Algemene vragen over de financiële regelingen

Het kabinet wil naast onze gezondheid, ook onze banen en inkomens beschermen. Daarom is er een economisch noodpakket gemaakt, dat bestaat uit verschillende financiële regelingen. Met deze regelingen helpt de Rijksoverheid kleine en grote bedrijvenen zelfstandig ondernemers (waaronder zzp’ers). Zo zorgen deze verschillende regelingen er onder andere voor dat bedrijven hun personeel kunnen behouden en doorbetalen. 

Welke maatregelen neemt het kabinet om werkgelegenheid te behouden? 

Het kabinet neemt maatregelen om de werkgelegenheid te behouden. Lees hier de Kamerbrief over economische maatregelen met betrekking tot het coronavirus en de vragen en antwoorden hieronder. Let op: per 2 april 2020 zijn de belastingmaatregelen uitgebreid en versoepeld. Lees hier de aanvullende kamerbrief.

Worden de maatregelen voor ondernemers uit het noodpakket ook verlengd? 

Op 17 maart 2020 heeft het kabinet het noodpakket economie en banen gepresenteerd. Dit noodpakket geldt voor 3 maanden.

Kan ik dus langer aanspraak maken? 

Op 17 maart 2020 heeft het kabinet het noodpakket economie en banen gepresenteerd. Dit noodpakket geldt voor 3 maanden. Het pakket geldt dus gedurende de gehele periode waarover nu gezondheidsmaatregelen zijn aangekondigd. 

Het kabinet volgt de ontwikkelingen nauwlettend en is daarbij voortdurend in gesprek met werkgevers- en werknemersorganisaties, bedrijven en financiers om de noodzakelijke aanpassingen te kunnen doen als de situatie daarom vraagt.

Welke Europese en internationale financiële maatregelen worden er genomen?   

  • De Europese Commissie heeft een Corona Response Investment Initiative (CRII) van € 37 miljard voor alle EU-lidstaten aangekondigd. Dat geld komt ten goede aan de ondersteuning van de zorg, het MKB en de arbeidsmarkt.
  • Normaal gesproken mag het begrotingstekort van een land niet boven de 3 % van het bruto binnenland product (bbp) uitkomen, en de staatsschuld mag niet meer dan 60 % van het bbp bedragen. Deze Europese begrotingsregels bieden ruimte voor het doen van extra uitgaven omtrent Corona. 
  • Europese staatsteunregels worden tijdelijk versoepeld zodat landen makkelijker bedrijven kunnen ondersteunen.
  • De Europese Centrale Bank (ECB) en andere toezichthouders gaan zich soepeler opstellen bij bijvoorbeeld de financiële buffereisen waaraan banken moeten voldoen. Zo kunnen deze banken hun rol als financier van de economie blijven spelen. Banken kunnen goedkoper geld lenen van de ECB, dat ze daarna weer aan hun klanten kunnen lenen.
  • De ECB koopt tot het einde van dit jaar voor € 120 miljard extra aan obligaties op, met een sterke bijdrage van bedrijfsobligaties. Hierdoor wordt het ook voor bedrijven goedkoper om geld te lenen, zodat zij kunnen blijven investeren. 
  • De ECB koopt tot het einde van dit jaar via het Pandemic Emergency Purchase Program voor € 750 miljard extra aan obligaties op. Het gaat daarbij om bedrijfs – en staatsobligaties. 
  • De ECB koopt tot het einde van dit jaar voor € 120 miljard extra aan obligaties op. Dat zijn voor een belangrijk deel bedrijfsobligaties. Hierdoor wordt het voor bedrijven goedkoper om geld te lenen, zodat zij kunnen blijven investeren.
  • De Europese Investeringsbank-groep (EIB-groep) zal tot € 40 miljard aan financiering mogelijk maken om bedrijven die zijn getroffen door het coronavirus financieel te ondersteunen.
  • De EIB zorgt via bestaande middelen dat er geld beschikbaar is voor bedrijven in de zorg die noodinfrastructuur nodig hebben of werken aan de ontwikkeling van vaccins tegen het coronavirus. 
  • Het IMF heeft voor de korte termijn $ 50 miljard aan financiering beschikbaar die snel geleend kan worden aan landen die geraakt worden door het coronavirus.
  • De Wereldbank stelt versneld $ 14 miljard beschikbaar. Dat geld is bestemd om de zorg en het bedrijfsleven in getroffen landen te ondersteunen. 
  • Daarnaast blijven het IMF en de Wereldbank de wereldwijde economische situatie in de gaten houden en staan ze klaar om zo nodig meer hulp te bieden.
  • De Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling en de Aziatische Ontwikkelingsbank stellen middelen beschikbaar om klanten te helpen met financiering. Dan gaat het met name om producenten en distributeurs van medicijnen en medische producten. 

Wat doet het kabinet voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers?     

De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is gebaseerd op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz), maar op punten worden de voorwaarden tijdelijk versoepeld. Ondersteuning kan worden aangevraagd in de vorm van een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en/of een lening voor bedrijfskapitaal. De regeling wordt uitgevoerd door gemeenten. Zzp’ers die een beroep willen doen op de regeling kunnen daarvoor terecht bij de gemeente waar zij staan ingeschreven. Vanwege de bijzondere situatie wordt de regeling op de volgende punten versoepeld:

  • De toets op levensvatbaarheid wordt niet toegepast, waardoor een snelle behandeling van aanvragen mogelijk is. Daarmee wordt binnen 4 weken voor een periode van maximaal 3 maanden inkomensondersteuning voor levensonderhoud verstrekt. Daarbij kan er met voorschotten worden gewerkt.
  • De inkomensondersteuning voor levensonderhoud hoeft later niet terugbetaald te worden. Er is in deze tijdelijke regeling geen sprake van een vermogens- of partnertoets. 
  • Bij de verstrekking van een lening voor bedrijfskapitaal wordt de mogelijkheid tot uitstel van de aflossingsverplichting opgenomen. 

Bij de verstrekking van een lening voor bedrijfskapitaal wordt een lager rentepercentage gehanteerd, dan in het Bbz geldt.

Welke regelingen zijn er voor ondernemers die verplicht hun deuren moeten sluiten?   

Vanaf vrijdag 27 maart is er de Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren (TOGS). De TOGS is voor ondernemers die directe schade ondervinden van diverse kabinetsmaatregelen om het covid-19-virus in te dammen. Gedupeerde ondernemers die in aanmerking komen, ontvangen een eenmalige tegemoetkoming van € 4.000 om hun vaste lasten te kunnen betalen. Eis is wel dat het ondernemingen betreft met een fysieke inrichting buiten het eigen huis. Daarnaast zijn er andere regelingen waar gebruik van gemaakt kan worden, zoals de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (NOW), de BMKB-regeling en belastingmaatregelen. Bekijk in de tabel hierboven het volledige overzicht.

Welke extra ondersteuning komt er voor start-ups en scale-ups? 

Het kabinet maakt het ook voor start-ups, scale-ups en andere innovatieve bedrijven die getroffen worden door de coronacrisis mogelijk om een overbruggingskrediet aan te vragen. Deze bedrijven hebben doorgaans geen bankrelatie. Daarom zullen op verzoek van het kabinet de Regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) deze kredieten gaan verstrekken. Het kabinet stelt hiervoor in eerste instantie € 100 miljoen beschikbaar. Deze maatregel wordt aan de Europese Commissie voorgelegd. De verwachting is dat deze dan de 3e week van april toegankelijk zal zijn.

Welke regelingen zijn er voor (middel)grote bedrijven?    

Niet alleen kleine bedrijven worden getroffen door de gevolgen van het coronavirus, ook grote bedrijven. Zij hebben doorgaans meer buffers om de eerste effecten op te vangen, maar ook zij lopen tegen grenzen aan. Daarom kunnen zij een beroep doen op de Garantie Ondernemersfinanciering (GO). Het kabinet verstrekt alle garantieruimte die nodig is, zodat bedrijven met een gezond toekomstperspectief aan voldoende financiering kunnen blijven komen. 

Het garantiebudget van de GO wordt substantieel verhoogd van € 400 miljoen tot € 1,5 miljard. Ook de maximale garantie per onderneming wordt substantieel verhoogd van € 50 miljoen naar € 150 miljoen. Deze plafonds waren even hoog tijdens de financiële crisis. Door deze verhogingen ontstaan ruimere financieringsmogelijkheden voor bedrijven. Ondernemers kunnen zich op gebruikelijke wijze melden bij hun financier.

Welke maatregelen worden er genomen voor de cultuursector?    

Het Rijk is met de cultuursector in overleg. De gevolgen van het coronavirus voor deze sector zijn aanzienlijk. Er wordt besproken welke algemene maatregelen de cultuursector kunnen helpen en waar maatwerk nodig is voor ZZP’ers en instellingen, gesubsidieerd en commercieel.

Is er een regeling voor sportclubs, die als gevolg van het sluiten van de kantine en de afgelasting van wedstrijden met entreegelden minder inkomsten hebben (en daardoor de vaste lasten van de accommodatie of de terreinbeheerder niet meer kunnen betalen)?

De Rijksoverheid/VWS onderzoekt hoe zij sportaanbieders die als gevolg van de corona crisis in de problemen zijn gekomen, tegemoet kan komen. Zij staat daarover in nauw overleg met NOC*NSF, NLActief en de VSG.

Komen werkgevers die hun zaak vanwege het coronavirus uit voorzorg hebben gesloten, bijvoorbeeld rijscholen of orthodontisten, in aanmerking voor de maatregelen voor financiële maatregelen?      

Voor het noodpakket economie en banen geldt dat – ook zonder dat een ondernemer zijn/haar zaak sluit – in deze branches vaak al sprake is van minimaal 20% omzetdaling en een ondernemer dus een aanvraag kan doen voor de diverse regelingen zoals Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (NOW). Voor ZZP’ers wordt gewerkt aan een aparte regeling. Uiteraard zijn er voor alle MKB-ondernemers ook extra overbruggingskredietmogelijkheden (BMKB, GO, Qredits) door dit noodpakket. We monitoren steeds welke sectoren/beroepsgroepen getroffen worden door de coronacrisis en welke (financiële) regelingen aangescherpt dienen te worden.

Kan de Nederlandse begroting al deze extra uitgaven wel aan?  

We hebben gelukkig een buffer. Dat komt door onze begrotingsregels. Dat zit zo: als de economie goed draait, veel mensen werken en bedrijven winst maken, betalen we samen veel belastingen. Dat geld geven we niet uit, maar we lossen er de staatsschuld mee af. Zo bouwen we een financiële buffer op.

Gaat het wat minder met de economie? Of is er sprake van een noodsituatie? Dan komt die financiële buffer goed van pas. Er is dan alle ruimte om probleemloos de staatsschuld een tijd op te laten lopen. 

Zo is er voldoende geld voor belangrijke zaken als onderwijs, zorg of politie. En als dat nodig is, is er ruimte voor extra steun voor ondernemers en bedrijven.

Zijn deze maatregelen voldoende om werk en banen te redden? Kan er al ingeschat worden hoeveel banen op de tocht staan?    

Het kabinet zet allerlei maatregelen in om ondernemers, werkgevers en werknemers zoveel mogelijk te beschermen tegen de nadelige economische effecten. We richten ons daarbij vooral op het behouden van banen en bedrijven. Het is nog te vroeg om aan te geven hoeveel banen er mogelijk op de tocht staan.

Bekijk: