Het coronavirus en basisonderwijs en speciaal onderwijs

Het kabinet wil dat alle kinderen ook in deze bijzondere situatie onderwijs krijgen. Kinderen in het reguliere basisonderwijs en het speciaal (basis)onderwijs gaan weer volledig naar school. Dit geldt ook voor nieuwkomers (kinderen die nog maar kort in Nederland zijn, bijvoorbeeld kinderen van asielzoekers of arbeidsmigranten).

Thuis blijven en testen

Krijgt onderwijspersoneel voorrang bij het testen?

Ja, vanaf maandag 21 september kan onderwijspersoneel in het basis- en voortgezet onderwijs zich met voorrang laten testen. De voorrangsprocedure is bedoeld om lesuitval te voorkomen. De schoolleider bepaalt wie er voor de voorrangsprocedure in aanmerking komt. 

Hoe worden scholen geïnformeerde over de procedure?

De sectorraden publiceren en versturen de procedure aan besturen in het primair en voortgezet onderwijs. Besturen die geen lid zijn van de raden, worden ook geïnformeerd door de raden en kunnen met hen contact opnemen. Besturen van particuliere scholen voor primair en voortgezet onderwijs worden geïnformeerd door de NRTO en besturen in het (voortgezet) speciaal onderwijs door LECSO.

Hoe kan ik mij of mijn kind laten testen op het coronavirus?

Bekijk ook de informatie over Testen op corona.

Kinderen die op de basisschool zitten hoeven niet getest te worden als ze klachten hebben die passen bij corona. Is uw kind erg ziek? Neem dan contact op met de huisarts. Die kan besluiten uw kind toch te testen. Ook kinderen die klachten krijgen nadat ze in contact zijn geweest met iemand met corona kunnen getest worden. Neem dan contact op met de GGD in uw regio. Houd uw kinderen thuis totdat de testuitslag bekend is.

Ik voel mij niet lekker, kan ik wel naar school? 

Leerlingen en personeel blijven thuis als zij klachten hebben die passen bij corona. Zij laten zich zo snel mogelijk testen.

Kinderen in de basisschoolleeftijd kunnen bij neusverkoudheid gewoon naar school, behalve:

  • als het kind ook andere klachten heeft die passen bij corona; 
  • als het kind een huisgenoot is van iemand met corona; 
  • als een huisgenoot van het kind naast milde corona klachten ook last heeft van koorts of benauwdheid.

Kinderen die op de basisschool zitten hoeven niet getest te worden als ze klachten hebben die passen bij corona. Is uw kind erg ziek? Neem dan contact op met de huisarts. Die kan besluiten uw kind toch te testen. Ook kinderen die klachten krijgen nadat ze in contact zijn geweest met iemand met corona kunnen getest worden. Neem dan contact op met de GGD in uw regio. Houd uw kinderen thuis totdat de testuitslag bekend is.

Ik heb een zwakke gezondheid, kan ik wel naar school?

Volwassenen en kinderen met gezondheidsklachten passend bij het coronavirus komen niet naar school. Als volwassenen of kinderen zelf behoren tot de risicogroepen volgens het RIVM (boven de 70 jaar of met onderliggende aandoeningen), of gezinsleden hebben die tot de risicogroep behoren, dan kunnen ze worden vrijgesteld van fysiek onderwijs. Ouders nemen in dat geval contact op met de schoolleiding. Bij twijfel is het advies om contact op te nemen met de behandelend arts of jeugdarts (JGZ-arts) die aan de school verbonden is. In deze situaties biedt de school onderwijs op afstand aan voor deze leerlingen. Het inzetten van ondersteuning en het bijhouden van een dossier dat inzicht geeft in de problematiek, de begeleiding en de voortgang is hierbij geboden. In het leerlingvolgsysteem is het wenselijk dat bijgehouden wordt dat de reden van afwezigheid op school in relatie staat tot corona.

Mag een kind met een verkoudheid naar school en de BSO?

Ja, kinderen in de basisschoolleeftijd mogen bij neusverkoudheid gewoon naar school en de BSO, behalve:

  • als het kind ook koorts of andere coronaklachten heeft;
  • als het kind een huisgenoot is van iemand met corona;
  • als een huisgenoot van het kind naast milde corona klachten ook last heeft van koorts of benauwdheid.

Het RIVM heeft een handreiking bij neusverkouden kinderen opgesteld. De handreiking wordt regelmatig aangepast aan nieuwe ontwikkelingen en inzichten.

Waarom mogen kinderen wel met neusverkoudheid naar school?

Kinderen zijn vaak verkouden en worden daarom nu vaak geweigerd op school omdat neusverkoudheid een klacht van COVID-19 kan zijn. Bij kinderen verloopt COVID-19 echter niet ernstig en hun rol in de verspreiding van COVID-19 lijkt beperkt te zijn. Daarom mogen kinderen ook met een neusverkoudheid naar school, de kinderopvang of de BSO.

Als mijn kind langdurig verkoudheidsklachten of hooikoorts heeft, kan het dan wel naar school?

Als een kind elk jaar hooikoorts heeft of chronisch verkouden is, dan herkent u de klachten. Het kind mag dan gewoon naar school of de kinderopvang. Twijfelt u, of zijn de klachten anders dan u gewend bent? Houd het kind dan thuis tot de (nieuwe) klachten voorbij zijn of laat uw kind testen

De school wil mijn kind niet ontvangen omdat mijn kind langdurig verkoudheidsklachten of hooikoorts heeft. Wat moet ik doen?

Leg in een gesprek aan school uit dat u de klachten herkent als chronische verkoudheidsklachten of hooikoorts. En dat dit voor u een herkenbaar beeld is. Het kind kan dan gewoon naar school. Bij twijfel of als de klachten veranderen moet het kind thuisblijven tot de (nieuwe) klachten voorbij zijn. Of het bekende klachtenpatroon is teruggekeerd. Als het gesprek met de school geen resultaat oplevert, neem dan contact op met de lokale GGD. Deze geeft op basis van een handreiking advies in specifieke situaties.

Wanneer is er sprake van ongeoorloofd verzuim?

Het uitgangspunt is dat alle leerlingen fysiek onderwijs volgen op school. Er is sprake van ongeoorloofd verzuim als de leerling niet deelneemt aan het onderwijsprogramma op school, of aan het als alternatief aangeboden afstandsonderwijs, zonder geldige reden. De school hoeft geen verzuimmelding te doen voor leerlingen die, vanwege het dringende thuisquarantaine advies, direct na de zomervakantie niet naar school kunnen. Het belang van de volksgezondheid is hierbij doorslaggevend.

Lees voor geldige redenen voor verzuim de vragen ‘Ik voel mij niet lekker, kan ik wel naar school?’ en ‘Ik heb een zwakke gezondheid, kan ik wel naar school?’.

Voor het onderwijsprogramma dat op school plaatsvindt heeft de school de verplichting om ongeoorloofd verzuim te melden bij DUO. Het is daarbij belangrijk dat de school in gesprek gaat met de ouders, om hen ertoe te bewegen de leerling weer naar school te laten komen. De leerplichtambtenaar kan hierbij helpen. Meer informatie over het melden van verzuim is te vinden op de website van DUO. 

Veiligheid en hygiëne

Welke rol speelt ventilatie op scholen bij verspreiding van COVID-19?

Goede ventilatie en een gezond binnenklimaat zijn uiteraard belangrijk. Uit adviezen van het RIVM blijkt echter dat er op dit moment geen reden is om wat betreft de ventilatie in gebouwen af te wijken van eisen waar scholen aan moeten voldoen (Bouwbesluit, Arbobesluit, etc.). Wel adviseert het RIVM om:

  • een luchtstroom van persoon naar persoon door (zwenk)ventilatoren of systemen waarmee recirculatie plaatsvindt binnen één ruimte waar meerdere personen verblijven te vermijden;
  • na te gaan of ruimtes die voor bepaalde activiteiten worden gebruikt, hiervoor ook oorspronkelijk bedoeld waren en de hoeveelheid luchtverversing hierop is afgestemd.

Op Weeropschool.nl kunnen scholen terecht voor meer informatie over corona en ventilatie in schoolgebouwen. Ook kunnen ze daar vragen stellen.

Wat kunnen scholen doen om voor goede ventilatie te zorgen?

Veel scholen zijn voor hun eigen schoolgebouwen al nagegaan hoe het met de ventilatie gesteld is. Het advies aan scholen waar dit nog niet is gebeurd, is om dit in de komende periode alsnog te doen. Om scholen op weg te helpen, heeft minister Slob op 17 augustus het Landelijk Coördinatieteam Ventilatie op Scholen (LCVS) ingericht.

Voor scholen betekent dit concreet dat ze uiterlijk 1 oktober:

  • onder verantwoordelijkheid van het schoolbestuur een check hebben gedaan om te onderzoeken of de gebouwen voldoen aan de eisen;
  • Als hun gebouwen niet aan de eisen voldoen, contact hebben opgenomen met de lokale GGD. Wat de maatregelen zijn die een school moet nemen is per situatie afhankelijk. De GGD adviseert hier over.
  • onderwijspersoneel en leerlingen informeren over de staat van de ventilatie in de gebouwen. Dit betekent dat de school ofwel meldt dat de gebouwen voldoen aan de eisen, ofwel welk plan er ligt om ervoor te zorgen dat de gebouwen voldoen aan de eisen. Ook doet de school een melding bij de sectorraad, om bij te dragen aan het landelijk beeld.

Daarnaast adviseren wij scholen:

  • Ventileer in ieder geval volgens de eisen van het Bouwbesluit die van toepassing zijn op het gebouw. Met ventileren wordt zowel het afvoeren van vuile lucht als het aanvoeren van verse buitenlucht bedoeld.
  • Lucht regelmatig 10 tot 15 minuten door bijvoorbeeld ramen en deuren tegen elkaar open te zetten. Doe dit in ieder geval tijdens de pauzes en voor, tussen en na schooltijd.
  • Vermijd luchtstromen van persoon naar persoon door (zwenk)ventilatoren of systemen waarmee recirculatie plaatsvindt binnen één ruimte waar meerdere personen verblijven. Denk bijvoorbeeld aan aula’s, klaslokalen of kantines.
  • Ga na of ruimtes die voor bepaalde activiteiten worden gebruikt, hiervoor ook oorspronkelijk bedoeld waren en de hoeveelheid luchtverversing hierop is afgestemd.

Ik maak mij zorgen over de ventilatie op de school van mijn kind. Waar kan ik terecht?

Iedere school checkt of de ventilatie aan alle eisen voldoet. Veel scholen hebben dit al gedaan. De school informeert u uiterlijk 1 oktober over de staat van de ventilatie in haar gebouw(en).. Heeft de school nog niets gecommuniceerd, neem dan contact op met de school. Indien de ventilatie niet voldoet aan de minimale eisen uit het bouwbesluit, dan adviseert de GGD over de veilige opening van de school. De GGD kijkt daarbij naar de specifieke situatie van de school, om er zo voor te zorgen dat alle scholen in Nederland veilig open kunnen

Waar moet ik als school qua veiligheid en hygiëne rekening mee houden? 

De PO-Raad en bonden hebben voor scholen 2 protocollen opgesteld; een protocol voor het reguliere basisonderwijs en een protocol voor het speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs.

In de protocollen wordt ingegaan op een aantal praktische aspecten rondom veiligheid en hygiëne.

Op dezelfde website vindt u ook posters over de voorzorgsmaatregelen voor in en om de school en voor ouders.

Waar kan ik als school praktische ondersteuning vinden? 

Het organiseren van onderwijs onder deze omstandigheden vraagt om aanpassingen. Op de website weeropschool.nl is veel praktische informatie te vinden, waaronder een stappenplan, protocollen, veelgestelde vragen en aanbevolen voorzorgsmaatregelen. Ook is er voor scholen de mogelijkheid om een gerichte vraag te stellen.

Kan iedereen die in het onderwijs werkt en iedere leerling naar school?

Iedereen die gezond is, kan naar school. Voor iedereen gelden daarbij de algemene maatregelen:

  • Was uw handen 20 seconden lang met water en zeep, daarna handen goed drogen.
  • Was uw handen voordat u naar buiten gaat, als u weer thuis komt, als u uw neus heeft gesnoten, natuurlijk voor het eten en nadat u naar de wc bent geweest.
  • Hoest en nies in de binnenkant van uw elleboog.
  • Gebruik papieren zakdoekjes om uw neus te snuiten en gooi deze daarna weg.
  • Was daarna uw handen. 
  • Schud geen handen. 

Meer informatie over kinderen en het coronavirus vindt u op de website van het RIVM.

Moeten leerlingen en leraren 1,5 meter afstand houden?

Kinderen in kinderopvang en in het basisonderwijs hoeven onderling geen 1,5 meter afstand te houden. Ook hoeven leerlingen geen 1,5 meter afstand te houden van leraren en ander onderwijspersoneel. Volwassenen (onderwijspersoneel en ouders) moeten onderling wel de afstand van 1,5 meter bewaren. Meer informatie over kinderen en het coronavirus vindt u op de website van het RIVM.

Worden mondkapjes in het basisonderwijs en speciaal (basis)onderwijs voorgeschreven?

Nee. Voor het basisonderwijs en speciaal (basis)onderwijs geldt dat mondkapjes niet nodig zijn. Bij kinderen is de kans op besmetting klein en de risico’s zijn beperkt. Er zijn duidelijke afspraken wanneer je als onderwijspersoneel of leerling thuis blijft. Ook zijn er duidelijke afspraken over de 1,5 meter afstand, dit is alleen tussen volwassen verplicht.

Mag ik mijn kind tussen de middag ophalen van school om thuis een boterham te eten?

Scholen kunnen sinds 8 juni terug naar hun normale schoolrooster. Scholen bepalen zelf hoe de middagpauze zo veilig mogelijk verloopt. Overblijfkrachten (bijvoorbeeld vanuit de kinderopvang of de tussenschoolse opvang) mogen weer op school helpen. Tussen kinderen en overblijfkrachten geldt dat zij zoveel mogelijk 1,5 meter afstand houden. Per 1 juli hoeven ook leerlingen en overblijfkrachten geen 1,5 meter afstand meer te houden.

Scholen waar niet alle kinderen overblijven zorgen er ook voor dat ouders en verzorgers veilig de kinderen ophalen tussen de middag. Daarbij houden zij zich aan de RIVM maatregelen.      

Mijn school houdt ook nu, na 8 juni, een continurooster, mag dat? 

Het uitgangspunt is dat scholen sinds 8 juni terugkeren naar hun normale schoolrooster. Hierbij houden zij rekening met eventuele noodzakelijke gespreide breng- en haaltijd om voor voldoende afstand tussen volwassenen te zorgen. Dit staat in het protocol.

De buitenschoolse opvang (BSO) is open op normale tijden, zoals in uw contract staat. 

Als een school de vaste schooltijden wil aanpassen, gelden de normale procedures. Zoals afstemming met de medezeggenschapsraad van school. Ook heeft de school de verantwoordelijkheid voor een goede aansluiting van de kinderopvang op de schooltijden. Daarom zal school met de BSO’s afspraken moeten maken.

Als een BSO mogelijkheden heeft het aanbod te verruimen met aangepaste openingstijden, zal de BSO dit ook eerst moeten afstemmen met de Oudercommissie van de BSO.

Extra opvanguren worden in rekening gebracht bij de ouders. Ouders moeten wel instemmen met een contractuitbreiding en een wijzing doorgeven bij de Belastingdienst voor de kinderopvangtoeslag. 

Mogen de ouders per 1 juli weer op het schoolplein en in de school komen?

Met het strikt toepassen van triage is aanwezigheid in de school van ouder(s)/verzorger(s), vrijwilligers, stagiaires en (externe) professionals toegestaan. Volwassenen houden te allen tijde 1,5 meter afstand tot elkaar en passen strikt de hygiënevoorschriften toe.

Hoe is het leerlingenvervoer voor leerlingen met een beperking in het speciaal (basis) onderwijs en het afstandsvervoer in het primair onderwijs geregeld?

Leerlingenvervoer kan plaatsvinden op de reguliere manier. Voor de rit vindt er een gezondheidscheck plaats. Leerlingen hoeven onderling geen 1,5 meter afstand te bewaren, maar moeten wel zoveel mogelijk afstand bewaren ten opzichte van de chauffeur. Als de 1,5 meter in acht is te nemen zijn geen aanvullende maatregelen nodig. 
Verder geldt voor het leerlingenvervoer kinderen en jongeren in het po, so en (v)so:

  • De chauffeur draagt een chirurgisch mondkapje
  • Kinderen/jongeren dragen geen mondkapjes 
  • Er geldt geen maximale bezetting in de voertuigen, alle zitplaatsen kunnen worden gebruikt

Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) heeft samen met vakbonden FNV en CNV voor het leerlingenvervoer een protocol voor veilig leerling- en kinderopvangvervoer opgesteld.

Wat moet een school doen bij een (verdenking op een) besmetting? 

Het is gebruikelijk dat scholen uitbraken van infectieziekten melden bij de GGD afdeling infectieziektebestrijding. De algemene regel is dat de schoolleider of locatiemanager een ongewoon aantal gevallen van een ziekte van vermoedelijk infectieuze aard bij de GGD meldt. Dit geldt ook voor (mogelijke) coronavirusinfecties. Maar omdat er inmiddels een nationaal testbeleid geldt voor COVID-19, is nu bepaald dat de schoolleider of locatiemanager één of meer bevestigde besmettingen met COVID-19 meldt bij de GGD als zij daarover nog niet door de GGD zijn benaderd.

Wat gebeurt er als er een besmetting is vastgesteld op school? 

Bij alle patiënten met een bevestigde coronavirusinfectie doet de GGD bron- en contactonderzoek. De GGD vraagt dan aan de patiënt met wie hij precies contact heeft gehad in de besmettelijke periode en neemt zo nodig maatregelen om verdere verspreiding tegen te gaan.

Huisgenoten van een COVID-19-patiënt moeten tot 10 dagen na het laatste contact met de patiënt in thuisquarantaine blijven. Dat is omdat zij tot 10 dagen na het laatste contact nog ziek kunnen worden.

Welke maatregelen precies genomen moeten worden op de school en of er meer personen getest moeten worden is afhankelijk van de omstandigheden en wordt bepaald door de GGD. De GGD neemt daarover contact op met de school.

Kan een school een 4-jarig kind dat binnenkort voor het eerst naar school gaat, weigeren?

Nee, een school mag deze kinderen niet weigeren. Er is door het kabinet besloten dat alle kinderen weer een deel van de tijd naar school gaan. Dat geldt ook voor 4-jarigen die nu voor het eerst naar school gaan.

Kunnen de leerlingen ook weer gymles krijgen?

Ja, kinderen van 1 klas kunnen samen in een gymzaal gymmen. Het heeft wel altijd de voorkeur om de gymles waar mogelijk te verplaatsen naar buiten. Meer informatie vindt u op Weeropschool.nl.

Kunnen musicals en diploma-uitreikingen doorgaan? 

Voor groepsactiviteiten zoals schoolreisjes, schoolkampen, vieringen, musicals en excursies gelden de algemene richtlijnen vanuit de overheid m.b.t. bijeenkomsten buiten het reguliere lesaanbod. De afweging over het al dan niet organiseren van groepsactiviteiten wordt op school- of bestuursniveau gemaakt binnen de richtlijnen van het RIVM.

Opvang kinderen

Mag mijn kind straks op alle schooldagen naar de BSO?

Sinds 8 juni is de BSO weer volledig open. Leerlingen worden dan weer opgevangen op hun vaste dagen die zijn afgesproken in het contract.

Regels na vakantie in het buitenland

Wat zijn de regels voor ouders, onderwijspersoneel en leerlingen na een vakantie in het buitenland?

Ouders, onderwijspersoneel en leerlingen kunnen net als iedereen in Nederland na een verblijf in het buitenland het dringende advies krijgen 10 dagen in thuisquarantaine te gaan bij terugkomst. Als dit advies geldt voor terugkomst uit een land, dan staat dit in het reisadvies van dat land van het ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ).

Geldt het dringende advies voor thuisquarantaine voor u na een vakantie in het buitenland? Dan mag u niet op school of op het schoolplein komen. Op basis van haar zorgplicht voor de veiligheid op school mag een school personen wegsturen die dit advies niet in acht nemen.

Kinderen tot en met 12 jaar mogen wel naar school, de kinderopvang, buitenschoolse opvang en meedoen met sportactiviteiten. Zij blijven thuis bij gezondheidsklachten.

Geldt thuisquarantaine ook voor kinderen uit een oranje grensgebied die over de grens naar school gaan?

Nee. Als kinderen in een oranje grensgebied wonen kunnen zij gewoon in Nederland naar school. Dit geldt ook voor Nederlandse kinderen die in België naar school gaan.

Is quarantaine na een vakantie een geldige verzuimreden?

De school hoeft geen verzuimmelding te doen voor leerlingen die, vanwege het dringende thuisquarantaine advies, direct na de zomervakantie niet naar school kunnen. Het belang van de volksgezondheid is hierbij doorslaggevend. De school hoeft ook geen verzuimmelding te doen voor kinderen die (met of zonder hun ouders) naar een land reizen waarbij bij thuiskomst dringend geadviseerd wordt in quarantaine te gaan. Scholen worden opgeroepen om zoveel als mogelijk met ouders en kinderen te overleggen over de  mogelijkheden om kinderen in thuisquarantaine afstandsonderwijs te geven.

Gevolgen voor de school

Is er extra geld beschikbaar voor het onderwijs vanwege de coronacrisis? 

Ja. Het kabinet investeert bijna €500 miljoen extra in het onderwijs vanwege de coronacrisis. Hiervan wordt €244 miljoen geïnvesteerd in een subsidieregeling voor primair onderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs, speciaal basisonderwijs, voortgezet onderwijs en mbo om extra ondersteuning te bieden aan kinderen, leerlingen en studenten die dat vanwege de coronacrisis nodig hebben.

Voor de voorschoolse educatie wordt een aparte regeling ontwikkeld. Meer informatie over de subsidieregeling en het gehele steunpakket is te vinden op de website van de Rijksoverheid. 

Hoe ziet het toezicht van de inspectie er nu uit?

Bekijk de informatie op de website van de Inspectie van het Onderwijs.

Waar vind ik informatie over de invloed van de crisis op het opgroeien en opvoeden van kinderen en jongeren?

Het Nederlands Jeugdinstituut biedt informatie over de gevolgen van corona voor professionals, ouders, kinderen en jongeren. De informatie wordt dagelijks aangevuld.

Bekijk ook: