Coronawet vervangt noodverordeningen

Vanaf maart 2020 namen de veiligheidsregio’s de maatregelen voor de bestrijding van het coronavirus op in zogenaamde noodverordeningen. Noodverordeningen zijn voor (crisis)situaties van beperkte tijd. De coronacrisis duurt langer. Daarom heeft het kabinet de noodverordeningen vervangen door de tijdelijke coronawet (Tijdelijke wet maatregelen COVID-19) en regelingen

Stand van zaken Tijdelijke wet maatregelen COVID-19

Het voorstel voor de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 werd op 27 oktober 2020 aangenomen door de Eerste Kamer. De wet gaat naar verwachting in op 1 december 2020. Tot die tijd blijven de noodverordeningen van de veiligheidsregio’s gelden.

Indien nodig kan de coronawet steeds 3 maanden worden verlengd. Ook is het mogelijk dat de wet tussentijds wordt ingetrokken, zodra deze niet meer nodig is. Het parlement wordt bij dergelijke besluiten betrokken

Meer controle via parlement en meer bevoegdheden burgemeesters

Het kabinet weet niet zeker hoe lang de coronamaatregelen nodig zijn. Daarom kiest het kabinet voor een nationale wet in plaats van noodverordeningen. De Tweede en Eerste Kamer controleren of de wet goed werkt. Als dat niet zo is, moeten de ministers uitleggen waarom de wet niet goed werkt. Het is ook de bedoeling dat burgemeesters meer bevoegdheden krijgen. Zij moeten in de gemeenteraad uitleggen welke keuzes zij maken.

Regelingen als aanvulling op de wet

De wet werkt met ministeriële regelingen. Dat zijn aanvullingen over bepaalde onderwerpen, zoals mondkapjes. Voordat de regelingen ingaan, mogen verschillende organisaties zeggen wat ze ervan vinden. Bijvoorbeeld het Openbaar Ministerie, politie en (koepel)organisaties voor onderwijs, sport en zorg. Daarna neemt het kabinet een besluit over de regelingen. Daarna krijgen de Tweede en Eerste Kamer een week de tijd om erover te debatteren.De Tweede Kamer kan er ook over stemmen.

Aangekondigde regelingen

In oktober 2020 gingen er 2 regelingen naar de organisaties. Het gaat om:

Het kabinet wil deze 2 regelingen op 1 december laten ingaan. Of eerder als dat kan.

Routekaart ook in regeling

Er komt ook een regeling voor de routekaart. Dat is het overzicht waarin staat welke maatregelen bij 4 risiconiveaus horen.

Vragen en antwoorden over de tijdelijke coronawet

Waarom konden de noodverordeningen niet blijven bestaan?

Noodverordeningen zijn bedoeld voor (crisis)situaties en beperkte tijd. De dreiging van het coronavirus blijft langere tijd bestaan. De maatregelen tegen het coronavirus blijven langer nodig. En ook de manieren om te zorgen dat iedereen zich aan de regels houdt. Die moeten in een wet komen te staan. Daar is een wet voor nodig.

Hoe kan de voorgestelde coronawet helpen als er veel nieuwe besmettingen met het coronavirus zijn?

Neemt het aantal besmettingen weer toe? Dan kan de overheid door de coronawet maatregelen nemen. Of bestaande maatregelen aanpassen of opheffen. De veiligheidsregio’s kunnen alleen terugvallen op  noodverordeningen als dat voor de snelheid moet. En alleen als het tijdelijke en plaatselijke noodverordeningen zijn. Die moeten daarna zo snel mogelijk worden omgezet in een regeling op basis van deze wet.

Wil het kabinet op deze manier gedragsregels vastleggen in een wet?

Er zijn meer wetten waarin gedragsregels staan. Bijvoorbeeld de wetten waarin staat dat rechts rijden verplicht is en dat stelen verboden is. Het kabinet denkt dat dat met deze nieuwe tijdelijke wet kan. En dat het lukt daarmee het coronavirus onder controle te krijgen. De verplichte 1,5 meter afstand in het openbaar komt ook in de wet te staan. Ook enkele hygiënemaatregelen worden in de wet meegenomen. De wet biedt ruimte deze maatregelen aan te passen op basis van de actuele situatie.

Blijven alle basisregels bestaan in de nieuwe wet?

Ja, op basis van de wet kunnen alle basisregels, zoals 1,5 meter afstand houden, weer worden ingesteld. De wet vormt de juridische basis. Maar ook de sociale gedragsregels blijven belangrijk. Een wet alleen zal niet helpen. De verantwoordelijkheid van iedereen en van de samenleving als geheel, blijft voorop staan.

Bekijk ook: