Vragen over het coronavirus en examens in het voortgezet onderwijs

Op deze pagina leest u meer informatie over de gevolgen van de uitbraak van het coronavirus en de gevolgen voor de eindexamens in het voortgezet onderwijs.

Gaan de centraal examens door?

Nee, de centraal examens gaan dit jaar niet door. Met dit besluit is er duidelijkheid voor alle scholen en leerlingen.

Alle centrale examens komen te vervallen, zo ook de centraal schriftelijk en praktische examens (cspe’s) in het vmbo, evenals de centrale digitale flexibele examens in vmbo-bb en –kb.

De resultaten van de schoolexamens vormen de basis voor het behalen van het diploma dit schooljaar.

Wat betekent het dat de centraal examens niet doorgaan?

Scholen hebben tot en met juni de tijd om de schoolexamens af te ronden.

De resultaten van de schoolexamens vormen de basis voor het behalen van het diploma dit schooljaar.

Hoe wordt nu bepaald naar welke vervolgopleiding de leerling doorstroomt?

Een leerling kan op basis van de schoolexamenresultaten een diploma behalen. De doorstroom naar het vervolgonderwijs gebeurt op basis van dat diploma. In overleg met het vervolgonderwijs komt er extra aandacht voor het begeleiden en ondersteunen van instromende studenten.

Gaan de schoolexamens wel door?

Ja, de schoolexamens gaan door. Scholen hebben de komende periode de tijd om leerlingen op afstand voor te bereiden en de schoolexamens af te nemen. Omdat er geen centrale examens volgen, hebben de scholen hier extra tijd voor.

Vanwege die extra tijd kan er meer gespreid worden. Scholen wordt gevraagd om in lijn met de nieuwe maatregelen de schoolexamens zo veel mogelijk op afstand te doen. Waar nodig hebben scholen de ruimte om hun Programma van Toetsing en Afsluiting (PTA) aan te passen om dit te realiseren. Scholen kiezen zelf een passende manier voor de afname van het schoolexamen. Dat kan bijvoorbeeld via (beeld)bellen, maar ook fysiek op school of in kleinere groepen.

Hoe zit het met de gezondheid en veiligheid van leerlingen en leraren bij de schoolexamens?

Bij het afnemen van de schoolexamens staat de gezondheid voorop. Scholen zijn vrij in de vorm van het schoolexamen. Er kunnen bijvoorbeeld mondelinge examens telefonisch worden afgenomen. Als fysieke aanwezigheid nodig is, dan moeten de richtlijnen van het RIVM worden nageleefd. Zo moet iedereen met gezondheidsklachten thuis blijven. Voorbereidend op de schoolexamens geven de scholen onderwijs op afstand.

Hoe zit het met de aanmelddatum voor een vervolgopleiding?

  • De aanmeldingsdeadline voor het hoger onderwijs is verplaatst van 1 mei naar 1 juni.
  • De deadline voor mbo van 1 april naar 1 mei.

Hierdoor hebben leerlingen meer ruimte voor hun studiekeuze in deze ongewone tijden. Leerlingen worden gevraagd zich wel voor 1 mei aan te melden en deel te nemen aan activiteiten om de toekomstig student voor te bereiden op het hoger onderwijs.

Wat gebeurt er als niet alle schoolexamens zijn afgenomen?

Scholen kunnen het PTA aanpassen als dat nodig om is om de schoolexamens af te kunnen nemen. Daarbij moeten alle eindtermen worden gedekt. De diplomabeslissing zal in deze gevallen worden genomen op basis van de tot dan toe afgesloten schoolexamens.

Wanneer krijg ik als school/leerling meer informatie over alle consequenties van deze maatregel?

In de komende periode wordt deze maatregel verder uitgewerkt, inclusief alle (praktische) gevolgen. Zoals de deadline voor het aanleveren van de schoolexamenresultaten en de daaropvolgende diplomabeslissing, de invulling van de zak-slaagbeslissing en de mogelijkheid van herkansing. Er wordt ook uitgezocht of er een beroepsmogelijkheid kan komen voor leerlingen die het niet eens zijn met de beslissing van de school. Scholen en leerlingen worden in de loop van april geïnformeerd over de uitwerking van bovenstaande.

Onder welke voorwaarden kunnen scholen schoolexamens blijven afnemen?

De schoolexamens kunnen doorgaan onder de voorwaarde dat de scholen de richtlijnen van het RIVM, waaronder de afstand van 1,5 meter tussen de leerlingen en leraren, in acht kunnen nemen.

Bij het wachten voor en na afloop van het examen dient het samenscholingsadvies in acht genomen te kunnen worden. Dit betekent dat de school moet zorgen dat niet alle leerlingen op het schoolplein rond blijven lopen voordat ze naar binnen kunnen. En dat er duidelijke bewegwijzering is zodat er geen opstopping in de hal optreedt.

Verder dient het aantal leerlingen per lokaal dusdanig beperkt te worden, dat er steeds 1,5 meter afstand kan worden gehouden, ook ten opzichte van de surveillerende docent.

Hoe verhoudt het doorgaan van de schoolexamens zich tot de maatregelen die op 23 maart zijn genomen over evenementen?

De maatregelen van 23 maart hebben geen betrekking op de schoolsituatie. De maatregelen gelden specifiek voor evenementen en samenscholing in de buitenruimte. De nieuwe maatregelen hebben daarom alleen gevolgen voor scholen waar het de situatie op het schoolplein betreft, voor en na afname van de examens.

Dit betekent dat bij de examens extra aandacht besteed moet worden aan timing, in- en uitgangen en bewegwijzering. Dit betekent dat de schoolexamens nog steeds doorgang kunnen vinden, mits daarbij de eerdere normen (onder andere dat alle betrokkenen gezond zijn en de afstand tot elkaar minimaal 1,5 meter is) in acht worden genomen.

Waarom lijkt voor scholen en schoolexamens een apart, minder strikt, regime te gelden?

Kinderen krijgen niet vaak klachten als zij het nieuwe coronavirus hebben gekregen. Daarom verwacht het RIVM dat kinderen een kleine rol spelen in de verspreiding van COVID-19. Bovendien is onderwijs aangewezen als cruciale sector waardoor de inzet erop gericht is om waar mogelijk het onderwijs te laten doorgaan. Dit is anders dan bijvoorbeeld voor evenementen.

Wat is het verschil tussen het schoolexamen en centraal examen?

Het eindexamen bestaat uit het schoolexamen en het centraal examen aan het eind van het laatste schooljaar. Het centraal examen is voor heel Nederland hetzelfde voor alle leerlingen. Het schoolexamen wordt opgesteld door de scholen. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) bepaalt welke onderwerpen minimaal aan bod moeten komen in het schoolexamen. Op basis van deze eisen wordt het schoolexamen opgesteld door de scholen. Het schoolexamen bestaat meestal uit meerdere toetsen per vak. Dit kunnen mondelinge, praktische of schriftelijke toetsen zijn.

Aan welke voorwaarden moeten scholen, leraren en leerlingen zich houden bij afnames van de schoolexamens op school?

De volgende voorwaarden gelden:

  • De leerlingen of leraren mogen geen verschijnselen van corona vertonen.
  • Dus geen neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, hoesten, verhoging of koorts.    
  • Er moet 1,5 meter afstand tussen de leerlingen aangehouden worden tijdens het examen.

Hoe verhouden de regels voor examens zich tot de algemene richtlijnen van RIVM voor kinderen?

Voor iedereen - jong en oud - in Nederland geldt dat het advies is bij klachten thuis te blijven. Dit geldt dus ook voor onderwijzend personeel en leerlingen in het examenproces. Daarnaast geldt het devies zoveel mogelijk 1,5 meter afstand te houden van anderen. Voor (zeker jonge) kinderen - bijvoorbeeld bij opvang op scholen of de kinderopvang - is dit lastig handhaafbaar. Uit de gegevens die nu bekend zijn, lijken kinderen weinig bij te dragen aan de verspreiding van het coronavirus. Maar vermijd grote groepen. Bij examens is de contacttijd beperkt en valt het afstandscriterium beter te organiseren. Het is dan ook van belang om deze voorschriften in acht te nemen. Meer informatie is beschikbaar op de site van het RIVM.

Wat als een leerling ziek is of niet naar het school- of praktijkexamen kan komen?

Als een leerling ziek is of in thuisquarantaine zit, dan kan de leerling later het schoolexamen afronden. De school heeft tot aan de start van de zomervakantie (3 juli) om de schoolexamens in te plannen en af te nemen. Voor 3 juli moeten ook eventuele herkansingen uitgevoerd kunnen worden.  

Kan ik als school nu al diploma’s gaan uitreiken op basis van schoolexamen-resultaten van de leerlingen?

Nee, dat kan nu nog niet. De voor dit schooljaar geldende eisen om tot diplomering over te gaan (de zogenoemde ‘slaagzakregeling) zullen in de loop van april bekend worden.

Ik heb als leerling allemaal mooie resultaten behaald op mijn schoolexamens. Ben ik dan nu geslaagd?

Dat kan nu nog niet bepaald worden. Dat is afhankelijk van de precieze slaagzakregeling die gaat gelden. Die zal in de loop van april bekend worden. Ook moeten alle schoolexamens gemaakt zijn.

De schoolexamenresultaten zijn dit schooljaar de basis voor het behalen van het diploma. Er is ook aangegeven dat met de schoolexamens de verplichte eindtermen afgedekt moeten zijn. Wat betekent dit precies?

Bij sommigen is het misverstand ontstaan dat scholen nu in het schoolexamen ook de eindtermen van het centraal examen (CE) moeten afdekken. Dit is niet het geval. 

Scholen maken conform het bestaande programma van toetsing en afsluiting (PTA) de schoolexamens af. In het PTA zijn minimaal de verplichte eindtermen gedekt. Dit zijn de eindtermen die in de examenprogramma’s worden voorgeschreven voor het schoolexamen. Het alsnog toevoegen van extra eindtermen aan het PTA (bijvoorbeeld die uit het CE) is niet dus niet nodig en niet gewenst. 

Het kan dat het in de huidige situatie niet altijd mogelijk is om alle schoolexamens af te nemen voor begin juni. In die gevallen kan het PTA aangepast worden, zolang de verplichte eindtermen van het schoolexamen afgedekt zijn. Deze aanpassing gebeurt met instemming van de MR en er wordt melding van gemaakt bij de inspectie.

Wat geldt er voor het volwassenenonderwijs (vavo)?

Voor het vavo gelden dezelfde regels en mogelijkheden als voor het reguliere voortgezet onderwijs. Zie de andere Q&A’s voor meer informatie. Bekijk alle info over het staatsexamen op de website van DUO.

Hoe gaat het met het staatsexamen?

Voor kandidaten die deelnemen aan het staatsexamen, zoals leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs, gaan de college-examens vooralsnog door. Staatsexamenkandidaten worden gediplomeerd op basis van de resultaten van het college-examen. Bekijk alle informatie over het coronavirus en het staatsexamen op de website van DUO.

Wanneer zijn de college-examens van het staatsexamen?

De schriftelijke college-examens worden afgenomen in de periode van 25 tot en met 29 mei 2020. De mondelinge en praktische college-examens worden afgenomen in de periode van 6 juni tot en met 1 augustus 2020.

Wordt bij de mondelinge examens nu ook stof geëxamineerd die eigenlijk alleen bij het centraal examen zou worden getoetst?

Nee, de stofomschrijving voor de college-examens blijft zoals in de vakinformatie staat.

Afgesproken was dat ik alles in de vorm van een mondeling examen zou doen. Hoe gaat dat nu?

Er is geen centraal examen, dus er is ook geen vervangend mondeling examen (vmo) voor het centraal examen. Als de afspraak is dat het schriftelijke college-examen in een vmo wordt gecombineerd met het mondelinge college-examen, dan blijft dat zo. In dat geval wordt er een gewoon mondeling college-examen afgenomen dat leidt tot een cijfer voor het mondelinge college-examen én een cijfer voor het schriftelijke college-examen.

Voor een examen dat bestaat uit een centraal examen en een college-examen, moet meer betaald worden dan voor een examen dat uit alleen een college-examen bestaat. Krijg ik nu een deel van wat ik betaald heb terug omdat het centraal examen niet doorgaat?

Hierover wordt nog een beslissing genomen.

Hoe ziet het toezicht van de inspectie er nu uit?

Bekijk de informatie op de website van de Inspectie van het Onderwijs.

Wat gebeurt er met de meivakantie?

De onderwijstijd die nu door overmacht wordt gemist, hoeft niet te worden ingehaald. Scholen mogen leerlingen en leerkrachten dan ook niet verplichten om gemiste onderwijstijd in te halen tijdens de schoolvakanties. Uiteraard is het wel mogelijk om afstandsonderwijs of extra begeleiding op vrijwillige basis aan te bieden, maar leraren en leerlingen hebben recht op vakantie.

Bekijk ook: