Weblogbericht: Open brief minister De Jonge over vaccinatiebeleid

Op 16 april ontving minister Hugo de Jonge een open brief van het Zuyderland Ziekenhuis. Op indringende wijze uitten de zorgspecialisten hun zorgen over de keuzes die worden gemaakt in het vaccinatiebeleid. Vragen die waarschijnlijk niet alleen leven bij deze betrokken zorgmedewerkers, maar bij ons allemaal. In een open brief geeft de minister antwoord op de brief van het ziekenhuis en licht zijn keuzes toe. 

Lees hieronder de korte versie van beide brieven.

AstraZeneca voor 60-plussers

Zuyderland ziekenhuis:

‘Vandaag namen wij de eerste patiënt [60-plus red.] op in ons ziekenhuis die het AstraZeneca-vaccin had geweigerd na alle commotie in de pers. We hoorden de enorme spijt in zijn stem en zagen de wanhoop in zijn ogen. Het virus had hem geveld en dit had wellicht niet gehoeven.’

Antwoord minister De Jonge:

‘Het vaccin van AstraZeneca, dat door de patiënt die jullie noemen in de brief kennelijk is geweigerd, is juist zeer geschikt voor mensen ouder dan zestig. Dat is wat de Gezondheidsraad adviseert, dat is wat ik heb besloten, dat is wat we tegen iedereen moeten zeggen: AstraZeneca zetten we in voor de mensen boven de 60, want voor hen is het veilig en effectief. Het risico op een ernstig ziektebeloop door corona is juist voor hen groot, het risico op die zeer ernstige, zeer zeldzame bijwerking waar het steeds over gaat juist niet.

De Jonge: 'Noch de volgorde, noch de planning van de vaccinatie-operatie lijdt onder het besluit om AstraZeneca alleen nog boven de 60 in te zetten.'

Voor mensen jonger dan zestig ligt het anders. Het vaccin kan in zeer zeldzame gevallen bij mensen jonger dan zestig een zeer ernstige bijwerking hebben: het gaat om uitgebreide trombose in combinatie met een laag aantal bloedplaatjes waardoor bloedingen kunnen optreden. Dat kan bijvoorbeeld resulteren in een longembolie in combinatie met een hersenbloeding, met ernstige invaliditeit of de dood tot gevolg. In Nederland meldde Lareb - het bijwerkingencentrum - 8 gevallen (op toen ruim 400.000 AstraZeneca-vaccinaties, waarvan zo’n 250.000 aan mensen onder de 60).

Volgens de voorzitter van de Gezondheidsraad, kun je de volgende rekensom maken: als je zou doorprikken met AstraZeneca onder de 60 jaar kun je 60 tot 90 mensen verwachten met deze heel ernstige bijwerking, waarvan een deel in een rolstoel zou komen en ongeveer een kwart overlijdt. De Gezondheidsraad stelt vast dat het risico op sterfte door corona voor mensen jonger dan 60 net zo groot of zelfs kleiner is dan het risico op sterfte door deze zeer zeldzame, zeer ernstige bijwerking.’

Vaccinatieplanning

Zuyderland ziekenhuis:

‘Elke dag langer wachten [met vaccineren red.] betekent voor ons dat het moeilijker en moeilijker wordt om de gevraagde zorg te leveren en de moraal hoog te houden.’ 

De Jonge: 'Aan ons allemaal de taak om iedereen ervan te doordringen dat vaccins noodzakelijk en effectief zijn. En veilig.'

Antwoord minister De Jonge:

‘Noch de volgorde, noch de planning van de vaccinatie-operatie lijdt dus onder het besluit om AstraZeneca alleen nog boven de 60 in te zetten. Voor 60-minners is de balans tussen de voor- en nadelen - met AstraZeneca onder de 60 echt volkomen anders dan voor mensen boven de 60. Vandaar het besluit om door te gaan met AstraZeneca boven de 60, maar voor mensen onder de 60 een alternatief vaccin aan te bieden. En die alternatieven hebben we voorhanden, voor alle groepen onder de 60 die nu op AstraZeneca rekenden is al een alternatief vaccin gevonden: Pfizer, Moderna of Janssen.

De tweede helft van mei blijft - uiteraard onder het voorbehoud van het doorkomen van de afgesproken leveringen - staan als het moment waarop alle 60-plussers en de mensen met het hoogste medische risico in ieder geval die eerste prik hebben gegeven. En begin juli moeten alle mensen die dat willen die eerste prik kunnen hebben gehad.’

Politieke besluitvorming rond AstraZeneca en Janssen

Zuyderland ziekenhuis:

‘Dagelijks leggen onze medisch specialisten aan al hun patiënten uit dat vaccineren écht belangrijk en écht veilig is. Zo hopen ze bij te dragen aan het creëren van vertrouwen en tegenwicht te bieden aan alle verwarring in de pers. Wij hebben dan ook met verbijstering kennisgenomen van de politieke besluitvorming rond de vaccins van AstraZeneca en Janssen.’

Antwoord minister De Jonge:

‘Het is spijtig dat u een meneer heeft moeten opnemen die al gevaccineerd had kunnen zijn en het is net zo spijtig dat hij zijn besluit kennelijk heeft gebaseerd op zijn angst voor een vaccin dat voor hem veilig was en hem had kunnen behoeden voor deze opname. Aan ons allemaal de taak om iedereen ervan te doordringen dat vaccins noodzakelijk en effectief zijn. En veilig. En om dat laatste met gezag te kunnen zeggen, moeten we signalen over (ernstige) bijwerkingen serieus nemen en daarnaar handelen.

Stelt u zich eens voor dat de minister van Volksgezondheid na de meldingen door het bijwerkingencentrum Lareb zou hebben gezegd: ”Niks aan de hand mensen, gewoon doorprikken.” Terwijl voor mensen onder de 60 geldt - lees het advies van de Gezondheidsraad er maar op na - dat het risico op sterfte door corona voor mensen jonger dan 60 net zo groot of zelfs kleiner is dan het risico op sterfte door deze zeer zeldzame, zeer ernstige bijwerking. Wat zou dat hebben gedaan met het vertrouwen? En vertrouwen in de veiligheid van vaccins is essentieel voor de vaccinatiebereidheid. En de vaccinatiebereidheid is essentieel om met elkaar dit virus te overwinnen. Mensen moeten kunnen rekenen op een overheid die handelt uit voorzorg en veiligheid vooropstelt.’

De Jonge: 'Voor de mensen in de frontlinie van de zorg kan het vaccineren niet snel genoeg gaan, om toe te komen aan andere zorg dan coronazorg maar ook omwille van de eigen veiligheid. En terecht.'

Ongeduld en veiligheid van coronavaccinatie

Zuyderland ziekenhuis:

‘Het is nu tijd om te laten zien dat u daadwerkelijk gelooft in uw zorghelden. AstraZeneca, Janssen of welk vaccin dan ook: wij willen prikken in plaats van eindeloos debatteren of het advies van de Gezondheidsraad nu wel of niet deugt.’

Antwoord minister De Jonge:

‘Het ongeduld deel ik, hoe sneller we vaccineren hoe eerder we deze crisis achter ons kunnen laten. Iedere coronapatiënt die in het ziekenhuis of op de intensive care terecht komt, is er een te veel. Voor de mensen in de frontlinie van de zorg kan het vaccineren niet snel genoeg gaan, om toe te komen aan andere zorg dan coronazorg maar ook omwille van de eigen veiligheid. En terecht. Iedereen mag erop rekenen dat de mensen in de vaccinatie-operatie - bij het ministerie, bij het RIVM, bij de GGD - zich 7 dagen per week het schompes werken om te zorgen dat het zo snel mogelijk gaat.

En laten we over dat tempo ons ongeduld nooit loslaten, maar ook weer niet te somber zijn. Het vaccineren gaat zo snel als de leveringen van de vaccins die binnenkomen. Dat is dé bepalende factor. We zitten nu op ruim 4 miljoen prikken. Over een maand hopen we op het dubbele te zitten.'

Zie ook: