Veelgestelde vragen over het coronavirus en het hoger onderwijs

Hogescholen en universiteiten verzorgen hun onderwijs aan studenten op afstand. Onderzoek gaat door waar het kan. Vanaf 15 juni mogen er weer beperkte onderwijsactiviteiten op de instellingen plaatsvinden.

Onderwijs- en onderzoeksactiviteiten vinden plaats met naleving van de 1,5 meter afstand en binnen overige geldende RIVM- en GGD-richtlijnen. Instellingen hebben daarvoor plannen gemaakt. Onderwijspersoneel en studenten met gezondheidsklachten komen niet naar de hogeschool of universiteit.

Lessen, tentamens en stage

Wat voor onderwijsactiviteiten mogen er vanaf 15 juni op de instelling plaatsvinden?

Hogescholen en universiteiten geven zoveel als mogelijk onderwijs op afstand en dit blijven ze ook de komende tijd doen.

De beperkte onderwijsactiviteiten die vanaf 15 juni weer mogen plaatsvinden bij hogescholen en universiteiten zijn enkel voor praktijklessen, examens, tentamens en begeleiding van kwetsbare studenten voor zover dit online niet lukt. Daarbij mogen de onderwijsactiviteiten plaatsvinden tussen 11.00 – 15.00 uur en na 20.00 uur, zodat studenten de spits kunnen vermijden. (Maatwerk is mogelijk en onderwijsactiviteiten kunnen wel tussen 15.00 - 20.00 uur plaatsvinden, als ze niet eindigen of beginnen tussen 15.00 - 20.00 uur).

Op basis van de richtlijnen van het RIVM hebben hogescholen en universiteiten plannen gemaakt over hoe ze het onderwijs op hun locatie vanaf 15 juni kunnen organiseren en waarmee ze verantwoord open kunnen.

Aan welke regels moeten de onderwijsactiviteiten voldoen vanaf 15 juni?

Op hogescholen en universiteiten mogen enkel beperkte onderwijsactiviteiten plaatsvinden. Deze moeten volden aan de volgende regels: 

  • De lessen zijn enkel voor praktijklessen, examens, tentamens en begeleiding van kwetsbare studenten, voor zover dit online niet afdoende kan. 
  • De onderwijsactiviteiten vinden plaats tussen 11.00 – 15.00 uur en na 20.00 uur, zodat studenten en de spits kunnen vermijden (Maatwerk is mogelijk en onderwijsactiviteiten kunnen wel tussen 15.00 - 20.00 uur plaatsvinden, als ze niet eindigen of beginnen tussen 15.00 - 20.00 uur).
  • Onderwijspersoneel en studenten met gezondheidsklachten (neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, lichte hoest, plotseling verlies van reuk of smaak, verhoging tot 38 graden Celsius of koorts) komen niet naar de hogeschool of universiteit.
  • Onderwijs- en onderzoeksactiviteiten vinden plaats met naleving van de 1,5 meter afstand en binnen overige geldende RIVM- en GGD-richtlijnen. Instellingen hebben daarvoor plannen gemaakt.

Hoe beperken we het vervoer van en naar hogescholen en universiteiten?

Met meerdere maatregelen beperken we het aantal vervoersbewegingen van en naar de instelling. Zo vinden de onderwijsactiviteiten plaats tussen 11.00 – 15.00 uur en na 20.00 uur zodat studenten de spits kunnen vermijden. (Maatwerk is mogelijk en onderwijsactiviteiten kunnen wel tussen 15.00 - 20.00 uur plaatsvinden, als ze niet eindigen of beginnen tussen 15.00 - 20.00 uur).

Daarnaast hebben instellingen  nauw overleg met lokale vervoersbedrijven over het vervoer van en naar de instellingen. Ook zorgen instellingen voor maximale spreiding van activiteiten over de dag, over de week en over verschillende locaties.

Hoe wordt er nu onderwijs gegeven op hogescholen en universiteiten?

Hogescholen en universiteiten geven zoveel als mogelijk onderwijs op afstand en dit blijven ze ook de komende tijd doen. Dit gebeurt met name door online onderwijs te geven.

Vanaf 15 juni mogen er beperkte onderwijsactiviteiten plaatsvinden bij hogescholen en universiteiten voor praktijklessen, examens, tentamens en begeleiding van kwetsbare studenten voor zover dit online niet lukt. Dit geldt enkel voor beperkte tijden op de dag.

Als onderwijsactiviteiten momenteel niet plaats kunnen vinden dan is het aan de hogeschool of universiteit om dit op een later moment of op een andere wijze te organiseren op een manier die het meest passend is. Als alternatieven niet mogelijk zijn, wordt naar een passende oplossing gezocht.

Kan onderzoek op hogescholen en universiteiten doorgaan?

Onderzoek kan doorgaan waar mogelijk, maar onderzoekers moeten zich wel houden aan de maatregelen van het RIVM. 

Mogen studenten op de campus zijn zoals in bibliotheken, of in kleine groepjes bij elkaar komen? Bijvoorbeeld om praktijkexamen te doen? 

Hogescholen en universiteiten geven zoveel als mogelijk onderwijs op afstand en dit blijven ze ook de komende tijd doen. Dit gebeurt met name door online onderwijs te geven. Vanaf 15 juni mogen er beperkte onderwijsactiviteiten plaatsvinden bij hogescholen en universiteiten voor praktijklessen, examens, tentamens en begeleiding van kwetsbare studenten voor zover dit online niet lukt. Dit geldt enkel voor een beperkt aantal studenten en beperkte tijden op de dag.

De onderwijsactiviteiten vinden plaats met naleving van de 1,5 meter afstand en binnen overige geldende RIVM- en GGD-richtlijnen. Instellingen hebben daarvoor plannen gemaakt.

Onder onderwijsactiviteiten vallen alle georganiseerde activiteiten waarbij sprake is van een fysieke ontmoeting tussen docent(en) en student(en). 

Hogescholen en universiteiten hoeven niet te sluiten. Zij kunnen zelf besluiten om de bibliotheek open te houden voor studenten, als ze voldoen aan de  maatregelen van het RIVM.

Voor sommige eindtoetsen, zoals de verdediging van scripties en promoties en andere eindexamenactiviteiten waarbij fysieke aanwezigheid nodig is, was eerder al een uitzondering gemaakt en dit kan op de instelling plaatsvinden. Ook hier geldt dat rekening gehouden moet worden met de algemene instructies van RIVM en GGD.

Mogen hogescholen en universiteiten tentamens laten doorgaan?

Het onderwijs wordt zoveel als mogelijk via afstandsonderwijs vormgegeven. Daarbij kunnen tentamens ook digitaal worden afgenomen.

Het is aan de instellingen om hier vorm aan te geven op een manier die het meest passend is. Vanaf 15 juni mogen er beperkte onderwijsactiviteiten plaatsvinden waaronder examens en tentamens voor zover dit online niet afdoende kan.

Dit geldt enkel voor beperkte tijden op de dag. Ook hier geldt dat rekening gehouden moet worden met de algemene instructies van RIVM en GGD.

Mogen studenten stage lopen in Nederland?

Of een stage door kan gaan of niet is een afweging die onderwijsinstellingen of werkgevers zelf moeten maken in samenspraak met de instantie ter plekke. Per situatie moet dat bekeken worden.

De medische situatie en veiligheid ter plekke spelen hierbij een rol. Neem eventueel contact op met uw regionale GGD.

Mochten studenten of stagiairs naar Nederland afreizen, dan is goede voorlichting belangrijk (zie www.rivm.nl/covid19). 

Zie voor informatie over stages ook de vragen en antwoorden hieronder bij 'Zorgopleidingen en zorginstellingen' en bij 'Studenten in het buitenland'. 

Zorgopleidingen en zorginstellingen

Wat zijn de gevolgen van het RIVM-advies en de nationale maatregelen voor onderwijs en stages in het kader van alle opleidingen in de gezondheidszorg in het mbo en ho?

  • De betreffende zorginstelling maakt als eerste de keuze of de student een bijdrage kan leveren aan de patiëntenzorg. Hierbij staat de veiligheid voor patiënt, student en werknemers in de zorginstelling voorop. Er bestaat ruimte voor de student om aan te geven bij de zorg- en onderwijsinstelling of hij/zij om persoonlijke redenen de stage of het coschap wil continueren of niet.
  • Op dit moment is de richtlijn dat alle fysieke onderwijsactiviteiten op de locaties van hogeronderwijsinstellingen worden gestaakt. Stages en andere aan het onderwijs gerelateerde activiteiten buiten de instelling kunnen wel doorgang vinden, tenzij de werkgever in verband met corona(maatregelen) reden heeft de activiteit te staken. Medische en zorgopleidingen en onderwijsvormen waarbij studenten in de vorm van stage of onderwijs werkzaam zijn in een zorginstelling, zoals een UMC, een algemeen ziekenhuis of extramurale zorginstelling, vormen een bijzondere categorie. Hier geldt dat het in sommige gevallen nodig is dat stagiaires en coassistenten naar huis gaan, omdat de zorginstelling zich primair op het zorgproces moet kunnen richten. En soms is het juist noodzakelijk dat stagiaires of coassistenten blijven, omdat zij een belangrijke bijdrage leveren aan de patiëntenzorg. 
  • Indien relevant wordt afgesproken of en hoe de eventueel afwijkende werkzaamheden binnen de doelstellingen van de stage of het coschap passen. Bij die afspraken is de onderwijsinstelling leidend.
  • Studenten kunnen, ook wanneer hun stage, co-schap of andere onderwijsvorm is geannuleerd, als student-vrijwilliger in een zorginstelling werkzaam zijn. Voor deze (arbeids-)relatie dienen aparte afspraken te worden gemaakt tussen de zorginstelling en de student, zoals m.b.t. verzekering. Ook in deze gevallen wordt de zorginstelling geadviseerd de afweging te maken of de student de werkzaamheden kan continueren. De zorginstelling zorgt dat het duidelijk is  voor de student dat aan deze vrijwillige werkzaamheden geen beoordeling is gekoppeld en dat het geen voortzetting betreft van eerder gevolgde onderwijsactiviteiten.

Op sommige medewerkers van hogescholen of universiteiten kan vanuit de zorg een beroep gedaan worden. Daardoor kunnen opleidingen of onderdelen van opleidingen hun onderwijstaken niet meer invullen. Hoe hier mee om te gaan?

Er zijn medewerkers van hogescholen of universiteiten die bijvoorbeeld lesgeven in medische- of zorgopleidingen en daarnaast werkzaam zijn voor een zorginstelling of zich beschikbaar willen stellen voor zorginstellingen. Momenteel kan het voorkomen dat die zorginstellingen een (groter) beroep op hen doen. In deze gevallen geldt dat het belang van de volksgezondheid voorop staat. De zorgtaken gaan onder de huidige omstandigheden dus voor op de onderwijstaken. Per instelling moet naar passende oplossingen gezocht worden.

Studenten in het buitenland

Moeten studenten die in het buitenland studeren of stage lopen terugkeren naar Nederland?          

Het is afhankelijk van de plaats waar de student zit. Studenten die zich in besmette gebieden bevinden, moeten de lokale maatregelen volgen. Het kan zijn dat deze studenten niet mogen reizen. Is dat niet het geval, dan is de afweging om terug te keren door studenten zelf te maken, eventueel in afstemming met de onderwijsinstelling.

Waar kunnen Nederlandse studenten in het buitenland terecht als ze hulp nodig hebben?

Nederlandse studenten in het buitenland kunnen allereerst contact opnemen met de eigen reisverzekeraar. Eventueel is ook de ambassade 24/7 telefonisch bereikbaar via +31 247 247 247. Buitenlandse Zaken is ook via WhatsApp te bereiken op het nummer +31 682 387 796 of via Twitter op @24/7BZ.

Vervolgopleiding en doorstroom

Wat betekenen de maatregelen op hogescholen en universiteiten voor aankomende studenten? Die bijvoorbeeld niet mee kunnen doen met een activiteit die op locatie moet plaatsvinden?

Voor studenten die vanwege corona(maatregelen) niet kunnen deelnemen aan activiteiten als een selectiedag of studiekeuzecheck, moet de onderwijsinstelling, voor zover mogelijk, zorgen voor een andere mogelijkheid. De aanmelddeadline wordt verschoven van 1 mei naar 1 juni. Dat geeft aankomend studenten meer ruimte. 

Moet ik mij uiterlijk 1 mei aanmelden voor een opleiding aan een hogeschool of universiteit?

Het is belangrijk dat je je zo snel mogelijk aanmeldt. Hogescholen en universiteiten proberen dan nog een studiekeuzecheck voor je te organiseren. Vanwege het coronavirus kun je je dit jaar tot uiterlijk 1 juni aanmelden voor een bachelor- of associate degree opleiding en kun je er zeker van zijn dat je wordt toegelaten.

Ik heb mij aangemeld voor een bachelor- of associate degree opleiding met selectie. Wanneer hoor ik of ik geselecteerd ben?

Voor alle opleidingen met een selectieprocedure (dus ook bijvoorbeeld de kunstopleidingen) geldt dat zij tot uiterlijk 15 juni hebben om hun selectieprocessen af te ronden. De hogeschool of universiteit waar je je hebt aangemeld, zal je hierover zo snel mogelijk informeren. Het is belangrijk om u voor de zekerheid ook alvast aan te melden voor een opleiding van uw tweede keuze (liefst zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk op 1 juni). 

Ik ben mbo-student en loop kleine studievertraging op, kan ik dan wel worden toegelaten op een hogeschool?

Een mbo-student die door de maatregelen vanwege het coronavirus nog 1 of enkele kleine vakken of de stage niet heeft kunnen afronden voor 1 september, kan toch alvast starten met een bachelor of ad-opleiding aan een hogeschool. U heeft vervolgens tot 1 januari 2021 de tijd om het mbo-diploma volledig af te maken. Lukt dat voor 1 januari niet, dan dient u de opleiding alsnog te verlaten. Nadere details hierover worden binnenkort bekendgemaakt. Meld u dus zo snel mogelijk aan voor de opleiding van uw keuze (liefst zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk op 1 juni).

Blijft het bindend studieadvies (BSA) gehandhaafd in het 1e studiejaar?

Studenten die door de coronamaatregelen hun BSA niet halen, mogen die in het volgend studiejaar halen. De hogeschool of universiteit beslist zelf hoe zij omgaat met de BSA. Een opleiding kan bijvoorbeeld het BSA voor alle studenten uitstellen naar het tweede jaar. Of om andere richtlijnen vast te stellen voor studenten die het BSA niet halen.

Financiële vragen 

Kan ik uitstel krijgen voor het betalen van collegegeld?

Nee, u  kunt geen uitstel krijgen om het collegegeld te betalen. Door de maatregelen die momenteel nodig zijn om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, zal de onderwijsinstelling het onderwijs op alternatieve manieren organiseren zoals online onderwijs. Studenten betalen daarom wel gewoon collegegeld. Wel kunt u bij DUO meer geld lenen. Zo kunt u een collegegeldkrediet aanvragen om het collegegeld te betalen. Dit kan ook met terugwerkende kracht vanaf het begin van het collegejaar. U kunt dit zelf regelen in mijnDUO.

Ik kom in de financiële problemen, wat kan ik doen?

Studenten kunnen bij DUO meer geld lenen. Zo nodig met terugwerkende kracht vanaf het begin van het collegejaar. Daarnaast kunnen studenten collegegeldkrediet aanvragen. Dit kunnen studenten zelf regelen in mijnDUO. Studenten die in financiële problemen komen doordat hun inkomen van bijvoorbeeld een bijbaan nu wegvalt kunnen, als zij in loondienst waren, in aanmerking komen voor een WW-uitkering bij het UWV.

Ik kan mijn studieschuld nu niet aflossen, wat kan ik doen?

Oud-studenten kunnen hun aflossingsvrije periode inzetten. Dat is maximaal 5 jaar mogelijk. Als u deze periode al hebt gebruikt of als u een betalingsregeling heeft, gaat DUO daar coulant mee om.

Kom ik in aanmerking voor een tegemoetkoming omdat mijn extra basisbeurs of aanvullende beurs wegvalt?

De tegemoetkoming is voor studenten die in de maanden juli, augustus of september 2020 voor het laatst een basisbeurs (mbo-bol) of aanvullende beurs krijgen en daarna alleen nog maar kunnen lenen. Voor studenten in het hoger onderwijs met een aanvullende beurs gaat het om een bedrag van € 1.500.

Wat moet ik doen om de tegemoetkoming (omdat uw extra basisbeurs of aanvullende beurs wegvalt) te ontvangen?

Als u in aanmerking komt voor een tegemoetkoming hoeft u niets te doen. DUO zorgt ervoor dat u het bedrag automatisch op uw rekening krijgt gestort. U ontvangt het bedrag uiterlijk 30 september 2020.

Kom ik in aanmerking voor financiële compensatie van collegegeld?

Iedereen die in de periode september 2020 tot en met januari 2021 een hbo-dipploma (ad, ba en ma) of masterdiploma aan de universiteit haalt, ontvangt in het eerste kwartaal van 2021 eenmalig een compensatiebedrag, ter hoogte van maximaal 3 maanden collegegeld. Voor een student in het hoger onderwijs zou dat neerkomen op een eenmalige tegemoetkoming van € 535. 

Dit geldt ook voor (internationale) studenten die instellingscollegegeld betalen. Zij ontvangen eenmalig het compensatiebedrag van €535.

Wat moet ik doen om deze financiële compensatie (van collegegeld) te ontvangen?

Als uw gegevens bij DUO bekend zijn, hoeft u niets te doen en zal DUO het bedrag automatisch naar u overmaken. Als er gegevens van u ontbreken, zal DUO contact met u zoeken om deze gegevens op te vragen. U ontvangt het bedrag uiterlijk 31 maart 2021. 

Studentenreisproduct 

Ontvang ik door de coronacrisis meer reisrecht? 

Studenten die een opleiding volgen aan een hogeschool of universiteit, kunnen 3 maanden extra reisrecht binnen het recht op studiefinanciering krijgen. Dat kan als zij in maart 2020 hun recht op het studentenreisproduct gebruikten of in die maand een ov-vergoeding voor het buitenland ontvingen. 

Moet ik mijn reisproduct nu stopzetten om gebruik te kunnen maken van de 3 extra maanden reisrecht?

Nee dat hoeft niet. Als u langer studeert dan je nominale studieduur plus 1 jaar, dan krijgt u die 3 extra maanden automatisch. Het is wel mogelijk om het reisproduct tijdelijk stop te zetten om te voorkomen dat de schuld van uw prestatiebeurs verder oploopt als u deze maanden niet verwacht te reizen. En u niet zeker weet dat u binnen de diplomatermijn afstudeert.

Studentenhuizen

Gelden de maatregelen die van kracht zijn voor 1 huishouden ook voor studentenhuizen?

Nee, woongroepen, tehuizen en studentenhuizen vormen niet 1 huishouden. Maar ook hier geldt: ga zoveel mogelijk alleen op pad en houd 1,5 meter afstand tot anderen buiten het gezin/huishouden. Onder 1 huishouden verstaan we, voor de coronamaatregelen: echtgenoten, geregistreerde partners of andere levensgezellen en ouders, grootouders en kinderen, voor zover zij op 1 adres wonen.

Kunnen studenten een boete krijgen als ze in een huis geen 1,5 meter afstand houden?

Nee, studenten krijgen geen boete als ze in hun eigen huis of op hun balkon geen anderhalve meter afstand houden. De maatregelen die gelden voor samenkomsten en groepsvorming zijn bedoeld voor de publieke ruimte. Desalniettemin geldt een dringend advies om ook binnenshuis alert te zijn om mogelijke besmetting van huisgenoten te beperken. 

Als een student het vermoeden heeft dat hij/zij besmet is, moeten dan alle huisgenoten thuis blijven?

Ja, het dringende advies is dat huisgenoten niet naar buiten gaan, maar thuisquarantaine toepassen als een huisgenoot de volgende verkoudheidsklachten heeft: neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, lichte hoest, plotseling verlies van reuk of smaak, verhoging (tot 38 graden Celsius) of koorts. Dit geldt dus ook voor huisgenoten die zelf geen klachten hebben. Ook wordt hen dringend verzocht in quarantaine te blijven totdat iedereen 24 uur helemaal klachtenvrij is.

Overige vragen

Hogescholen en universiteiten geven aan dat zij vanuit verschillende kanten informatie krijgen. Welk advies is leidend?

Het RIVM-advies is leidend.

Bekijk ook: