Veelgestelde vragen over het coronavirus en het hoger onderwijs

Tot en met 15 maart 2021 vinden er geen fysieke onderwijsactiviteiten plaats en is er sprake van afstandsonderwijs bij hogescholen en universiteiten. Een uitzondering zal gelden voor studenten die examens, tentamens of toetsen afleggen, voor studenten die praktijkonderwijs volgen en voor kwetsbare studenten.

Wat verandert er per 16 december op hogescholen en universiteiten?

Vanaf 16 december 2020 tot en met 15 maart 2021 vinden er geen fysieke onderwijsactiviteiten plaats en is er sprake van afstandsonderwijs op hogescholen en universiteiten. Een uitzondering zal gelden voor studenten die examens, tentamens of toetsen doen, voor studenten die praktijkonderwijs volgen en voor kwetsbare studenten.

Het kabinet versoepelt stap voor stap. Daarom blijven de maatregelen voor het hoger onderwijs momenteel van kracht. Omdat in het hoger onderwijs grote behoefte is aan meer ruimte voor fysiek onderwijs heeft het kabinet op 23 februari aangegeven dat ze kijkt of in een volgende fase het hoger onderwijs heropend kan worden. Hogescholen en universiteiten kunnen zich hier alvast op voorbereiden. Momenteel is het hoger onderwijs al wel open voor tentamens, praktijkonderwijs en begeleiding van kwetsbare studenten.

Tijdelijke avondklok tot 3 maart

Sinds 23 januari geldt in Nederland tijdelijk een avondklok. Dat houdt in dat iedereen tussen 21.00 uur 's avonds en 04.30 uur 's ochtends thuisblijft. Er zijn enkele uitzonderingen onder andere voor studenten die een examen of tentamen moeten afleggen voor hun opleiding in het mbo, hbo of wo. Zij moeten dat wel kunnen aantonen. Op 8 februari is besloten dat de avondklok wordt verlengd tot 3 maart a.s. Bekijk meer informatie over de avondklok.

Mogen andere instellingen wel fysiek onderwijs organiseren?

Instellingen die niet-overheidserkend onderwijs aanbieden zoals trainingen en educatieve activiteiten, mogen geen fysiek onderwijs organiseren in publieke plaatsen. Het aanbieden van trainingen en educatieve activiteiten in besloten plaatsen is wel toegestaan met inachtneming van de basismaatregelen zoals de 1,5 meter.

Welke studenten vallen onder de uitzondering en mogen wel naar de hogescholen en universiteiten?

Studenten die onder de uitzonderingen vallen mogen naar de instelling komen. Dat zijn studenten die examens, tentamens of toetsen moeten doen, studenten die praktijkonderwijs volgen en kwetsbare studenten  die naar de instelling mogen komen voor begeleiding. Vanzelfsprekend gelden op de locatie de coronamaatregelen zoals het houden van 1,5 meter afstand tot elkaar en het dragen van een mondkapje buiten de les.

Mogen studenten naar hun hogeschool of universiteit reizen?

Ja, reizen van en naar de instelling door medewerkers en studenten wordt gezien als noodzakelijke reis. De afspraken over het spreiden van onderwijstijden en daarmee het gespreid reizen blijven uiteraard van kracht.

Mag onderwijs op andere locaties doorgaan?

De maatregelen die vanaf 16 december ingaan voor instellingen, gelden ook op andere locaties waar de instellingen onderwijsactiviteiten organiseren. Ook daar geldt dat deze activiteiten alleen mogen doorgaan als het onder de uitzonderingscategorieën valt (examens, tentamens, toetsen, praktijkonderwijs en begeleiding van kwetsbare studenten).

Kunnen stages doorgaan?

Of een stage door kan gaan of niet, is afhankelijk van de regels die gelden voor de sector/branche waar de stage wordt gelopen. Als de activiteiten in de branche volgens die regels door kunnen gaan, kan de stage ook doorgaan.

Mochten studenten of stagiairs naar Nederland afreizen, dan is goede voorlichting belangrijk (zie www.rivm.nl/covid19). 

Wat betekent de lockdown voor de Kerstvakantie?

De maatregelen die gelden vanwege de lockdown en op 15 december zijn ingegaan, gelden voor iedereen in Nederland. Iedereen wordt daarbij verzocht om zoveel mogelijk thuis te blijven, ook in de kerstvakantie. De datum van de kerstvakantie zal niet veranderen. 

Mogen de bibliotheken van hogescholen of universiteiten open blijven (ook voor studieplekken)?

Bibliotheken van instellingen mogen alleen open blijven voor kwetsbare studenten. Aan deze bibliotheken wordt geadviseerd om hierbij te werken met reserveringen.  

Kan onderzoek op hogescholen en universiteiten doorgaan?

Onderzoeksactiviteiten kunnen net als voorheen alleen op de locatie van de instelling blijven plaatsvinden als deze strikt locatiegebonden zijn.

Zijn er nog extra maatregelen voor de studenten die wel naar de instelling mogen komen?

Vanzelfsprekend gelden op de locatie de coronamaatregelen die al golden zoals het houden van 1,5 meter afstand tot elkaar en het dragen van een mondkapje buiten de les. Ook treffen instellingen voorzieningen om te zorgen dat de maatregelen kunnen worden nageleefd. Lees hieronder meer over de maatregelen op de instelling.

Welke maatregelen gelden er op de hogescholen en universiteiten?

Enkel voor de studenten die onder de uitzonderingen vallen, mogen er onderwijsactiviteiten plaatsvinden op hogescholen en universiteiten. Voorwaarde is wel dat op de instelling de RIVM-voorschriften worden opgevolgd. En dat de instelling de afspraken die er zijn gemaakt over OV aanhoudt. Er moet 1,5 meter afstand worden aangehouden tussen studenten onderling en tussen studenten en onderwijspersoneel in en rond de gebouwen. Tijdens sommige praktijklessen is het onmogelijk om altijd 1,5 meter afstand te houden, lees hierover meer in de volgende vraag.

Geldt de 1,5 meter afstand ook op de instelling?    

Ja, de 1,5 meter afstandsregel tot elkaar geldt ook in en rond de gebouwen van de hogescholen en universiteiten. Tijdens sommige praktijklessen is het onmogelijk om altijd 1,5 meter afstand te houden. Bijvoorbeeld als het gaat om praktijkonderdelen van medische opleidingen, sport-, theater- en dansopleidingen. Studenten en docenten hoeven in dat geval geen afstand te bewaren, onder twee voorwaarden:

  1. Het moet echt onmogelijk zijn om de afstand in acht te nemen en de uitzondering geldt dan ook alleen voor die onderdelen van een opleiding waarbij dat het geval is.
  2. Daarnaast moet het in de branche waarvoor de student wordt opgeleid, ook zijn toegestaan om geen 1,5 meter afstand te houden. Zijn er brancheafspraken gemaakt in de desbetreffende beroepssector, dan kunnen die worden gevolgd als het gaat om het treffen van (alternatieve) veiligheidsmaatregelen.

In dat geval draagt iedereen een mondkapje. En houdt iedereen zich aan de regels voor hygiëne op de locatie. Bijvoorbeeld het gebruik van speciale handgel.

Alle RIVM-voorschriften zijn van toepassing op de instelling. Ook geldt dat studenten en docenten bij klachten thuis blijven. Elke instelling heeft een plan gemaakt om de spreiding van studenten zo te organiseren dat deze regels gewaarborgd kunnen worden. De instelling informeert studenten over de aangepaste roosters en de spreidingsregels per instelling.

Mondkapjes dragen in en om de hogescholen en universiteiten

Studenten en personeel dragen in en om de hogescholen en universiteiten verplicht een mondkapje. Lees meer over het dragen van mondkapjes in het mbo en hoger onderwijs

Is er opvang voor kinderen van docenten?

De kinderopvang wordt vanwege de lockdown gesloten. Maar voor kinderen van ouders die werken in cruciale beroepen wordt gezorgd voor noodopvang. Evenals voor leerlingen en kinderen voor wie vanwege bijzondere problematiek of een moeilijke thuissituatie maatwerk nodig is. Personeel dat nodig is voor het onderwijs in het hoger onderwijs wordt gezien als cruciaal beroep.

Reizen en reisproduct

Hoe kan ik het beste naar de instelling komen?    

Het beste kunnen studenten met de fiets of ander eigen vervoer naar de instelling komen. Is dit niet mogelijk dan kunnen studenten met het openbaar vervoer. In afstemming met de lesroosters hebben instellingen met lokale OV-bedrijven afspraken gemaakt over spreiding van studenten in het OV. Instellingen informeren studenten over de regionale/ lokale OV-afspraken.

Ik behoor tot een risicogroep van het coronavirus. Moet ik naar de instelling komen?

De instellingen nemen allerlei specifieke maatregelen om de verspreiding van het virus te minimaliseren. Studenten die tot de risicogroepen behoren kunnen daarom bij de instelling informeren over de onderwijsmogelijkheden.

Mogen studenten in de spits reizen?

Ja, studenten mogen in de spits reizen. Door spreidingsroosters van het onderwijs zal de spits zo min mogelijk worden belast door studenten. 

Verandert er iets aan het studentenreisproduct?

Nee, het studentenreisproduct verandert niet en blijft geldig op de gebruikelijke tijdstippen.

Studenten en onderzoekers in of uit het buitenland

Mogen onderzoekers uit een land met een inreisverbod naar Nederland komen?

Onderzoekers uit een land met een Europees inreisverbod kunnen onder voorwaarden naar Nederland reizen. Zij moeten kunnen laten zien dat zij met hun onderzoek bijdragen aan de economie en samenleving. Bijvoorbeeld bij onderzoek voor de volksgezondheid.

Waar kunnen Nederlandse studenten en onderzoekers in het buitenland terecht als ze hulp nodig hebben?

Nederlandse studenten en onderzoekers in het buitenland kunnen allereerst contact opnemen met de eigen reisverzekeraar. Eventueel is ook de ambassade 24/7 telefonisch bereikbaar via +31 247 247 247. Buitenlandse Zaken is ook via WhatsApp te bereiken op het nummer +31 682 387 796 of via Twitter op @24/7BZ.

Vervolgopleiding en doorstroom

Ik ben mbo-student en loop kleine studievertraging op, kan ik dan wel worden toegelaten op een hogeschool?

Een mbo-student die door de maatregelen vanwege het coronavirus nog 1 of enkele kleine vakken of de stage niet heeft kunnen afronden voor 1 september, of in de afronding van beroepspraktijkvorming zit, kan toch worden toegelaten tot een bachelor of ad-opleiding aan een hogeschool. De ad-opleiding of de hogeschool bepaalt of u over voldoende kennis en vaardigheden beschikt om de opleiding te kunnen starten en of de studievertraging in het mbo vóór 1 januari kan worden ingehaald.

U heeft vervolgens tot 1 januari 2021 de tijd om het mbo-diploma volledig af te maken. Lukt dat voor 1 januari niet, dan dient u de opleiding alsnog te verlaten.

U kunt zich het beste zo snel mogelijk aanmelden bij de beoogde hbo- of ad-opleiding. Zij kunnen u verder informeren over de toelatingsprocedure. Daarnaast dient u een afrondingsadvies aan te vragen bij de mbo-instelling waar u nu studeert.

Blijft het bindend studieadvies (BSA) in het 1e studiejaar?

Samen met corona kan het BSA voor extra druk zorgen bij eerstejaarsstudenten. Voor het studiejaar (2020-2021) gelden daarom verschillende maatregelen voor de BSA bij hogescholen en universiteiten.

  • Hogescholen geven de mogelijkheid de BSA-norm te halen in het volgend studiejaar. Daarnaast zullen hogescholen zich inzetten om studenten zo goed mogelijk te begeleiden en adviseren, wanneer de studie toch niet passend blijkt. 
  • Universiteiten verwachten dat het niet nodig is om extra maatregelen te nemen voor de BSA. Wel blijven ze het studieaanbod en de studievoortgang van studenten goed in de gaten houden. Als het nodig is kunnen zij maatregelen nemen voor de eerstejaars in die opleiding. De studenten van die opleiding worden hier dan voor 1 februari 2021 over geïnformeerd. Universiteiten wisselen landelijk uit waar en hoe maatregelen genomen worden. Voor individuele studenten kunnen universiteiten al afwijken van het bindend studieadvies.

Blijft de ‘harde knip’ van kracht bij doorstroom van ’n bachelor naar een master?

Nee, vanwege de coronamaatregelen kunnen studenten die dit studiejaar (2019-2020) vertraging hebben opgelopen en hun bachelor niet tijdig kunnen afronden voordat hun masteropleiding begint in september 2020. Om die reden is dit jaar de regel van de ‘harde knip’, het verplicht halen van een bachelordiploma voordat u aan een master begint, tijdelijk losgelaten. Het is onder voorwaarden mogelijk om te starten aan de masteropleiding, mits u binnen een vooraf door de instelling vastgestelde periode (uiterlijk 1 jaar) het bachelordiploma alsnog behaalt.

Financiële vragen 

Kan ik uitstel krijgen voor het betalen van collegegeld?

Nee, u kunt geen uitstel krijgen om het collegegeld te betalen. Door de maatregelen die momenteel nodig zijn om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, zal de onderwijsinstelling het onderwijs op alternatieve manieren organiseren, zoals online onderwijs. Studenten betalen daarom wel gewoon collegegeld. Wel kunt u bij DUO meer geld lenen. Zo kunt u een collegegeldkrediet aanvragen om het collegegeld te betalen. Dit kan ook met terugwerkende kracht vanaf het begin van het collegejaar. U moet dit dan wel voor 1 september 2020 aanvragen. U kunt dit zelf regelen in MijnDUO. Kijk voor meer informatie over het betalen van collegegeld op de website van DUO. 

Ik kom in de financiële problemen, wat kan ik doen?

  • Als u nog niet maximaal leent, kunt u uw lening verhogen via DUO. Dit kan met terugwerkende kracht tot de start van dit studiejaar. U kunt de lening ook maandelijks weer verlagen als het niet meer nodig is.
  • Misschien kunt u nu een aanvullende beurs aanvragen. De aanvullende beurs hangt af van het inkomen van uw ouders. Aanvragen kan met terugwerkende kracht tot de start van dit studiejaar.
  • Hebt u een aanvullende beurs en daalt het inkomen van uw ouders in 2020? Dan kunnen uw ouders verlegging peiljaar naar 2020 aanvragen. Misschien krijgt u dan een hogere aanvullende beurs.
  • Studenten van een hbo of universiteit kunnen extra lenen voor het collegegeld. Dit heet collegegeldkrediet.
  • Gebruikt u de genoemde mogelijkheden al en komt u toch in de problemen? Neem met DUO contact op. Een medewerker van DUO bespreekt dan met u uw situatie. De medewerker zaler zo soepel mogelijk mee omgaan.
  • Bent u klaar of gestopt met uw studie? Dan hebt u geen recht meer op een lening bij DUO. Wij raden u dan aan contact te zoeken met uw gemeente. 

Ik kan mijn studieschuld nu niet aflossen, wat kan ik doen?

Daalt uw inkomen in 2020? Dan kunt u 'Verlegging peiljaar naar 2020' aanvragen. U kunt ook een aflosvrije periode inzetten. Dat is maximaal 5 jaar mogelijk. Als u deze periode al hebt gebruikt of als u een betalingsregeling heeft, gaat DUO daar coulant mee om. Kijk voor meer informatie over het terugbetalen van uw studieschuld op de website van DUO.

Kom ik in aanmerking voor een tegemoetkoming omdat mijn aanvullende beurs wegvalt?

De tegemoetkoming is voor studenten die in de periode van 1 juni 2020 tot eind augustus 2021 voor het laatst recht hebben op een aanvullende beurs en daarna alleen nog maar kunnen lenen.

Voor studenten in het hoger onderwijs met een aanvullende beurs gaat het om een bedrag van € 1.500.

Kijk voor meer informatie over de tegemoetkoming op de website van DUO.

Wat moet ik doen om de tegemoetkoming (omdat uw aanvullende beurs wegvalt) te ontvangen?

Studenten waarvan het recht op aanvullende beurs in de periode van 1 juni 2020 en eind augustus 2021 afloopt, komen in aanmerking voor een eenmalige tegemoetkoming van € 1500.

Als u hiervoor in aanmerking komt, krijgt u vanzelf van DUO bericht. Zorg er dus voor dat uw contactgegevens bij DUO up-to-date zijn.

De datum waarop dit bedrag wordt uitbetaald, is nog niet bekend. Kijk voor meer informatie over de tegemoetkoming op de website van DUO.

Wat moet ik doen om deze financiële compensatie (van collegegeld) te ontvangen?

Als uw gegevens bij DUO bekend zijn, hoeft u niets te doen. DUO maakt het bedrag automatisch naar u over. Als er gegevens van u ontbreken, zoekt DUO contact met u op om deze gegevens op te vragen.

De datum waarop dit bedrag wordt uitbetaald, is nog niet bekend. Kijk voor meer informatie op de website van DUO.

Heb ik recht op een vergoeding voor extra kosten door studievertraging?

U ontvangt een vergoeding als u in de periode van 1 september2020 tot en met 31 augustus 2021 in het bekostigd onderwijs een hbo-diploma (ad, ba en ma) of masterdiploma aan de universiteit haalt. Deze tegemoetkoming van € 535 ontvangt u 1 keer. De datum waarop dit bedrag wordt uitbetaald is nog niet bekend. Kijk voor meer informatie op de website van DUO.

Bij bekostigd onderwijs betaalt (bekostigt) de overheid de onderwijsinstelling voor het geven van onderwijs. Vraag na bij uw onderwijsinstelling of zij bekostigd onderwijs geven. Ook internationale studenten die collegegeld betalen in bekostigd onderwijs ontvangen 1 keer de tegemoetkoming van € 535.

Studentenreisproduct en extra reisrecht

Ontvang ik door de coronacrisis meer reisrecht?

Studenten die een opleiding volgen aan een hogeschool of universiteit, kunnen 3 maanden extra reisrecht binnen het recht op studiefinanciering krijgen. Dat kan als zij in maart 2020 hun recht op het studentenreisproduct gebruikten of in die maand een ov-vergoeding voor het buitenland ontvingen. 

Moet ik mijn reisproduct nu stopzetten om gebruik te kunnen maken van de 3 extra maanden reisrecht?

Nee dat hoeft niet. Als u langer studeert dan uw nominale studieduur plus 1 jaar, dan krijgt u die 3 extra maanden automatisch. Het is wel mogelijk om het reisproduct tijdelijk stop te zetten om te voorkomen dat de schuld van uw prestatiebeurs verder oploopt als u deze maanden niet verwacht te reizen. En u niet zeker weet dat u binnen de diplomatermijn afstudeert.

Studentenhuizen

Wat verandert er per 1 december voor studenten in een studentenhuis?

 Vanaf 1 december zijn personen die hetzelfde adres delen omdat zij samenwonen, uitgezonderd van de regel dat zij buiten de woning  1,5 meter afstand van elkaar dienen te houden. Ook binnen de woonruimte is het niet verplicht 1,5 meter afstand te houden. Dit geldt dus ook voor studenten die samenwonen op hetzelfde adres. Het gaat daarbij in ieder geval om studenten die op één woonadres in de basisregistratie ‘personen’ staan ingeschreven, maar ook andere situaties waarin sprake is van het feitelijk woonverblijf van de betrokken personen op hetzelfde adres. Indien personen een gezamenlijke voordeur delen en gemeenschappelijke voorzieningen zoals keuken of badkamer, zullen zij over het algemeen woonachtig zijn op hetzelfde adres. Hoewel samenwonende studenten dus geen boete kunnen krijgen indien ze in eigen huis of op hun balkon geen 1,5 meter afstand houden, wordt desalniettemin dringend geadviseerd om zowel binnenshuis als buitenshuis alert te zijn om mogelijke besmetting van huisgenoten te beperken.

Kunnen studenten die op 1 adres wonen een boete ontvangen voor groepsvorming met meer dan 4 personen?

Nee, studenten die met elkaar op hetzelfde adres samenwonen zijn niet gehouden aan het verbod op groepsvorming en mogen zich buiten de woning met meer dan 4 personen tegelijkertijd ophouden. Desondanks  wordt geadviseerd dat de desbetreffende studenten niet onnodig samenkomen buiten de woning. Studenten die zich met meer dan 4 personen ophouden en niet samen blijken te wonen, kunnen een boete opgelegd krijgen.

Moeten alle huisgenoten thuisblijven als een student besmetting bij zichzelf vermoedt? 

Als een student klachten heeft die kunnen wijzen op corona, dan wordt de student geadviseerd zich te laten testen en thuis te blijven tot de uitslag bekend is. Heeft de student ook koorts of benauwdheidsklachten? Dan blijven ook de huisgenoten thuis tot de uitslag van de test bekend is.

Hebben de huisgenoten ook klachten die kunnen wijzen op corona? Dan wordt ook hen geadviseerd zich te laten testen.

Huisgenoten van een student in thuisquarantaine (bijvoorbeeld een student die recent in Nederland is aangekomen uit een risicoland) hoeven niet in thuisquarantaine. Wel moet het contact tussen huisgenoten in een dergelijk geval zoveel mogelijk vermeden worden.

Regels na vakantie buitenland

Wat zijn de regels voor studenten, docenten en onderwijspersoneel na een vakantie in het buitenland?

Voor iedereen die terugreist naar Nederland geldt: bekijk voor vertrek het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor het land waaruit u vertrekt. Daarin leest u of u 10 dagen in thuisquarantaine gaat bij aankomst in Nederland. Lees alle regels voor (thuis)quarantaine.

De overheid adviseert onderwijsinstellingen hun personeel hier op te wijzen. Zodat ze na de vakantie niet voor verrassingen komen te staan.

Bekijk ook: