Wat en voor wie is de Tozo?

Wat is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)?

De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is gebaseerd op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz), maar op punten worden de voorwaarden tijdelijk versoepeld. Ondersteuning kan worden aangevraagd in de vorm van een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en/of een lening voor bedrijfskapitaal. De regeling wordt uitgevoerd door gemeenten. Zzp’ers die een beroep willen doen op de regeling kunnen daarvoor terecht bij de gemeente waar zij staan ingeschreven. Vanwege de bijzondere situatie wordt de regeling op de volgende punten versoepeld:

  • De toets op levensvatbaarheid wordt niet toegepast, waardoor een snelle behandeling van aanvragen mogelijk is. 
  • Daarmee wordt binnen 4 weken voor een periode van maximaal 3 maanden inkomensondersteuning voor levensonderhoud verstrekt. Daarbij kan er met voorschotten worden gewerkt.
  • De inkomensondersteuning voor levensonderhoud hoeft later niet terugbetaald te worden. Er is in deze tijdelijke regeling geen sprake van een vermogens- of partnertoets. 
  • Bij de verstrekking van een lening voor bedrijfskapitaal wordt de mogelijkheid tot uitstel van de aflossingsverplichting opgenomen. 
  • Bij de verstrekking van een lening voor bedrijfskapitaal wordt een lager rentepercentage gehanteerd, dan in het Bbz geldt.

Voor wie geldt de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)?     

Om in aanmerking te komen voor een uitkering op grond van de Tozo moet u aan een aantal voorwaarden voldoen. U komt in aanmerking als:

  • u als gevolg van de coronacrisis een inkomen onder het sociaal minimum heeft en/of een liquiditeitsprobleem waarvoor u een bedrijfskrediet nodig heeft;
  • u tussen de 18 jaar en AOW-gerechtigde leeftijd bent;
  • u Nederlander of daarmee gelijkgesteld bent;
  • u in Nederland woont. Als u buiten Nederland woont, maar in Nederland uw bedrijf heeft, kunt u vanaf 18 mei 2020 Tozo bedrijfskapitaal aanvragen via de gemeente Maastricht. Buiten Nederland wil zeggen woonachtig in één van de landen van de Europese Unie (EU), de Europese Economische Ruimte (EER) of in Zwitserland;
  • uw bedrijf in Nederland is gevestigd. Als u in Nederland woont, maar in het buitenland uw bedrijf heeft, kunt u vanaf 8 mei 2020 in uw woongemeente een aanvraag indienen voor Tozo-levensonderhoud. In het buitenland wil zeggen in de landen van de Europese Unie (EU) of Europese Economische Ruimte (EER) of in Zwitserland;  
  • uw bedrijf economisch nog actief is, tenzij dit als gevolg van de coronacrisis niet mogelijk is; 
  • u voldoet aan wettelijke vereisten voor de uitoefening van het eigen bedrijf, waaronder ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel;
  • u in bezit bent van alle noodzakelijke vergunningen;
  • u vóór 17 maart 2020 met uw onderneming bent gestart en bent ingeschreven bij de KvK; 
  • u over 2019 aan het urencriterium voldoet, d.w.z. minimaal 1.225 uur werkzaam in uw eigen bedrijf of zelfstandig beroep. Mocht u na 1 januari 2019 zijn gestart in uw onderneming dan moet u in ieder geval in de periode tussen inschrijving bij de KvK en indiening van de aanvraag  2020 gemiddeld minimaal 23,5 uur per week aan/in uw bedrijf gewerkt hebben. Uren ten behoeve van administratie en acquisitie tellen ook mee. 
  • Als u directeur-grootaandeelhouder (DGA) bent, dan dient u alleen of samen met de andere in de BV werkzame directeuren, meer dan 50% van de aandelen te bezitten.
  • De uitsluitingsgronden van de Participatiewet niet op u van toepassing zijn.

Kan ik aanspraak maken op Tozo als ik niet ben ingeschreven bij de Kamer van Koophandel maar wel een BTW nummer heb?

De Tozo is bedoeld voor zelfstandigen die door de coronacrisis te maken krijgen met deels of geheel wegvallen van inkomen. Ingeschreven staan bij de Kamer van Koophandel en voldoen aan het urencriterium zijn belangrijke indicatoren van zelfstandig ondernemerschap en daarom opgenomen als voorwaarden in de Tozo-regeling. Als u alleen een BTW nummer heeft, komt u niet in aanmerking voor een Tozo-uitkering. Wel kunt u bij uw gemeente een bijstandsuitkering aanvragen.

Ik ben als zelfstandig ondernemer gevestigd in Nederland, maar ik woon over de grens. Kan ik gebruik maken van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)?  

Zelfstandigen die in een ander EU-land, Noorwegen, IJsland, Liechtenstein of Zwitserland wonen, in Nederland gevestigd zijn en sociale premies betalen, kunnen in aanmerking komen voor een bedrijfskrediet, maar niet voor inkomensondersteuning. Voor inkomensondersteuning kunt u een beroep doen op de sociale bijstand in uw woonland. Zelfstandigen die geen woonplaats hebben in Nederland, kunnen vanaf 18 mei een aanvraag indienen bij de gemeente Maastricht.

Komen zorgaanbieders ook in aanmerking voor Tozo?

Het ministerie van VWS heeft met zorgverzekeraars en gemeenten afspraken gemaakt over de ondersteuning van zorgaanbieders tijdens de coronacrisis. Zorgaanbieders moeten zich voor ondersteuning in eerste instantie wenden tot de inkopers (zorgverzekeraars en gemeenten) en met hen nagaan of zij steun kunnen krijgen. Als dat niet het geval is, óf als hiermee het inkomen onder het sociaal minimum blijft, kunnen zelfstandige zorgaanbieders - als zij voldoen aan de  voorwaarden voor Tozo - in aanmerking komen voor Tozo. Voor het indienen van een aanvraag kunnen zij terecht bij hun hun woongemeente.. 

Mijn bedrijf is ingeschreven in een andere gemeente dan waar ik woon; bij welke gemeente kan ik aankloppen voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)?  

De aanvraag voor de tijdelijke overbruggingsregeling dient u in bij uw woongemeente.

Wat als beide partners als zelfstandige werkzaam zijn?

Als partners beiden zelfstandige zijn dan kan slechts één van hen een aanvraag voor aanvullende inkomensondersteuning indienen. Laat in dat geval degene met het laagste inkomen voor beide partners de aanvraag invullen! Wanneer u beide in hetzelfde bedrijf werkt kan slechts een aanvraag voor bedrijfskapitaal worden gedaan. Wanneer u beide uw eigen bedrijf heeft kan er  wel per partner een aanvraag voor bedrijfskapitaal worden gedaan. Beide partners moeten de aanvraag van elkaar ondertekenen.  

Ik werk geen 1225 uur per jaar in mijn bedrijf. Heb ik dan ook recht op de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)?    

Nee, u moet voldoen aan het urencriterium van 1225 uur per jaar. Mocht u nog geen jaar geleden gestart zijn met uw bedrijf, dan dient u in de periode voor 1 maart 2020 gemiddeld minimaal 23,5 uur per week in/aan uw bedrijf gewerkt te hebben. Uren ten behoeve van administratie en acquisitie vallen hier ook onder.

Ik heb ook nog een baan in loondienst maar mijn omzet als zzp’er is helemaal weggevallen. Kan ik dan gebruik maken van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)?    

Dat hangt af van de hoogte van uw inkomen uit loondienst; de regeling is een aanvulling op het inkomen tot aan het sociaal minimum (bijstandsniveau).

Ik ben directeur-grootaandeelhouder (DGA). Kan ik dan een beroep doen op Tozo?

Ja, u kunt een beroep doen op Tozo als u als zelfstandige bent aan te merken, dus als u voldoet aan onder andere het zogeheten ‘urencriterium’, inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK) en in het bezit bent van de benodigde vergunningen voor uitoefening van het bedrijf. Ook als u DGA bent van een besloten vennootschap kunt u in principe een beroep doen op de tijdelijke regeling, als u voldoet aan de wettelijke eisen: u bezit, alleen of samen met eventuele andere in de BV werkzame directeuren, meer dan 50% van de aandelen en werkt gemiddeld minimaal 23,5 uur per week in de onderneming.
Voor de beoordeling geldt dezelfde definitie van een zelfstandige als in het Bbz 2004. 

Ik ben in de problemen gekomen omdat mijn inkomen is weggevallen door de coronacrisis, maar ik voldoe niet aan het urencriterium. Wat zijn dan de mogelijkheden?

Als u in normale omstandigheden niet aan het urencriterium voldoet, dan komt u niet in aanmerking voor Tozo. U kunt wel een beroep doen op de ‘gewone’ bijstand, op grond van de Participatiewet. Anders dan bij Tozo is er in de gewone bijstand wel sprake van een partnerinkomens- en vemogenstoets.

Ik ben een zelfstandige die nog geen AOW heeft en ik heb een oudere partner met een AOW-uitkering. Kom ik in aanmerking voor een Tozo-uitkering? 

U kunt zich wenden tot uw woongemeente voor Tozo-inkomensondersteuning. De gemeente laat de AOW-uitkering van de partner buiten beschouwing bij de bepaling of er recht is op zo’n uitkering. Voor Tozo geldt, anders dan voor de reguliere bijstand, geen partnerinkomenstoets.

Ik ontvang studiefinanciering. Kom ik in aanmerking voor een Tozo-uitkering?

Als u student bent, (naast uw studie) als zelfstandige werkt, jonger bent dan 27 jaar en aanspraak kunt maken op studiefinanciering, heeft u geen recht op reguliere bijstand (artikel 13, lid 2, onderdeel c, van de Participatiewet) en evenmin op Tozo.

Als DGA hoef ik normaal niet aan te tonen dat ik voldoe aan het urencriterium. Hoe werkt dat bij Tozo?

Als DGA moet u desgevraagd kunnen aantonen dat u minimaal gemiddeld 23,5 uur in de onderneming werkt, bijvoorbeeld op basis van facturen voor verricht werk. Net als voor andere zelfstandigen, geldt in Tozo voor een DGA dus wél een urencriterium. 

Als zelfstandige voldeed ik niet over heel 2019 aan het urencriterium, maar ik kan wel aantonen dat ik vanaf december 2019 tot in maart 2020 minimaal gemiddeld 23,5 uur per week heb gewerkt. Kan ik in aanmerking komen voor Tozo?

Als u heel 2019 stond ingeschreven bij de KvK, moet u aantoonbaar hebben voldaan aan het urencriterium van 1225 uur over 2019 om in aanmerking te komen voor Tozo. Als u uw onderneming tussen 1 januari 2019 en 17 maart 2020 heeft ingeschreven bij de KvK, dan moet u verklaren dat u gemiddeld 23,5 per week heeft gewerkt tussen datum van inschrijving KvK en datum van aanvraag Tozo.

Ik ben een zelfstandig ondernemer met een koopwoning. Kan ik dan ook Woonkostentoeslag aanvragen, zoals bij het Bbz?

Tozo bevat geen Woonkostentoeslag. 

Is het Bbz een voorliggende voorziening op de Tozo? 

Deels. Zelfstandige ondernemers die al bijstand vanuit het Bbz ontvangen kunnen geen aanspraak maken op Tozo inkomensondersteuning. Wel kan men, indien het aannemelijk is te maken dat de problemen veroorzaakt zijn door de coronacrisis, een Tozo lening voor bedrijfskapitaal aanvragen.

Ik ben een zelfstandige en ik heb nog een inkomen van meer dan €.1.500,- per maand. Ik ben getroffen door de coronacrisis en ik kan mijn zakelijke rekeningen en/of vaste bedrijfslasten (huur etc.) niet meer betalen. Kom ik dan in aanmerking voor Tozo lening voor bedrijfskapitaal? 

Ook als uw inkomen boven het sociaal minimum ligt, kan het zijn dat u uw zakelijke rekeningen en/of vaste bedrijfslasten niet meer kunt betalen. Om in aanmerking te komen voor een lening voor bedrijfskapitaal op grond van Tozo, moet u aantonen over onvoldoende liquide middelen te beschikken door de coronacrisis. 

Als freelancer val ik buiten Tozo en TOGS, omdat ik niet ben ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Kan ik een aanvraag indienen voor het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz)?

Als u niet bent ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, maar wel kunt aantonen dat u voldoet aan het urencriterium, kunt u een beroep doen op het Bbz. Echter, in veruit de meeste gevallen geldt ook daar dat een inschrijving in de KvK een vereiste is voor de uitoefening van het bedrijf of zelfstandig beroep. 

Ik heb de afgelopen drie jaar meer dan € 200.000 de-minimissteun ontvangen en kan geen beroep doen op Tozo. Tellen hierbij ook ontvangen bedragen vanuit TOGS en NOW mee?

De staatssteun die u heeft ontvangen komt boven het maximale bedrag van de de-minimis regeling uit en daarmee kunt u inderdaad geen beroep doen op een Tozo-lening voor bedrijfskapitaal, maar wel op Tozo-inkomensondersteuning. Bij de bepaling van het maximale bedrag telt het bedrag vanuit TOGS wél en het bedrag vanuit NOW níet mee.    
NB: Let wel op de sector van het bedrijf: indien u ondernemer bent in de landbouw of in de visserij zijn de maximale de-minimisbedragen € 20.000, respectievelijk € 30.000. Als u ondernemer bent in de sector wegvervoer gaat het om € 100.000.

Heb ik als startend ondernemer die gebruik maakt van de forfaitaire korting van 29% in de WW ook recht op aanvullende inkomensondersteuning vanuit Tozo?

Ja. Zelfstandigen die aan de criteria voldoen hebben recht op Tozo. Ook als zij nog gedeeltelijk een WW-uitkering ontvangen, kunnen zij een beroep doen op Tozo.

Ik ben zelfstandige in de Aow-gerechtigde leeftijd. Kan ik gebruik maken van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)?

Ook zelfstandigen in de AOW-gerechtigde leeftijd kunnen Tozo-bedrijfskrediet aanvragen tegen lage rente. De lening heeft een looptijd van drie jaar en hoeft tot januari 2021 niet te worden afgelost. Zelfstandigen in de AOW-gerechtigde leeftijd komen niet in aanmerking voor Tozo uitkering levensonderhoud

Ik woon in Nederland, maar heb mijn bedrijf in een ander EU-land, kan ik gebruik maken van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)?

Als u een zelfstandig ondernemer bent die in Nederland woont en een bedrijf heeft in een ander EU-land, Noorwegen, IJsland, Liechtenstein of Zwitserland, kunt u - als u aan de voorwaarden voldoet - in aanmerking komen voor Tozo bijstand voor levensonderhoud. U kunt de aanvraag doen in uw woongemeente. Voor eventuele financiële ondersteuning van uw bedrijf bent u aangewezen op het land waar uw bedrijf gevestigd is. U komt dus alleen in aanmerking voor de inkomensondersteuning en niet voor het bedrijfskrediet.

Mijn partner en ik (echtpaar) zijn beiden zelfstandig ondernemer met ieder een eigen onderneming. Kunnen wij beiden aanspraak maken op Tozo-lening voor bedrijfskapitaal?

Dat kan, als u beiden aan de voorwaarden voldoet. De gemeente kan dan 2 keer een lening van ten hoogste € 10.157,- verstrekken.

Tozo houdt geen rekening met het vermogen van de ondernemer en diens partner. Hoe moet de gemeente omgaan met inkomsten uit vastgoed dat wordt verhuurd?

Wanneer u, al dan niet zakelijk, vastgoed verhuurt, moet u de inkomsten daarvan opgeven. De gemeente moet rekening houden met inkomsten zoals uit verhuur bij het bepalen van recht op en hoogte van aanvullende inkomensondersteuning. Bij een lening voor bedrijfskapitaal is het nadrukkelijk de bedoeling dat de aanvrager aannemelijk maakt dat er onvoldoende liquide middelen zijn en dat deze problemen zijn ontstaan door de coronacrisis. 
Inkomsten uit verhuur dragen uiteraard bij aan deze liquide middelen. Bij een aanvraag voor een lening bedrijfskapitaal moet u zicht geven op wat er in de kas zit en op de bank staat.

Ik ben zelfstandig ondernemer en ik zit al vijf weken in het buitenland. Vanwege beperkingen in het vliegverkeer kan ik niet naar Nederland komen. Kom ik in aanmerking voor Tozo?

De gemeente kan bijstand verlenen als daarvoor zeer goede redenen zijn. Bij de coronacrisis is dat het geval. Als u meent aan de voorwaarden voor Tozo te voldoen, kunt u zich tot uw woongemeente wenden om te overleggen of u een aanvraag kunt indienen. Het is aan de gemeenten om in het individuele geval vast te stellen wanneer u redelijkerwijs weer naar Nederland kan of kon terugkeren en daarmee de acute noodsituatie vervalt.

In welke gevallen kan ik als zelfstandig ondernemer beter géén Tozo aanvragen? Zijn er dan alternatieven?

Wanneer het al een tijdje slechter gaat met uw onderneming en u denkt dat het verstandiger is om te stoppen met uw onderneming, dan past de regeling voor de beëindigende zelfstandige uit het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) beter bij u. U kunt hiermee maximaal 12 maanden een uitkering voor levensonderhoud krijgen.  Ook wanneer u meer krediet nodig heeft dan het Tozo bedrijfskapitaal en/of als het niet gaat over een liquiditeitsprobleem maar over bijvoorbeeld noodzakelijke investeringen dan kunt u terecht bij het Bbz. Het kan dan om hogere bedragen gaan maar er zijn ook andere voorwaarden. Verder doet het kabinet een moreel appel op mensen om alleen gebruik te maken van noodregelingen als dat echt nodig is.