Interview: hoe organiseert de GGD vaccinaties voor heel Nederland?

Dat we ons overal snel op corona kunnen laten testen is mede te danken aan Tiemen Bloemberg en zijn team bij de GGD-GHOR. Zij organiseren bovendien het vaccinatieprogramma in Nederland. “Een megaklus in de schijnwerpers.”

Foto Tiemen Bloembergen programmadirecteur coronatesten en vaccineren GGD

Toen sinds eind vorig jaar één voor één vaccins op de markt kwamen, kon het inenten beginnen. Sinds oktober is Tiemen Bloemberg programmadirecteur coronatesten en vaccineren van de GGD GHOR, de overkoepelende organisatie van de 25 regionale GGD’s.

Tienduizenden vaccinaties per dag mogelijk maken: waar begin je dan?

“Als eerste hadden we natuurlijk een robuust IT-systeem en vaccinatielocaties nodig, plus vaccinatiespullen, een manier van werken, maar ook beveiliging bijvoorbeeld. En duizenden mensen die de prikken gingen zetten. Samen met de regionale GGD’s hebben we heel intensief samengewerkt om dat te bolwerken.

Toen dat eenmaal stond, moest de capaciteit omhoog: iedereen in Nederland moet eenvoudig een afspraak kunnen maken, zich laten vaccineren en bevestiging van vaccinatie krijgen. Dat betekende nog eens heel veel mensen aannemen voor de callcenters. Dat lukte; in één week hadden we 2500 mensen opgeleid om vaccinatieafspraken in te plannen. En alles moet natuurlijk kloppen en netjes bijgehouden worden: want je wil weten wie welk vaccin wanneer heeft gekregen. Best een rollercoaster.”

“Achteraf gezien is er ongelofelijk veel goed gegaan.”

Een heel nieuw soort project?

“Gelukkig konden we de systemen voor het testen als basis gebruiken. Maar verder moest alles opnieuw bedacht worden. Elk vaccin heeft namelijk een eigen gebruiksaanwijzing: eisen voor vervoer, bewaren, gebruik en zo meer. Sommige vaccins moeten heel erg koud bewaard worden, na het openen snel gebruikt en komen onregelmatig binnen. Genoeg vaccins, mensen die aan de beurt zijn én medewerkers op het juiste moment op de juiste plek krijgen, dat is nog best ingewikkeld.

En soms mag een vaccin juist even niet gegeven worden, zoals onlangs met de tijdelijke stop van AstraZeneca-vaccins. Dat hoorden we op zondagavond: maandagochtend gingen we duizenden afspraken afbellen.”

Hielp het dat er al een Rijksvaccinatieprogramma was?

“Zeker. Maar dat zijn dezelfde, bekende vaccins en er is altijd voldoende voorraad van. Er komen niet steeds nieuwe vaccins met andere eisen en voorwaarden bij. En het gaat om een kleinere groep. Tegen corona moet juist heel Nederland in korte tijd gevaccineerd worden.”

“Genoeg vaccins, mensen die aan de beurt zijn én medewerkers op het juiste moment op de juiste plek krijgen, dat is nog best ingewikkeld.”

Eerder werkte u bij Ben & Jerry’s. Hielp de ervaring met de logistiek van ijs bij die van vaccins?

“IJs moet ook koud vervoerd en bewaard worden. Maar daar houdt de vergelijking op. Bij de verkoop van ijs is de vriezer altijd vol: de producent vult steeds aan. Met de coronavaccins is de vriezer eigenlijk altijd zo leeg mogelijk. Zodra er een lading vaccins aankomt, moeten we heel snel genoeg mensen van de juiste doelgroepen – soms wel 200.000 – uitnodigen, inplannen en inenten, zodat er niets verloren gaat."

Hoe organiseert u straks 1,5 miljoen vaccinaties per week?

“De basis is er, nu moet het nóg veel groter. In juli moet iedereen z’n eerste prik hebben gekregen. Daar hebben we wel 25.000 medewerkers voor nodig. En de IT-systemen moeten het aankunnen. Daar werken we heel hard aan.”

Wat beseffen de meeste mensen niet?

“Dat er aan de achterkant meer speelt dan men denkt. Het is een ingewikkelde puzzel, waarbij heel Nederland meekijkt of het allemaal wel vlot loopt. Tot nu toe is er gelukkig ongelofelijk veel goed gegaan. En natuurlijk gaat er ook wel eens wat mis. Dat zie je dan meteen overal in het nieuws. Daar zitten we bovenop, we overleggen voortdurend met de regio’s om te kijken wat er beter kan.”

Wat is er gaandeweg aangepast?

"Bijvoorbeeld onze voorraadstrategie. Eerst wilde het ministerie van VWS voor elke eerste prik die gezet werd de tweede prik al in huis hebben. Toen de levering goed op gang kwam, is besloten dat het verantwoord was om de helft van de tweede prikken op voorraad te hebben. In een paar weken was de achterstand op andere landen ingelopen. Nog steeds wordt de voorraadstrategie wekelijks aangescherpt afhankelijk van de betrouwbaarheid van leveringen van vaccins.”

Aan de inzet ligt het dus niet?

“Het hele team zet zich met enthousiasme in, we werken regelmatig de hele avond of het weekend door. En alles gaat online. Ondanks de huidige situatie werken alle teams en organisaties enorm efficiënt samen. Daar ben ik trots op. Ook ben ik blij dat de meeste mensen zich willen laten vaccineren. Dat is de weg uit deze crisis.”

Zie ook: