Algemene vragen over het steunpakket en regelingen

In de persconferentie van dinsdag 12 januari 2021 heeft het kabinet aanvullingen op het steun- en herstelpakket aangekondigd. Momenteel bekijkt het kabinet wat hiervoor nodig en mogelijk is.

De coronacrisis treft onze samenleving in het hart. Mensen verliezen hun baan, ondernemers vechten om hun bedrijf overeind te houden en zelfstandigen zien opdrachten verdampen. Sommige ondernemers hebben hun bedrijfsvoering anders ingericht en de dienstverlening aangepast. Er ontstaat ook nieuw werk. In deze moeilijke periode met veranderingen door corona helpt de Rijksoverheid kleine en grote (zelfstandig) ondernemers met een steun- en herstelpakket voor economie en arbeidsmarkt. Het pakket bevat tijdelijke financiële regelingen, een sociaal pakket en investeringsmaatregelen.

Alle regelingen en voorwaarden staan in het overzicht van het steun- en herstelpakket.

Hulpmiddelen om inzicht te krijgen in financiële regelingen

KVK en VNO-NCW/MKB Nederland hebben hulpmiddelen gemaakt waarmee u inzicht kunt krijgen in welke regelingen op u van toepassing zijn: 

Slim werkgeven in coronatijd? Kijk vanaf 12 december op: Hoe werkt Nederland: Slim Werkgeven met tips, inspiratie en informatie voor ondernemende werkgevers. 

Vragen over het steun- en herstelpakket van de overheid

Wil het kabinet met dit steun- en herstelpakket nog steeds zoveel mogelijk banen en bedrijven redden?

Ondanks de steun kunnen niet alle bedrijven overeind blijven en banen en opdrachten gegarandeerd worden. Verlies van werk, bedrijf of opdrachten is soms onvermijdelijk. Ondersteuning van sectoren die nog steeds zwaar getroffen worden blijft van belang voor het behoud van werk en inkomen. Met dit steun- en herstelpakket krijgen bedrijven en werknemers perspectief voor de langere termijn en de ruimte om zich aan te passen aan de nieuwe economische realiteit.

Welke bedrijven kunnen op steun rekenen?

Alle bedrijven die getroffen zijn door de coronacrisis en voldoen aan de voorwaarden komen in aanmerking voor overheidssteun. De hoogte van de tegemoetkoming is in veel regelingen afhankelijk van het omzetverlies.

Welke specifieke steun is er voor zwaargetroffen sectoren

Een aantal sectoren is extra zwaar getroffen door de gevolgen van het coronavirus en de contactbeperkende maatregelen. Voor de meeste regelingen in het steunpakket geldt: hoe meer omzetverlies, hoe meer steun. Naast de algemene regelingen is er voor bepaalde zwaar getroffen sectoren extra steun, zoals:

Daarbovenop ontvangen ondernemers met een hoger omzetverlies meer tegemoetkoming voor vaste lasten (TVL). Bij een omzetverlies van 30% is het subsidiepercentage 50%, bij een omzetverlies van 100% stijgt het subsidiepercentage naar 70%.

De verbreding van de TVL (SBI-codes loslaten) wordt ook in het eerste kwartaal van 2021 doorgezet. Ondernemers die indirect door de coronabeperkingen worden getroffen, zoals toeleveranciers en de transportsector, kunnen hierdoor ook geholpen worden.

Op welke regelingen uit het steun- en herstelpakket kunnen startende ondernemers aanspraak maken?

Voor TVL en NOW is referentieomzet (pre corona) nodig. Het is helaas niet mogelijk om dit te berekenen voor startende ondernemers die na 15 maart 2020 zijn begonnen. Een handmatige of andere schatting van de referentieomzet voor starters is niet controleerbaar en niet uitvoerbaar. Hierdoor komen zij niet in aanmerking voor de TVL en NOW.

Voor andere onderdelen van het steun- en herstelpakket, zoals belastingmaatregelen, coronakrediet en garanties als BMKB, GO, KKC en Qredits komen startende ondernemers wel in aanmerking als zij voldoen aan de voorwaarden.

Daarnaast verkent het kabinet momenteel opties om het (buffer)vermogen van startende bedrijven te versterken evenals extra (overbruggings) kredieten voor ondernemers in getroffen sectoren, via Qredits en de COL-faciliteit. Hiervoor stelt het kabinet € 70 miljoen beschikbaar.

Kan de aangekondigde TONK-regeling iets betekenen voor ZZP’ers?

De regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) biedt een tegemoetkoming voor
noodzakelijke kosten voor huishoudens, die door de crisis te maken krijgen met terugval in inkomen en daardoor noodzakelijke kosten van bestaan niet meer kunnen betalen. En geen of onvoldoende aanspraak kunnen maken op bestaande sociale zekerheid of andere regelingen in het steunpakket. Denk bijvoorbeeld aan zelfstandigen die hun opdrachten ineens zien teruglopen en vanwege de partnertoets of het uren-criterium geen aanspraak maken op de Tozo.

Nadere uitwerking van de tijdelijke regeling TONK volgt in samenwerking met gemeenten (streefdatum 1 februari 2021).

Worden naast het verlengen van de financiële regelingen nog meer maatregelen genomen?

Het steun- en herstelpakket heeft 3 pijlers: steun, helpen aanpassen en investeren. Naast deze financiële regelingen zijn voor een langere periode sociale maatregelen en investeringsmaatregelen getroffen. Hierbij heeft het kabinet aandacht voor:

  • goede begeleiding van werkloosheid naar werk;
  • om- en bijscholing;
  • het tegengaan van armoede en problematische schulden;
  • aanpak van jeugdwerkloosheid.

Het kabinet neemt ook nieuwe maatregelen gericht op het stimuleren van investeringen en uiteindelijk economische groei. Publieke investeringen in onder meer infrastructuur ter waarde van twee miljard euro worden naar voren gehaald. Het kabinet investeert daarnaast in een nationale scale-up faciliteit en reserveert € 300 miljoen om te eventueel te kunnen participeren in een beoogd privaat fonds om (middel)grote bedrijven te herkapitaliseren. Ook stelt het kabinet € 150 miljoen beschikbaar om het fondsvermogen van de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) aan te vullen, zodat zij innovatieve mkb-ondernemingen via financiering kunnen versterken. Het kabinet heeft € 255 miljoen vrijgemaakt voor cofinanciering van EU-programma’s gericht op regionale ontwikkeling, innovatie, duurzaamheid en digitalisering.
Meer informatie over deze maatregelen volgt later.

Tot wanneer kan ik de financiële regelingen aanvragen?

  • De NOW3 loopt vanaf 1 oktober2020 in 3 tijdvakken van 3 maanden tot 1 juli 2021.
  • De Tozo tot en met 30 juni 2021.
  • De Tegemoetkoming Vaste Lasten tot en met 30 juni 2021.
  • De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) is nog niet aan te vragen. Deze wordt nog nader uitgewerkt in samenwerking met gemeenten (streefdatum 1 februari uitwerking gereed).
  • Uitstel van belastingbetaling en enkele andere belastingmaatregelen lopen door tot 1 april 2021.
  • Kredieten:
    • Go-regeling: tot en met 31 december 2020. 
    • BMKB-regeling: tot en met 31 maart 2021. 
    • KKC: tot en met 31 december 2021.
    • COL: tot en met 30 juni 2021.

Wat kunnen werkenden en werkgevers doen bij minder of geen werk?

Voor werkgevers die een beroep doen op de NOW (2 en 3) geldt de inspanningsverplichting om hun werknemers voor wie minder of geen werk is, te stimuleren een ontwikkeladvies aan te vragen of scholing te volgen voor behoud van werk binnen de eigen organisatie of elders.

Het kabinet biedt een ondersteunend pakket aan maatregelen voor loopbaanontwikkeling en scholing voor werknemers, zzp’ers en flexwerkers.  
Ga hiervoor naar: 

Kan ik nog aanspraak maken op financiële regelingen als mijn onderneming (gedeeltelijk) weer van start gaat?

De opening of sluiting van uw bedrijf speelt geen rol bij de aanspraak op een financiële regeling. Als u voldoet aan de voorwaarden van de specifieke regeling, kunt u er gebruik van maken.

Welke extra ondersteuning komt er voor startups en scale-ups?

Startups, scale-ups en andere innovatieve bedrijven kunnen een corona overbruggingslening (COL) aanvragen. Het kabinet investeert daarnaast in een nationale scale-up-faciliteit en stelt € 150 miljoen beschikbaar voor het innovatief midden- en kleinbedrijf via de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s).

Wat betekent het steun- en herstelpakket voor ondernemers in de grensregio?

Ondernemers die over de grens wonen, in Nederland hun bedrijf hebben en financieel in de problemen komen door de coronacrisis, kunnen aanspraak maken op een lening voor bedrijfskapitaal. Deze financiële ondersteuning is aan te vragen bij de gemeente Maastricht. Maastricht voert deze regeling voor heel Nederland uit.

Ondernemers die over de grens wonen met een bedrijf in Nederland, komen niet in aanmerking voor inkomensondersteuning. Ondernemers die in Nederland wonen en over de grens hun bedrijf hebben gevestigd, zijn voor financiële ondersteuning van hun bedrijf aangewezen op het land waar het bedrijf gevestigd is.

U kunt gebruikmaken van de belastingmaatregelen als u in Nederland aangifte doet bij de Belastingdienst. Daarnaast zijn met Duitsland en België in verband met de coronacrisis overeenkomsten gesloten voor thuiswerkende grenswerkers. Maandelijks wordt gekeken of de overeenkomsten voor grenswerkeers moeten worden verlengd.

Corona leidt in onze organisatie tot veel overwerkuren onder vaste werknemers. Moet ik straks met terugwerkende kracht de hogere WW-premie gaan betalen voor deze vaste werknemers omdat ze in 2020 meer dan 30% hebben overgewerkt?

Sinds 1 januari betalen werkgevers, als gevolg van de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab), een lage WW-premie voor vaste contracten en een hoge WW-premie voor flexibele contracten. In het verlengde daarvan is in het Besluit Wfsv opgenomen dat werkgevers met terugwerkende kracht alsnog de hoge WW-premie moeten afdragen voor vaste werknemers die in een kalenderjaar meer dan 30% hebben overgewerkt (de zogenoemde 30% herzieningssituatie). Door het coronavirus leidt deze bepaling nu tot onbedoelde effecten in sectoren waar veel extra overwerk nodig is, zoals de zorg.

Om deze onbedoelde effecten weg te nemen heeft het kabinet besloten dat geen enkele werkgever over het kalenderjaar 2020 de WW-premie op grond van overwerk hoeft te herzien. Het Besluit Wfsv zal hiertoe tijdelijk worden aangepast. Per 1 januari 2021 zal de herzieningssituatie weer in werking treden. De Belastingdienst heeft meer informatie over corona.

Wat kunnen werkenden en werkgevers doen bij minder of geen werk?

Voor werkgevers die een beroep doen op de NOW2.0 geldt de inspanningsverplichting om hun werknemers voor wie minder of geen werk is, te stimuleren een ontwikkeladvies aan te vragen of scholing te volgen voor behoud van werk binnen de eigen organisatie of elders.  Het kabinet komt met een ondersteunend pakket aan maatregelen voor loopbaanontwikkeling en scholing voor werknemers, zzp’ers en flexwerkers die door de crisis minder of geen werk meer hebben.

Wanneer verleent de overheid financiële steun aan grote individuele bedrijven?

Voor een aantal grote bedrijven van maatschappelijk belang kan het zijn dat die noodmaatregelen niet voldoende blijken te zijn om het hoofd boven water te houden. Terwijl zij wel heel belangrijk zijn voor de Nederlandse samenleving. Bijvoorbeeld vanwege de unieke kennis of werkgelegenheid die het bedrijf levert. Daarom is de overheid in die gevallen bereid te onderzoeken of financieel bijspringen voor de samenleving als geheel de beste optie is. Om dit zorgvuldig en transparant te kunnen doen heeft de overheid een afwegingskader over de financiële steun aan individuele bedrijven opgesteld. Dit is een handvat op basis waarvan het kabinet maatwerk kan leveren.

Wanneer komt er duidelijkheid over het aanvullende steunpakket?

Het ministerie van EZK en SZW werken aan aanvullingen op het steunpakket en zullen hier in de week van 18 januari mededelingen over doen.

Vragen over de begroting en de economie

Kan de Nederlandse begroting al deze extra uitgaven wel aan?

We hebben gelukkig een buffer. Dat komt door onze begrotingsregels. Dat zit zo: als de economie goed draait, veel mensen werken en bedrijven winst maken, betalen we samen veel belastingen. Dat geld geven we niet uit, maar we lossen er de staatsschuld mee af. Zo bouwen we een financiële buffer op. Er is dan ruimte om de staatsschuld een tijd op te laten lopen. Zo blijft er voldoende geld voor belangrijke zaken als onderwijs, zorg of politie. En is er ruimte voor extra steun voor ondernemers en bedrijven.

Op dit moment doet het kabinet alles wat mogelijk is om de gevolgen voor burgers en bedrijven zoveel mogelijk te beperken, al zal het niet mogelijk zijn om alle pijn weg te nemen. Als de crisis achter de rug is en de economie weer draait, kunnen we onze buffer weer opbouwen zoals we de afgelopen jaren ook hebben gedaan.

Wat zijn de economische gevolgen op lange termijn?

De uitbraak van het coronavirus heeft een grote impact op de wereldwijde, Europese en Nederlandse economie. In Nederland zijn de economische en maatschappelijke gevolgen voor iedereen voelbaar. Ondernemers worden hard geraakt en werknemers verkeren in onzekerheid over de toekomst van hun werk.

De kans dat onze economie ook volgend jaar zal krimpen met een verder oplopende werkloosheid en toenemende faillissementen, is groter geworden. En waar de economische schade zich voorheen beperkte tot specifieke sectoren, zal de pijn steeds breder gevoeld worden. Voorlopig blijft de economische ontwikkeling onzeker, en dus ook de gevolgen voor de Nederlandse economie. Dat hangt onder andere af van de ontwikkeling van het virus in Nederland, de mate en duur van contactbeperkende maatregelen en van de ontwikkeling van een vaccin.

Kunnen we ooit weer terug naar een economie zoals die voor de coronacrisis bestond?

De nieuwe opleving van het virus kleurt de economische verwachtingen somber. De kans dat we niet terugkeren naar de economie van voorheen groeit. De aanpassingen die bedrijven doorvoeren om de crisis te boven te komen, zijn voorlopig nog nodig en misschien wel blijvend van aard.

Welk effect heeft een krimp van de economie in andere landen op Nederland, gezien het feit dat we een open, verbonden economie hebben?

Met internationale handel wordt een derde van ons inkomen verdiend en zijn in ons land 2,3 miljoen banen gemoeid. De wereldwijde uitbraak van het coronavirus heeft vele van de ruim 180.000 internationale ondernemers in Nederland hard geraakt. Als het slecht gaat met de economie van onze handelspartners, dan heeft dat direct negatieve gevolgen voor Nederland. Het kabinet heeft dan ook steun aangekondigd om het internationaal opererend bedrijfsleven te ondersteunen.