Interview: Vaccineren tegen corona bij zwangerschap en kinderwens
Ben je zwanger, heb je een kinderwens of geef je borstvoeding, en twijfel je of je je wel wilt laten inenten tegen corona? Het RIVM adviseert zwangeren om zich pas na de bevalling te laten vaccineren. Maar heb je het vaccin al gekregen en blijk je zwanger te zijn, dan hoef je je geen zorgen te maken. Hoe zit dat? En wat als je een kinderwens hebt, of borstvoeding geeft?
Dr. Sam Schoenmakers is gynaecoloog-perinatoloog in het Erasmus MC in Rotterdam en lid van de Gezondheidsraad.
Hij legt uit waarom de meeste zwangere vrouwen in Nederland geen prik tegen corona krijgen. En dat het niet erg is om wél de coronavaccinatie te krijgen.
Waarom raadt het RIVM vaccineren tegen corona tijdens de zwangerschap af?
Schoenmakers: “Omdat de gevolgen van vaccineren in de zwangerschap nog onbekend zijn en het nog wordt getest, raden wij – de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) - het voor de zekerheid af. Er zijn geen harde redenen te bedenken waarom de Coronavaccins een nadelige invloed op je baby of op de zwangerschap zouden hebben. In de Verenigde Staten adviseren ze zwangere vrouwen wel om zich te laten vaccineren. Wij zeggen: wacht even tot na de bevalling.”
Nederlandse gynaecologen raden vaccinatie van zwangere vrouwen alleen voor de zekerheid af. In andere landen krijgen zwangeren wél de corona-prik.
Wanneer is het verstandig om je als zwangere toch te laten vaccineren?
“Heb je bepaalde gezondheidsproblemen, zoals astma of suikerziekte, of een grotere kans om Corona op te lopen, bijvoorbeeld omdat je in de zorg werkt, dan raadt de NVOG aan om die Coronaprik wel te halen. De (theoretische) nadelen wegen dan misschien niet op tegen de voordelen.” Bespreek dit met je arts of gynaecoloog, raadt Schoenmakers aan.
Stel, je bent net gevaccineerd, en blijkt zwanger te zijn. Is dat erg?
“Zeker niet. Bij de ontwikkeling van de Coronavaccins bleken in de testgroepen achteraf toch een aantal vrouwen in verwachting te zijn. Zij worden goed in de gaten gehouden, maar geen van hen heeft iets gemerkt. Als je de tweede prik nog niet gehaald hebt, doe dat dan na de bevalling - tenzij je in een risicogroep valt natuurlijk. Je gynaecoloog kan je in jouw situatie adviseren. Wat we in dat geval aanraden, is je te melden bij ‘Moeders van Morgen’ van Lareb. Deze organisatie volgt zwangere vrouwen na vaccinatie. Door deelname komen we meer te weten over de veiligheid en kan er betere informatie worden gegeven aan zorgverleners en vrouwen.”
Komt het vaccin ook bij je ongeboren kindje?
“Nee,” zegt Schoenmakers, “maar wel jouw reactie daarop, in de vorm van antistoffen. Daarom worden sommige vaccins tijdens de zwangerschap juist aangeraden. Denk aan de Kinkhoestprik die sinds kort in de 22e week van de zwangerschap wordt gegeven. Zo is je kindje na de geboorte meteen beschermd. Ook tijdens de zwangerschap en bij borstvoeding geeft jouw immuunsysteem je baby deze bescherming tegen ziekmakers mee.”
Het vaccin tegen corona komt niet bij je ongeboren kindje.
En als je een kinderwens hebt: is vaccineren veilig?
“Ja, inenting tegen corona heeft geen invloed op de vruchtbaarheid van man of vrouw. Zwangere vrouwen die het coronavirus oplopen hebben tot drie keer grotere kans, vergeleken met niet-zwangeren, om op de IC terecht te komen. Maar, die kans is voor niet-zwangeren al heel klein. Als je kijkt naar de aantallen, dan is drie keer heel weinig nog steeds erg weinig. Hoogleraar virologie Marion Koopmans benadrukte ook dat je prima zwanger kunt worden als je (nog) niet gevaccineerd bent tegen corona.”
Vaccinatie heeft geen invloed op de vruchtbaarheid of IVF-behandelingen.
Is vaccineren veilig als je in een IVF-traject zit?
“Ja, de NVOG ziet geen bezwaar tegen vaccineren bij vruchtbaarheidsbehandelingen. Toekomstige studies moeten de veiligheid nog bevestigen.”
Video over vaccinatie en zwangerschap
Prof. dr. Marjolein van Egmond (immunoloog aan het Amsterdam UMC) vertelt over vaccinatie, vruchtbaarheid en zwangerschap (video op YouTube).
Komt het vaccin in de borstvoeding terecht?
“Jouw reactie op het vaccin - de antistoffen - komt in de borstvoeding terecht. Net als je andere afweerstoffen. Zo beschermt jouw lichaam ook je kindje een beetje, tot drie maanden nadat je bent gestopt met borstvoeding.”
Als je begrijpt hoe de coronavaccins werken, stelt dat al vaak gerust. Vaccins waarschuwen je lichaam alleen om alvast de juiste wapens tegen een bepaald virus klaar te leggen.
Dat klinkt allemaal logisch; toch houden veel mensen gevoelsmatig weerstand tegen vaccineren rondom de zwangerschap.
“Als je begrijpt hoe de coronavaccins werken, stelt dat al vaak gerust,” zegt Schoenmakers. “Vaccins waarschuwen je lichaam alleen om alvast de juiste wapens tegen een bepaald virus klaar te leggen. Sommige vaccins doen dat met een ‘levend’, verzwakte versie van het virus, zoals het vaccin tegen Rode Hond – dat raden wij tijdens de zwangerschap af. De coronavaccins bevatten echter géén verzwakt coronavirus, maar een code voor een coronavirus-eiwit, verpakt in een onschuldig verkoudheidsvirus (het AstraZeneca-vaccin, een zogeheten vectorvaccin), of verpakt in vetbolletjes (de Pfizer- en Moderna-vaccins, zogeheten mRNA-vaccins), waar je zelf niet ziek van wordt. Los van de gebruikelijke bijwerkingen natuurlijk, zoals je niet lekker voelen in de dagen na de prik."