Veelgestelde vragen over het coronavirus en het hoger onderwijs

Op hogescholen en universiteiten vinden zoveel als mogelijk lessen en colleges plaats op locatie. Een deel van het onderwijs vindt online plaats. Lessen en colleges worden gespreid over de week en de dag. Zo kunnen studenten gespreid reizen van en naar de instelling. Studenten en onderwijspersoneel én studenten onderling houden 1,5 meter afstand tot elkaar in en rond de gebouwen.

Mogen studenten en onderwijspersoneel reizen naar een hogeschool of universiteit?

Ondanks het advies om reisbewegingen momenteel zoveel mogelijk te beperken, mogen studenten en onderwijspersoneel naar hun hogeschool of universiteit reizen.

Moeten instellingen zich aan een maximum aantal personen/studenten voor bijeenkomsten (binnen) houden?

Nee, hogescholen en universiteiten zijn uitgezonderd van deze maatregel voor zover ze onderwijsgerelateerde bijeenkomsten verzorgen.

Voor deze bijeenkomsten geldt geen maximum aantal studenten die naar de instelling mogen komen. Instellingen kijken, per locatie, hoeveel studenten aanwezig kunnen zijn om de coronamaatregelen na te leven, zoals de 1,5 meter afstand houden in en rond de gebouwen. Instellingen kunnen ook gebruik maken van culturele instellingen of congreszalen voor onderwijsactiviteiten zoals toetsen en tentamens.

Moeten instellingen zich ook houden aan de landelijke norm van maximaal 4 personen in gezelschappen?

Voor onderwijsinstellingen geldt een maximum van 4 personen in een gezelschap, wanneer een bijeenkomst enkel een sociaal oogmerk heeft en geen direct verband houdt met het onderwijs of onderzoek.

Voor bijeenkomsten die direct verband houden met onderwijs of onderzoek geldt geen maximum aantal personen.

Gang van zaken in het hoger ondewijs

Er mogen onderwijsactiviteiten plaatsvinden op hogescholen en universiteiten. Voorwaarden voor deze verruiming van het onderwijs en het gebruik van het openbaar vervoer zijn dat de RIVM-voorschriften worden opgevolgd. En dat de instelling de afspraken die er zijn gemaakt over OV aanhoudt. Er moet 1,5 meter afstand worden aangehouden tussen studenten onderling en tussen studenten en onderwijspersoneel in en rond de gebouwen. Tijdens sommige praktijklessen is het onmogelijk om altijd 1,5 meter afstand te houden. Bijvoorbeeld bij de opleiding Verpleegkunde. Wanneer dit nodig is volgen opleidingen daarom de adviezen van de beroepssector over de uitzondering op de 1,5 meter afstand. In dat geval draagt iedereen een mondkapje. En houdt iedereen zich aan de regels voor hygiëne op de locatie. Bijvoorbeeld het gebruik van speciale handgel.

Door spreiding van begin- en eindtijden van onderwijsactiviteiten over de week, de dag en het uur gaan studenten gespreid van en naar de instelling. De instelling informeert studenten over de aangepaste roosters en de spreidingsregels per instelling of regio. Het onderwijs vindt voor een deel online plaats.

Kan ik zoals vanouds naar alle lessen?

Nee, dat is niet mogelijk. De instelling informeert studenten over de aangepaste lesroosters en de spreidingsregels. Ook in het nieuwe studiejaar vindt het onderwijs voor een deel online plaats.

Geldt de 1,5 meter afstand ook op de instelling?    

Ja, de 1,5 meter afstandsregel tot elkaar geldt ook in en rond de gebouwen van de hogescholen en universiteiten. Tijdens sommige praktijklessen is het onmogelijk om altijd 1,5 meter afstand te houden. Bijvoorbeeld als het gaat om praktijkonderdelen van medische opleidingen, sport-, theater- en dansopleidingen. Studenten en docenten hoeven in dat geval geen afstand te bewaren, onder twee voorwaarden:

  1. Het moet echt onmogelijk zijn om de afstand in acht te nemen en de uitzondering geldt dan ook alleen voor die onderdelen van een opleiding waarbij dat het geval is.
  2. Daarnaast moet het in de branche waarvoor de student wordt opgeleid, ook zijn toegestaan om geen 1,5 meter afstand te houden. Zijn er brancheafspraken gemaakt in de desbetreffende beroepssector, dan kunnen die worden gevolgd als het gaat om het treffen van (alternatieve) veiligheidsmaatregelen.
    In dat geval draagt iedereen een mondkapje. En houdt iedereen zich aan de regels voor hygiëne op de locatie. Bijvoorbeeld het gebruik van speciale handgel.

Alle RIVM-voorschriften zijn van toepassing op de instelling. Ook geldt dat studenten en docenten bij klachten thuis blijven. Elke instelling heeft een plan gemaakt om de spreiding van studenten zo te organiseren dat deze regels gewaarborgd kunnen worden. De instelling informeert studenten over de aangepaste roosters en de spreidingsregels per instelling.

Kan onderzoek op hogescholen en universiteiten doorgaan?

Onderzoek kan doorgaan waar mogelijk, maar onderzoekers moeten zich wel houden aan de maatregelen van het RIVM. 

Mogen studenten op de campus zijn, zoals in bibliotheken, of in kleine groepjes bij elkaar komen? Bijvoorbeeld om praktijkexamen te doen? 

Ja, dat mag onder voorwaarden. Over de openstelling van faciliteiten op de campus, zoals bibliotheken en onderzoeksruimten, maken de universiteiten en hogescholen zelf keuzes. Zij houden hierbij rekening met de richtlijnen van RIVM en GGD, en ook met de druk op het ov en in de openbare ruimte. Studenten kunnen dus bij hun eigen hogeschool of universiteit informeren wat er wel en niet mogelijk is.

Mogen studenten stage lopen in Nederland?

Of een stage door kan gaan of niet is een afweging die onderwijsinstellingen of werkgevers zelf moeten maken in samenspraak met de instantie ter plekke. Per situatie moet dat bekeken worden.

De medische situatie en veiligheid ter plekke spelen hierbij een rol. Neem eventueel contact op met uw regionale GGD.

Mochten studenten of stagiairs naar Nederland afreizen, dan is goede voorlichting belangrijk (zie www.rivm.nl/covid19). 

Reizen en reisproduct

Hoe kan ik het beste naar de instelling komen?    

Het beste kunnen studenten met de fiets of ander eigen vervoer naar de instelling komen. Is dit niet mogelijk dan kunnen studenten met het openbaar vervoer. In afstemming met de lesroosters hebben instellingen met lokale OV-bedrijven afspraken gemaakt over spreiding van studenten in het OV. Instellingen informeren studenten over de regionale/ lokale OV-afspraken.

Ik behoor tot een risicogroep van het coronavirus. Moet ik naar de instelling komen?

De instellingen nemen allerlei specifieke maatregelen om de verspreiding van het virus te minimaliseren. Studenten die tot de risicogroepen behoren kunnen daarom bij de instelling informeren over de onderwijsmogelijkheden.

Mogen studenten in de spits reizen?

Ja, studenten mogen in de spits reizen. Door spreidingsroosters van het onderwijs zal de spits zo min mogelijk worden belast door studenten. 

Verandert er iets aan het studentenreisproduct?

Nee, het studentenreisproduct verandert niet en blijft geldig op de gebruikelijke tijdstippen.

Introductieactiviteiten

Ik begin komend jaar met een studie aan een hogeschool of een universiteit. Gaat de introductietijd van mijn studie door?

Ja, introductieactiviteiten gaan door, maar wel met beperkingen. Hogescholen en universiteiten organiseren zoveel mogelijk digitaal. Fysieke activiteiten vinden alleen plaats als ze informatief van aard zijn. En bijvoorbeeld gerelateerd aan het voorbereiden van het te volgen onderwijs.

Daarnaast mag het alleen in kleine groepen, geldt er een alcoholverbod en een eindtijd van 22.00 uur. En uiteraard moeten alle activiteiten kunnen worden georganiseerd binnen de algemeen geldende basisregels.

Voor activiteiten georganiseerd door studentensportverenigingen en studieverenigingen geldt bovenstaande ook. Deze activiteiten dienen gericht te zijn op de introductie van de sport of de studie.

Studentengezelligheidsverenigingen mogen enkel fysieke wervings- en introductieactiviteiten organiseren als deze bijeenkomsten worden goedgekeurd door een onderwijsinstelling of de veiligheidsregio. Daarbij moeten de bijeenkomsten gericht zijn op kennismaking, studie of sport, kleinschalig zijn. Aanwezigen mogen geen alcohol drinken. En de bijeenkomsten mogen niet plaatsvinden tussen 22.00 uur en 06.00 uur. 

De hogeschool of universiteit waar je gaat studeren heeft de meest recente informatie over hoe de introductie is vormgegeven. De instellingen hebben contact met de veiligheidsregio om bij twijfel vast te stellen of een activiteit wel of niet kan doorgaan.

Gaat de ontgroening van mijn studentenvereniging door?

Er kan dit jaar geen sprake zijn van ontgroeningen en soortgelijke evenementen, zoals dat in andere jaren gebruikelijk was. Studentengezelligheidsverenigingen mogen wel fysieke wervings- en introductieactiviteiten organiseren als deze bijeenkomsten worden goedgekeurd door een onderwijsinstelling of de veiligheidsregio. Daarbij moeten de bijeenkomsten gericht zijn op kennismaking, studie of sport, kleinschalig zijn. Aanwezigen mogen geen alcohol drinken. En de bijeenkomsten mogen niet plaatsvinden tussen 22.00 uur en 06.00 uur.

Mag ik tijdens introductieactiviteiten van studie alcohol drinken?

Nee, dat is niet toegestaan.

Studenten en onderzoekers in of uit het buitenland

Mogen onderzoekers uit een land met een inreisverbod naar Nederland komen?

Onderzoekers uit een land met een Europees inreisverbod kunnen onder voorwaarden naar Nederland reizen. Zij moeten kunnen laten zien dat zij met hun onderzoek bijdragen aan de economie en samenleving. Bijvoorbeeld bij onderzoek voor de volksgezondheid.

Waar kunnen Nederlandse studenten en onderzoekers in het buitenland terecht als ze hulp nodig hebben?

Nederlandse studenten en onderzoekers in het buitenland kunnen allereerst contact opnemen met de eigen reisverzekeraar. Eventueel is ook de ambassade 24/7 telefonisch bereikbaar via +31 247 247 247. Buitenlandse Zaken is ook via WhatsApp te bereiken op het nummer +31 682 387 796 of via Twitter op @24/7BZ.

Vervolgopleiding en doorstroom

Ik ben mbo-student en loop kleine studievertraging op, kan ik dan wel worden toegelaten op een hogeschool?

Een mbo-student die door de maatregelen vanwege het coronavirus nog 1 of enkele kleine vakken of de stage niet heeft kunnen afronden voor 1 september, of in de afronding van beroepspraktijkvorming zit, kan toch worden toegelaten tot een bachelor of ad-opleiding aan een hogeschool. De ad-opleiding of de hogeschool bepaalt of u over voldoende kennis en vaardigheden beschikt om de opleiding te kunnen starten en of de studievertraging in het mbo vóór 1 januari kan worden ingehaald.

U heeft vervolgens tot 1 januari 2021 de tijd om het mbo-diploma volledig af te maken. Lukt dat voor 1 januari niet, dan dient u de opleiding alsnog te verlaten.

U kunt zich het beste zo snel mogelijk aanmelden bij de beoogde hbo- of ad-opleiding. Zij kunnen u verder informeren over de toelatingsprocedure. Daarnaast dient u een afrondingsadvies aan te vragen bij de mbo-instelling waar u nu studeert.

Blijft het bindend studieadvies (BSA) gehandhaafd in het 1e studiejaar?

De coronamaatregelen zijn er op gericht om de continuïteit van de studie zo goed als mogelijk te waarborgen. Desalniettemin kunnen studenten vertraging oplopen en kan het bindend studieadvies (BSA) bij eerstejaarsstudenten voor extra studiedruk zorgen. Voor dit studiejaar (2020-2021) gelden verschillende maatregelen omtrent de BSA bij hogescholen en universiteiten:

  • Hogescholen geven vanwege de coronacrisis ook dit jaar voor eerstejaarsstudenten die studievertraging oplopen en daardoor de norm van het BSA in dit studiejaar niet halen, de mogelijkheid de BSA-norm te halen in het volgend studiejaar. Daarnaast zullen hogescholen zich inzetten om studenten zo goed mogelijk te begeleiden en adviseren, wanneer de studie toch niet passend blijkt.
  • Universiteiten geven aan dat er afgelopen studiejaar bij eerstejaars nauwelijks studievertraging is ontstaan. Daardoor verwachten universiteiten vooralsnog geen studievertraging bij de huidige eerstejaars en zien zij geen aanleiding om een generieke coulancemaatregel voor het BSA te nemen. Wel blijven ze het studieaanbod en de studievoortgang van studenten nauwkeurig monitoren en eventueel kunnen opleidingen alsnog besluiten een coulancemaatregel te nemen voor de eerstejaars in die opleiding. Indien een opleiding dit besluit, worden de studenten van die opleiding hier voor 1 februari 2021 over geïnformeerd. De universiteiten wisselen landelijk uit waar en hoe op opleidingsniveau coulance wordt geboden. Daarnaast is er binnen de bestaande regelingen zoals altijd de mogelijkheid voor coulance wanneer individuele studenten onevenredig in de knel komen.

Blijft de ‘harde knip’ van kracht bij doorstroom van ’n bachelor naar een master?

Nee, vanwege de coronamaatregelen kunnen studenten die dit studiejaar (2019-2020) vertraging hebben opgelopen en hun bachelor niet tijdig kunnen afronden voordat hun masteropleiding begint in september 2020. Om die reden is dit jaar de regel van de ‘harde knip’, het verplicht halen van een bachelordiploma voordat u aan een master begint, tijdelijk losgelaten. Het is onder voorwaarden mogelijk om te starten aan de masteropleiding, mits u binnen een vooraf door de instelling vastgestelde periode (uiterlijk 1 jaar) het bachelordiploma alsnog behaalt.

Financiële vragen 

Kan ik uitstel krijgen voor het betalen van collegegeld?

Nee, u kunt geen uitstel krijgen om het collegegeld te betalen. Door de maatregelen die momenteel nodig zijn om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, zal de onderwijsinstelling het onderwijs op alternatieve manieren organiseren, zoals online onderwijs. Studenten betalen daarom wel gewoon collegegeld. Wel kunt u bij DUO meer geld lenen. Zo kunt u een collegegeldkrediet aanvragen om het collegegeld te betalen. Dit kan ook met terugwerkende kracht vanaf het begin van het collegejaar. U moet dit dan wel voor 1 september 2020 aanvragen. U kunt dit zelf regelen in MijnDUO. Kijk voor meer informatie over het betalen van collegegeld op de website van DUO. 

Ik kom in de financiële problemen, wat kan ik doen?

  • Als u nog niet maximaal leent, kunt u uw lening verhogen via DUO. Dit kan met terugwerkende kracht tot de start van dit studiejaar. U kunt de lening ook maandelijks weer verlagen als het niet meer nodig is.
  • Misschien kunt u nu een aanvullende beurs aanvragen. De aanvullende beurs hangt af van het inkomen van uw ouders. Aanvragen kan met terugwerkende kracht tot de start van dit studiejaar.
  • Hebt u een aanvullende beurs en daalt het inkomen van uw ouders in 2020? Dan kunnen uw ouders verlegging peiljaar naar 2020 aanvragen. Misschien krijgt u dan een hogere aanvullende beurs.
  • Studenten van een hbo of universiteit kunnen extra lenen voor het collegegeld. Dit heet collegegeldkrediet.
  • Gebruikt u de genoemde mogelijkheden al en komt u toch in de problemen? Neem met DUO contact op. Een medewerker van DUO bespreekt dan met u uw situatie. De medewerker zaler zo soepel mogelijk mee omgaan.
  • Bent u klaar of gestopt met uw studie? Dan hebt u geen recht meer op een lening bij DUO. Wij raden u dan aan contact te zoeken met uw gemeente. 

Ik kan mijn studieschuld nu niet aflossen, wat kan ik doen?

Daalt uw inkomen in 2020? Dan kunt u 'Verlegging peiljaar naar 2020' aanvragen. U kunt ook een aflosvrije periode inzetten. Dat is maximaal 5 jaar mogelijk. Als u deze periode al hebt gebruikt of als u een betalingsregeling heeft, gaat DUO daar coulant mee om. Kijk voor meer informatie over het terugbetalen van uw studieschuld op de website van DUO.

Kom ik in aanmerking voor een tegemoetkoming omdat mijn extra basisbeurs of aanvullende beurs wegvalt?

De tegemoetkoming is voor studenten die in de maanden juni, juli, augustus of september 2020 voor het laatst een basisbeurs (mbo-bol) of aanvullende beurs krijgen en daarna alleen nog maar kunnen lenen. Voor studenten in het hoger onderwijs met een aanvullende beurs gaat het om een bedrag van € 1.500. Kijk voor meer informatie over de tegemoetkoming op de website van DUO.

Wat moet ik doen om de tegemoetkoming (omdat uw extra basisbeurs of aanvullende beurs wegvalt) te ontvangen?

Als u in aanmerking komt voor een tegemoetkoming hoeft u niets te doen. DUO zorgt ervoor dat u het bedrag automatisch op uw rekening krijgt gestort. U ontvangt het bedrag uiterlijk 30 september 2020. Kijk voor meer informatie over de tegemoetkoming op de website van DUO.

Heb ik recht op een vergoeding voor extra kosten door studievertraging?

U ontvangt een vergoeding als u in de periode september 2020 tot en met januari 2021 in het bekostigd onderwijs een hbo-diploma (ad, ba en ma) of masterdiploma aan de universiteit haalt. Dit compensatiebedrag van € 535 ontvangt u 1 keer in het eerste kwartaal van 2021. 

Bij bekostigd onderwijs betaalt (bekostigt) de overheid de onderwijsinstelling voor het geven van opleidingen. Vraag na bij uw onderwijsinstelling of zij bekostigd onderwijs geven. Ook internationale studenten die collegegeld betalen in bekostigd onderwijs ontvangen 1 keer het compensatiebedrag van € 535.

Wat moet ik doen om deze financiële compensatie (van collegegeld) te ontvangen?

Als uw gegevens bij DUO bekend zijn, hoeft u niets te doen. DUO maakt het bedrag automatisch naar u over. Als er gegevens van u ontbreken, zoekt DUO contact met u op om deze gegevens op te vragen. U ontvangt het bedrag eind maart 2021. Kijk voor meer informatie over de compensatie op de website van DUO.

Studentenreisproduct en extra reisrecht

Ontvang ik door de coronacrisis meer reisrecht? 

Studenten die een opleiding volgen aan een hogeschool of universiteit, kunnen 3 maanden extra reisrecht binnen het recht op studiefinanciering krijgen. Dat kan als zij in maart 2020 hun recht op het studentenreisproduct gebruikten of in die maand een ov-vergoeding voor het buitenland ontvingen. 

Moet ik mijn reisproduct nu stopzetten om gebruik te kunnen maken van de 3 extra maanden reisrecht?

Nee dat hoeft niet. Als u langer studeert dan uw nominale studieduur plus 1 jaar, dan krijgt u die 3 extra maanden automatisch. Het is wel mogelijk om het reisproduct tijdelijk stop te zetten om te voorkomen dat de schuld van uw prestatiebeurs verder oploopt als u deze maanden niet verwacht te reizen. En u niet zeker weet dat u binnen de diplomatermijn afstudeert.

Studentenhuizen

Wat verandert er per 1 december voor studenten in een studentenhuis?

 Vanaf 1 december zijn personen die hetzelfde adres delen omdat zij samenwonen, uitgezonderd van de regel dat zij buiten de woning  1,5 meter afstand van elkaar dienen te houden. Ook binnen de woonruimte is het niet verplicht 1,5 meter afstand te houden. Dit geldt dus ook voor studenten die samenwonen op hetzelfde adres. Het gaat daarbij in ieder geval om studenten die op één woonadres in de basisregistratie ‘personen’ staan ingeschreven, maar ook andere situaties waarin sprake is van het feitelijk woonverblijf van de betrokken personen op hetzelfde adres. Indien personen een gezamenlijke voordeur delen en gemeenschappelijke voorzieningen zoals keuken of badkamer, zullen zij over het algemeen woonachtig zijn op hetzelfde adres. Hoewel samenwonende studenten dus geen boete kunnen krijgen indien ze in eigen huis of op hun balkon geen 1,5 meter afstand houden, wordt desalniettemin dringend geadviseerd om zowel binnenshuis als buitenshuis alert te zijn om mogelijke besmetting van huisgenoten te beperken.

Kunnen studenten die op 1 adres wonen een boete ontvangen voor groepsvorming met meer dan 4 personen?

Nee, studenten die met elkaar op hetzelfde adres samenwonen zijn niet gehouden aan het verbod op groepsvorming en mogen zich buiten de woning met meer dan 4 personen tegelijkertijd ophouden. Desondanks  wordt geadviseerd dat de desbetreffende studenten niet onnodig samenkomen buiten de woning. Studenten die zich met meer dan 4 personen ophouden en niet samen blijken te wonen, kunnen een boete opgelegd krijgen.

Moeten alle huisgenoten thuisblijven als een student besmetting bij zichzelf vermoedt? 

Als een student klachten heeft die kunnen wijzen op corona, dan wordt de student geadviseerd zich te laten testen en thuis te blijven tot de uitslag bekend is. Heeft de student ook koorts of benauwdheidsklachten? Dan blijven ook de huisgenoten thuis tot de uitslag van de test bekend is.

Hebben de huisgenoten ook klachten die kunnen wijzen op corona? Dan wordt ook hen geadviseerd zich te laten testen.

Huisgenoten van een student in thuisquarantaine (bijvoorbeeld een student die recent in Nederland is aangekomen uit een risicoland) hoeven niet in thuisquarantaine. Wel moet het contact tussen huisgenoten in een dergelijk geval zoveel mogelijk vermeden worden.

Regels na vakantie buitenland

Wat zijn de regels voor studenten, docenten en onderwijspersoneel na een vakantie in het buitenland?

Voor iedereen die terugreist naar Nederland geldt: bekijk voor vertrek het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor het land waaruit u vertrekt. Daarin leest u of u 10 dagen in thuisquarantaine gaat bij aankomst in Nederland. Lees alle regels voor (thuis)quarantaine.

De overheid adviseert onderwijsinstellingen hun personeel hier op te wijzen. Zodat ze na de vakantie niet voor verrassingen komen te staan.

Bekijk ook: