Veelgestelde vragen over het coronavirus en het hoger onderwijs

Op sommige medewerkers van hogescholen of universiteiten kan vanuit de zorg een beroep gedaan worden. Daardoor kunnen opleidingen of onderdelen van opleidingen hun onderwijstaken niet meer invullen. Hoe hier mee om te gaan?

Er zijn medewerkers van hogescholen of universiteiten die bijvoorbeeld lesgeven in medische- of zorgopleidingen en daarnaast werkzaam zijn voor een zorginstelling of zich beschikbaar willen stellen voor zorginstellingen. Momenteel kan het voorkomen dat er vanuit die zorginstelling een (groter) beroep op hen wordt gedaan. In deze gevallen geldt dat het belang van de volksgezondheid vooropstaat. De zorgtaken gaan onder de huidige omstandigheden dus voor op de onderwijstaken. Per instelling moet naar passende oplossingen gezocht worden.

Hoe wordt er nu onderwijs gegeven op hogescholen en universiteiten?

Het onderwijs wordt zoveel als mogelijk via afstandsonderwijs vormgegeven. Dit geldt tot en met 28 april.

Het onderzoek kan wel doorgaan, de gebouwen hoeven niet te sluiten. Van de hogescholen en universiteiten wordt verwacht dat zij studenten die vanwege corona(maatregelen) niet in de gelegenheid zijn om deel te nemen aan onderwijsactiviteiten, in de gelegenheid stellen op een later moment, of op alternatieve wijze aan de activiteit deel te nemen, bijvoorbeeld door colleges online te geven. Het is aan de instellingen om hier vorm aan te geven op een manier die het meest passend is. Als alternatieven niet mogelijk zijn, wordt naar een passende oplossing voor gezocht.

Wanneer wordt er meer bekend over eventuele verlenging van de maatregelen?

De week voor 28 april neemt het kabinet opnieuw een besluit over de maatregelen en wordt duidelijk wat dit betekent voor het onderwijs.

Mogen studenten wel of niet op de campus aanwezig zijn zoals in bibliotheken, of in kleine groepjes bij elkaar komen? Bijvoorbeeld om praktijkexamen te doen? 

Er vinden geen onderwijsactiviteiten plaats op de locatie(s) van hogeronderwijsinstellingen. Onder onderwijsactiviteiten vallen alle georganiseerde activiteiten waarbij sprake is van een fysieke ontmoeting tussen docent(en) en student(en). Dat betekent dus dat colleges, werkgroepen en ook tentamens niet op locatie doorgaan. De locaties van hogeronderwijsinstellingen hoeven niet te sluiten. Afhankelijk van het instellingsbeleid, kan de bibliotheek dus nog open zijn voor studenten, mits passend binnen de algemene instructies van RIVM en GGD. Er is een uitzondering gemaakt voor sommige eindtoetsen, zoals de verdediging van scripties en promoties en andere eindexamenactiviteiten waarbij fysieke aanwezigheid nodig is. Ook hier geldt dat rekening gehouden moet worden met de algemene instructies van RIVM en GGD. 

Mogen hogescholen en universiteiten tentamens laten doorgaan in de periode 16 maart - 28 april ?

Het onderwijs wordt zoveel als mogelijk via afstandsonderwijs vormgegeven. Het is aan de instellingen om hier vorm aan te geven op een manier die het meest passend is. Als de tentamens digitaal kunnen worden afgenomen kunnen deze wel door gaan.

Wat betekenen de maatregelen op hogescholen en universiteiten voor aankomende studenten? Die bijvoorbeeld niet mee kunnen doen met een activiteit die op locatie moet plaatsvinden?

Voor studenten die vanwege corona(maatregelen) niet kunnen deelnemen aan activiteiten als een selectiedag of studiekeuzecheck, moet  de onderwijsinstelling, voor zover mogelijk, zorgen voor een andere mogelijkheid. De aanmelddeadline wordt verschoven van 1 mei naar 1 juni. Dat geeft aankomend studenten meer ruimte. 

Moeten studenten die in het buitenland studeren of stage lopen terugkeren naar Nederland?          

Het is afhankelijk van de plaats waar de student zit. Studenten die zich in besmette gebieden bevinden, moeten de lokale maatregelen volgen. Het kan zijn dat deze studenten niet mogen reizen. Is dat niet het geval, dan is de afweging om terug te keren door studenten zelf te maken, eventueel in afstemming met de onderwijsinstelling.

Waar kunnen Nederlandse studenten in het buitenland terecht als ze hulp nodig hebben?

Nederlandse studenten in het buitenland kunnen allereerst contact opnemen met de eigen reisverzekeraar. Eventueel is ook de ambassade 24/7 telefonisch bereikbaar via +31 247 247 247. Buitenlandse Zaken is ook via WhatsApp te bereiken op het nummer +31 682 387 796 of via Twitter op @24/7BZ.

Mogen studenten uit besmette gebieden studeren of stage lopen in Nederland?   

Studenten in besmette gebieden moeten de lokale maatregelen volgen. Er kan sprake zijn van een verbod om te reizen. Verder is het een afweging die onderwijsinstellingen of werkgevers zelf moeten maken in samenspraak met de instantie ter plekke. Per situatie moet dat bekeken worden. De medische situatie en veiligheid ter plekke spelen hierbij een rol. Neem eventueel contact op met uw regionale GGD. Mochten studenten of stagiairs naar Nederland afreizen, dan is goede voorlichting belangrijk (zie www.rivm.nl/covid19).

Moet ik thuis maatregelen nemen?

De belangrijkste maatregelen die u kunt nemen om verspreiding van het coronavirus te voorkomen, zijn heel simpel. Deze maatregelen gelden voor alle virussen die griep en verkoudheid kunnen veroorzaken. Het is dus altijd belangrijk om deze op te volgen. Het zijn:

  • Was uw handen regelmatig
  • Hoest en nies in de binnenkant van uw elleboog
  • Gebruik papieren zakdoekjes
  • Schud geen handen

Wat zijn de gevolgen van het RIVM-advies en de nationale maatregelen voor onderwijs en stages in het kader van alle opleidingen in de gezondheidszorg in het mbo en ho?

  • De betreffende zorginstelling maakt als eerste de keuze of de student een bijdrage kan leveren aan de patiëntenzorg. Hierbij staat de veiligheid voor patiënt, student en werknemers in de zorginstelling voorop. Er bestaat ruimte voor de student om aan te geven bij de zorg- en onderwijsinstelling of hij/zij om persoonlijke redenen de stage of het coschap wil continueren of niet.
  • Op dit moment is de richtlijn dat alle fysieke onderwijsactiviteiten op de locaties van hogeronderwijsinstellingen worden gestaakt. Stages en andere aan het onderwijs gerelateerde activiteiten buiten de instelling kunnen wel doorgang vinden, tenzij de werkgever in verband met corona(maatregelen) reden heeft de activiteit te staken. Medische en zorgopleidingen en onderwijsvormen waarbij studenten in de vorm van stage of onderwijs werkzaam zijn in een zorginstelling, zoals een UMC, een algemeen ziekenhuis of extramurale zorginstelling, vormen een bijzondere categorie. Hier geldt dat het in sommige gevallen nodig is dat stagiaires en coassistenten naar huis gaan, omdat de zorginstelling zich primair op het zorgproces moet kunnen richten. En soms is het juist noodzakelijk dat stagiaires of coassistenten blijven, omdat zij een belangrijke bijdrage leveren aan de patiëntenzorg. 
  • Indien relevant wordt afgesproken of en hoe de eventueel afwijkende werkzaamheden binnen de doelstellingen van de stage of het coschap passen. Bij die afspraken is de onderwijsinstelling leidend.
  • Studenten kunnen, ook wanneer hun stage, co-schap of andere onderwijsvorm is geannuleerd, als student-vrijwilliger in een zorginstelling werkzaam zijn. Voor deze (arbeids-)relatie dienen aparte afspraken te worden gemaakt tussen de zorginstelling en de student, zoals m.b.t. verzekering. Ook in deze gevallen wordt de zorginstelling geadviseerd de afweging te maken of de student de werkzaamheden kan continueren. De zorginstelling zorgt dat het duidelijk is  voor de student dat aan deze vrijwillige werkzaamheden geen beoordeling is gekoppeld en dat het geen voortzetting betreft van eerder gevolgde onderwijsactiviteiten.

Blijft het Bindend Studieadvies (BSA) gehandhaafd in het eerste studiejaar?

Studenten krijgen aan het eind van het eerste jaar een advies of zij, afhankelijk van het behaalde aantal studiepunten, door kunnen naar het volgende jaar. Door de maatregelen rondom het coronavirus kan het voorkomen dat studenten vertraging oplopen. Met universiteiten en hogescholen is afgesproken dat er rekening gehouden wordt met de bijzondere context waarin studenten momenteel hun studie volgen. Studenten die niet aan het bindend studieadvies (bsa) van de opleiding voldoen, omdat zij door het coronavirus vertraging hebben opgelopen, krijgen uitstel. Studenten kunnen dan doorstromen naar het tweede jaar en krijgen de mogelijkheid om de bsa-norm te halen in het studiejaar 2020-2021.

Ik kom in de financiële problemen, wat kan ik doen?

Studenten kunnen ook in financiële problemen komen doordat hun inkomen van bijvoorbeeld een bijbaan nu wegvalt, terwijl kosten van bijvoorbeeld de huur doorlopen. DUO spant zich maximaal in om studenten te helpen en zal waar mogelijk rekening houden met hun persoonlijke situatie. Studenten kunnen bij DUO gebruik maken van de leenmogelijkheden en hun lening verhogen. Zo nodig met terugwerkende kracht vanaf het begin van het collegejaar. Daarnaast kunnen studenten collegegeldkrediet aanvragen. Dit kunnen studenten zelf regelen via mijnDUO. 

Ik kan mijn studieschuld nu niet aflossen, wat kan ik doen?

Ook oud-studenten met een studieschuld kunnen problemen ondervinden bij hun terugbetalingen, doordat inkomsten nu weggevallen zijn. Zij kunnen hun terugbetaling opschorten door hun aflossingsvrije periode in te zetten, wat voor maximaal 5 jaar gedurende de terugbetaalperiode mogelijk is. Als deze periode al is gebruikt of als de oud-student al een betalingsregeling heeft afgesloten, zal DUO coulant omgaan met de situatie.

Blijft de datum voor aanmelding bij een nieuwe opleiding 1 mei? 

De reguliere aanmelddeadline voor studenten (1 mei) wordt verschoven naar 1 juni. Dit geeft ruimte aan studenten die zich door het coronavirus niet op tijd konden aanmelden. Het kan zijn dat bepaalde vormen van de studiekeuzecheck geen doorgang kunnen vinden. Gezien de haalbaarheid hebben universiteiten na 1 mei geen verplichting meer om een studiekeuzecheck aan te bieden, maar zij zullen zich hier wel zoveel mogelijk voor inspannen.

Ik ben mbo-student en loop kleine studievertraging op, kan ik dan wel worden toegelaten op een hogeschool?

Een mbo-student die door deze crisis nog één of enkele kleine vakken of de stage nog niet heeft kunnen afronden voor 1 september, kan toch door de hogeschool worden toegelaten tot het onderwijs. De student heeft vervolgens tot 1 januari 2021 de tijd om het mbo-diploma volledig af te maken.

Instellingen geven aan dat zij vanuit verschillende kanten informatie krijgen (RIVM, OCW, lokale instanties) en het RIVM-advies als leidend ervaren. Is het RIVM-advies inderdaad leidend?

Het RIVM-advies is inderdaad leidend en in informatie vanuit OCW wordt dit ook zo veel mogelijk aangegeven.

Bekijk ook: