Veelgestelde vragen over persoonlijke beschermingsmiddelen zorgprofessionals

Door het coronavirus is er een grote behoefte aan persoonlijke beschermingsmiddelen en medische hulpmiddelen voor de verzorging van (mogelijke) coronapatiënten. Omdat er een schaarste is aan deze producten, heeft het kabinet een landelijke aanpak vastgesteld. Deze landelijke aanpak bestaat uit:

  • Landelijk Consortium Hulpmiddelen
  • Landelijke registratie verbruik/tekorten
  • Richtlijnen voor zorgprofessionals.

Op deze pagina staat meer informatie over deze maatregelen.

Meer informatie over het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) leest u in het nieuwsbericht van 24 maart.

Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH)

Wat doet Landelijk Consortium Hulpmiddelen?

De minister voor Medische Zorg heeft samen met een team van professionals uit ziekenhuizen, academische centra, leveranciers en producten een gezamenlijk initiatief opgericht: het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH). Het LCH heeft als doel verschillende medische hulp- en beschermingsmiddelen, waar een tekort dreigt, gezamenlijk in te kopen, zonder winstoogmerk, en te distribueren in het landsbelang. Het gaat hierbij op dit moment om: FFP1, FFP2 en FFP3-maskers, chirurgische maskers, protectiejassen, spatbrillen, schorten, onderzoekshandschoenen, desinfectantia, diagnostische testen (inclusief PCR-materiaal, swabs en media). Daarnaast gaat het om medische hulpmiddelen zoals apparatuur en benodigdheden voor de intensive care, waaronder beademingsapparatuur.

Wat doet het LCH nog meer?

Het LCH beoordeelt of de aanbiedingen van de producten door verschillende partijen voldoen aan de juiste kwalificaties. Het LCH beoordeelt daarnaast de betrouwbaarheid van de aanbiedende partij en let op de prijs. Als de aangeboden partijen voldoen aan de criteria die hiervoor zijn opgesteld, neemt het LCH de aanbieding verder in behandeling en gaatn zij over tot inkoop. Ook de distributie van de producten gebeurt door het LCH. Voor de juiste verdeling van de producten is inzicht nodig in de voorraden en behoeften van zorginstellingen. 

Hoe geven zorginstellingen hun behoefte aan hulp- en beschermingsmiddelen aan?

Op dit moment kunnen 4 groepen zorginstellingen (ziekenhuizen, huisartsenposten, amubulancediensten en GGD’en) hun bestaande voorraden van bovenstaande medische hulpmiddelen doorgeven via een daarvoor ontwikkelde webapplicatie. Dit geldt ook als zij deze voorraden hebben verkregen via hun eigen reguliere bestelsystemen. Op die manier kan de GGD-GHOR, in samenwerking met het ROAZ, de voorraden die binnenkomen via het LCH eerlijk (her)verdelen onder de zorginstellingen waar de nood het hoogst is.

Zorgaanbieders die niet tot bovenstaande groep behoren en die nog niet direct bij het ROAZ zijn aangesloten, zoals de sector van verpleeg- en thuiszorg, de GGZ en de gehandicaptenzorg, geven hun behoefte rechtstreeks aan bij de regionale coördinatoren in hun regio.

En wat als er een dringend tekort is bij een zorginstelling?

Als er bij zorgaanbieders een dringend tekort is aan beschermingsmiddelen en er zorg nodig is voor een (mogelijk) besmette patiënt, kunnen zij nog steeds contact opnemen met hun regionale coördinator. Dit geldt ook voor zorgaanbieders die niet direct bij het ROAZ zijn aangesloten. 

Kijkt het LCH ook naar andere tekorten?

Naast de tekorten die nu spelen, inventariseert het LCH ook of er voor andere medische hulp-of beschermingsmiddelen op korte of middellange termijn mogelijk schaarste zal ontstaan als gevolg van de uitbraak van het coronavirus. Op deze manier kan er bij een dreigend tekort snel gereageerd worden en vindt er centrale inkoop plaats.

Hulpmiddelen

Hoe gaat het Landelijk LCH Hulpmiddelen om met aanbiedingen?

Alle betrouwbare en substantiële aanbiedingen van medische hulp- en beschermingsmiddelen met de juiste kwaliteit zijn nog altijd zeer welkom op dit moment. We roepen aanbieders, leveranciers en producenten op om dit te melden bij het LCH via middelencorona@nfu.nl

Na ontvangst stuurt het LCH deze partijen een ontvangstbevestiging en controleert zij de aanbiedingen op kwaliteit en haalbaarheid. Vallen beide beoordelingen positief uit, dan treedt zij in contact met de aanbiedende partij met als doel tot aanschaf over te gaan. 
Als mensen nog kleine voorraden thuis hebben dan zijn die ook meer dan welkom. Ze kunnen zich dan melden bij het Rode Kruis via beschermingsmiddelen@rodekruis.nl.

Hoe zit het met de inkoop en distributie van beademingsapparatuur?

Ook de apparatuur en benodigdheden voor de intensive care (waaronder beademingsapparatuur) wordt (op zeer korte termijn) ingekocht door het LCH. De verdeling van deze producten gebeurt vervolgens via het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC).

Hoe gaat de verdeling van beschikbare hulpmiddelen in zijn werk?

De aanvoer van persoonlijke beschermingsmiddelen wordt samengebracht in een landelijke opslagruimte. De GGD-GHOR Nederland, in samenwerking met het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ), is vervolgens verantwoordelijk voor de verdeling over de verschillende ROAZ-regio’s en binnen de ROAZ-regio’s. Distributie gebeurt door het LCH. Alle via het LCH aangeschafte beschermingsmiddelen verdelen en distribueren zij conform de behoefte van de zorginstellingen.

Beschermingsmiddelen

Wat moeten zorgprofessionals nog meer weten over mondkapjes en andere beschermingsmiddelen?

We adviseren zorgprofessionals om de recente RIVM-richtlijnen van 19 maart te volgen over het gebruik van mondkapjes en andere beschermingsmiddelen.

Zijn alle aanbiedingen van beschermingsmiddelen bruikbaar?

Helaas zien we dat heel veel aanbiedingen op niets uitlopen of uiteindelijk niet bruikbaar zijn. Dat komt deels omdat de voorraad wordt aangeboden tegen woekerprijzen of bij doorvragen blijkt dat de producten helemaal niet beschikbaar zijn. Het kan ook zijn dat de producten niet de juiste kwalificaties hebben, niet snel genoeg leverbaar zijn of dat het op korte termijn niet mogelijk is de betrouwbaarheid van de aanbieder of leverancier na te gaan. De beschermingsmiddelen dienen te voldoen aan de kwaliteitseisen in de RIVM-richtlijnen.

Hoe gaat de verdeling van beschikbare beschermingsmiddelen in zijn werk?

De aanvoer van persoonlijke beschermingsmiddelen wordt samengebracht in een landelijke opslagruimte. De GGD GHOR Nederland, in samenwerking met het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ), is vervolgens verantwoordelijk voor de verdeling over de verschillende ROAZ-regio’s en binnen de ROAZ-regio’s. Distributie gebeurt door het LCH. Alle via het LCH aangeschafte beschermingsmiddelen worden, verdelen en distribueren zij conform de behoefte van de zorginstellingen.

Krijgt iedereen antwoord van het ministerie van het Landelijk LCH Hulpmiddelen?

Ons uitgangspunt is natuurlijk dat iedereen antwoord krijgt. Gelet op de hierboven uitgelegde werkwijze, vraagt dit vaak heel veel werk en kunnen we lang niet iedereen zo snel beantwoorden zoals we zouden willen. In deze crisistijd vragen we daar ook begrip voor.

Wat doet het LCH bij de aanschaf van testkits?

De afgelopen week zijn er 500.000 moleculaire testkits aangeschaft door het LCH. Het gaat hier om moleculaire testen, gericht op het vaststellen van een besmetting (door middel van swaps). Deze worden nu door het RIVM getest op betrouwbaarheid en daarna meteen doorgezet naar de zorginstellingen met de grootste behoefte.

Wat is de relatie tussen het Landelijk LCH Hulpmiddelen en de landelijke Taskforce Diagnostiek op het gebied van testen?

De door de minister van VWS ingestelde Taskforce Diagnostiek van de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie (NVMM) heeft tot taak om, samen met het Landelijk Consortium Hulpmiddelen, het RIVM en de branchevereniging van diagnostica (Diagned), te zorgen voor:                                                     

  • Een scherpe analyse van de vraag.
  • Voldoende capaciteit door inkoop en opzet productiemogelijkheden.
  • Verdeling van beschikbare capaciteit.
  • Naleving van de landelijke richtlijnen ten aanzien van het testbeleid van het RIVM.

Voor de aankoop van testen is de Taskforce ook aangesloten bij het netwerk van het LCH. De Taskforce houdt zich primair bezig met moleculaire testen, gericht op het vaststellen van een besmetting (door middel van swaps). Daarnaast bestaan er serologische testen (testen op aanwezigheid van antistoffen in het bloed).                                                   

Het RIVM doet onderzoek naar de betrouwbaarheid van op de markt beschikbare tests. Vanuit de Taskforce wordt daarnaast geïnventariseerd welke testen er nu al in gebruik zijn, hoe deze gevalideerd kunnen worden en voor welk doel ze kunnen worden ingezet, bijvoorbeeld om een individuele immuniteit vast te stellen. Tot slot is er een speciaal gezant die de opdracht krijgt de productie binnen Nederland van deze beide typen tests te bevorderen.

Hoe zit het met sneltesten voor het corona-virus?

Er worden op dit moment via verschillende kanalen ook sneltesten voor COVID-19 aangeboden. Het is van groot belang dat die testen betrouwbaar zijn en op juiste wijze worden gebruikt. Het RIVM en het Erasmus MC doen nader onderzoek naar de betrouwbaarheid en toegevoegde waarde van deze sneltesten.

Hoe zit het met de kwaliteit van mondkapjes?

Mondiaal zijn grote leveringen van mondmaskers van het type FFP2 op dit moment alleen nog mogelijk uit China. De maskers uit China zien er anders uit dan de maskers van de vertrouwde Europese leveranciers. Ook worden deze maskers niet gecertificeerd tegen de Europese, maar tegen de Chinese standaard. Deze standaarden zijn echter gelijkwaardig aan elkaar en zelfs gelijk als het aankomt op een aantal belangrijke eigenschappen die nodig zijn om de drager ervan te beschermen, juist in het licht van deze crisis. Dit is ook bevestigd door het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) in een verklaring op hun website. In deze verklaring is een overzicht van andere landen en bijbehorende kwaliteitsstandaarden opgenomen, die volgens het CDC “are expected to be suitable alternatives to provide protection during the COVID-19 response when supplies are short”. De Chinese standaard KN95 wordt in dit overzicht als een geschikt alternatief genoemd.

Hoe gaat het LCH te werk bij de aankoop van mondkapjes?

Voordat de maskers door het LCH worden ingekocht en worden vervoerd, worden er tal van gegevens opgevraagd om de classificatie van deze maskers te bepalen, waarmee het LCH kan beoordelen aan welke normering zij voldoen.

Er worden voor inkoop ook testrapporten opgevraagd aan de hand waarvan deze maskers hun classificatie hebben verkregen. Ook kijkt het LCH naar de scores die de maskers op de diverse onderdelen hebben behaald. Alleen maskers die door deze controle komen worden ingekocht.

Bij binnenkomst in het distributiecentrum worden de maskers ook nog fysiek beoordeeld. Maskers die niet door deze fysieke controle komen, worden alsnog afgekeurd. Deze zijn dus ook niet beschikbaar gesteld aan onze zorgverleners. Alleen maskers die door alle checks komen, worden verspreid onder de zorgverleners. 

Hoe staat het met de levering van mondkapjes?

In de 2e helft van maart zijn de eerste grote leveringen van persoonlijke beschermingsmiddelen, en in het bijzonder mondmaskers, uit het buitenland in Nederland aangekomen en verspreid onder de verschillende zorginstellingen.

Tegelijkertijd wordt er nog steeds zeer hard gewerkt aan de beschikbaarheid van deze producten voor de lange termijn. Hiertoe zijn een aantal continue leveringen vanuit China in het vooruitzicht.

De minister voor Medische Zorg heeft daarnaast ook honderden aanbiedingen voor verschillende typen mondmaskers ontvangen. Deze aanbiedingen zijn allemaal stuk voor stuk beoordeeld en hebben regelmatig geleid tot concrete leveringen. 

Zijn er inmiddels ook desinfectantia geleverd?

DSM heeft de eerste desinfectantia afgeleverd en dit is verdeeld onder de zorgaanbieders. De productie van desinfectantia door Avandis komt momenteel op gang. Het bedrijf Cargill heeft toegezegd om een eerste tranche van 60.000 liter oppervlaktedesinfectie te produceren en aan Nederland te doneren. De levering wordt begin volgende week verwacht en zal meteen over het land worden verdeeld.

Overige vragen

Hoe zit het met de EU-brede aanbestedingsprocedures?

Er lopen op dit moment nog steeds verschillende Europese aanbestedingsprocedures op het gebied van beschermingsmiddelen, beademingsapparatuur en laboratorische benodigdheden (waaronder testkits). Nederland doet hier ook aan mee. Dit kan mogelijk op de middellange termijn verlichting kan brengen, maar deze aanbestedingsprocedures biedt geen oplossing voor de grote behoefte op korte termijn.

Hoe zit het met de productie van hulp- en beschermingsmiddelen in Nederland?

In samenwerking met partners uit het bedrijfsleven, brancheverenigingen, ziekenhuizen en universiteiten zijn de afgelopen weken diverse initiatieven ontstaan om productie van medische hulpmiddelen, waar tekorten dreigen, in Nederland te realiseren.

In overleg met deze partijen wordt gekeken hoe initiatieven het beste opgevolgd kunnen worden en welke ondersteuning hiervoor nodig is. Het kan hierbij gaan om het helpen opzetten van bijvoorbeeld een volledig nieuwe productielijn in Nederland maar ook om het verbinden van partijen aan elkaar waardoor een productieketen bij elkaar wordt gebracht. 

Bekijk ook: