ook voor hun begeleiders; als mensen ernstig ontregeld raken als hun begeleider een mondkapje draagt.
  • Mensen en begeleiders van mensen die afhankelijk zijn van non-verbale communicatie, zoals liplezen.

Zij hoeven geen mondkapje te dragen op plekken waar dat verplicht is of mogen gebruik maken van een spatscherm (faceshield). Deze bedekt de neus en mond niet volledig en geldt daarom niet als wettelijk alternatief voor een mondkapje. Met een faceshield kunt u vaak rekenen op begrip bij handhavers omdat u met het dragen van een faceshield laat zien dat u uw eigen gezondheid en die van anderen in het oog wil houden.

Uitzondering aantonen

Of u onder de uitzondering valt, hangt af van uw persoonlijke situatie. Dat betekent dat u zelf moet aantonen dat u in aanmerking komt voor uitzondering van de mondkapjesplicht. Politie of handhavers kunnen u vragen om dat aannemelijk te maken. U kunt het op verschillende manieren aantonen. Voorbeelden zijn het tonen van:

  • de Eigen Verklaring Uitzondering Mondkapjesplicht (alleen geldig in Nederland); 
  • een verklaring van een begeleider of een naaste die gebeld kan worden;
  • een hulpmiddel of relevante medicijnen;
  • een bewijs van een behandelrelatie van een (huis)arts of instelling. Dit mag bijvoorbeeld een bewijs van een afspraak bij een arts zijn. Het gaat hier niet om een officiële medische verklaring. 

Let op: Sommige luchtvaartmaatschappijen willen wel een officiële medische verklaring als u zonder mondkapje reist. Vraag dit na bij uw luchtvaartmaatschappij. Is de medische verklaring nodig? Neem dan contact op met uw huisarts.

Als er voor u een andere (persoonlijke) manier is om aan te tonen dat u onder de uitzondering valt, dan kunt u die ook gebruiken.

Let op: anonieme pasjes met daarop een verklaring dat de drager onder de uitzondering valt, zijn niet voldoende om uw uitzondering aan te tonen. Het moet altijd een persoonsgebonden verklaring zijn van uzelf of van een behandelaar zoals hierboven aangegeven. Anders voldoet u niet aan de wettelijke vereisten.

Eigen Verklaring in het buitenland

Elk EU-land kan eigen regels vaststellen voor het verplicht dragen van een mondkapje. De Eigen Verklaring Uitzondering Mondkapjesplicht is daarom alleen geldig in Nederland. Kijk voor de regels die gelden in het land van bestemming op wijsopreis.nl.

Medische gegevens laten zien niet verplicht

U bent niet verplicht om medische gegevens te laten zien, maar dat kan wel als u dat zelf wilt. Als u liever geen medische gegevens toont, dan moet u op een andere manier aantonen dat u onder de uitzondering valt.

Gevolgen van niet aantonen aandoening

Als u niet kan of wil aantonen dat u onder de uitzondering valt, dan moet u misschien wel de ruimte verlaten of kunt u een boete krijgen. Politie en handhavers moeten namelijk kunnen controleren of u onder de uitzondering valt.

Niet eens met een coronaboete

Krijgt u een boete omdat u geen mondkapje draagt en valt u onder de uitzondering van de mondkapjesplicht? Dan kunt u tegen deze boete in verzet gaan. Op de boete staat aangegeven waar en hoe dit kan.  

Geen vrijstellingskaart kopen

Er zijn bedrijven actief die zogenaamde vrijstellingskaarten verkopen, maar deze kaarten zijn door deze bedrijven zelf bedacht en zijn niet met cliëntenorganisaties besproken. U hoeft namelijk niet te betalen voor zo'n kaartje. Hoe u kunt aantonen dat u onder de uitzondering valt is hierboven aangegeven.

Spreek mensen zonder mondkapje niet zelf aan

U hoeft mensen zonder mondkapje niet zelf aan te spreken. Handhavers doen dat, als daar reden voor is. Mensen die vanwege ziekte of beperking geen mondkapje kunnen dragen, willen bijvoorbeeld ook kunnen reizen. Geef hen dan de ruimte. Het kan dus zijn dat u iemand geen mondkapje ziet dragen op een plek waar dat verplicht is. Soms draagt iemand een faceshield als alternatief. 

4 getekende mensen: 3 met mondkapje, 1 zonder.

Bekijk de video over de uitzonderingen op de mondkapjesplicht voor mensen met een ziekte of beperking (YouTube).