Het coronavaccin van AstraZeneca

Het vaccin van AstraZeneca voorkomt, net als de andere goedgekeurde coronavaccins, (ernstige) ziekte door het coronavirus.

Na een eerste prik met AstraZeneca, mag u een tweede prik halen van BioNTech/Pfizer

Bescherming en veiligheid

Het AstraZeneca-vaccin is beoordeeld op werkzaamheid, veiligheid en kwaliteit door het Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMA) en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). En het is getest op tienduizenden mensen. Onderzoeken naar het AstraZeneca-vaccin tonen aan dat het voor tenminste 60% beschermt tegen ziekte. Dit is vergelijkbaar met bijvoorbeeld het griepvaccin. Dit betekent dat van de 100 mensen die zonder vaccin klachten zouden krijgen, er na vaccinatie minstens 60 mensen geen COVID-19 krijgen. 

Tegen ernstige ziekte, ziekenhuisopname en sterfte is de bescherming veel beter. Het vaccin van AstraZeneca beschermt voor 92% tegen ziekenhuisopname door de delta-variant van het coronavirus. Dat is onderzocht in het Verenigd Koninkrijk.

Als u een eerste prik met AstraZeneca heeft gehad, kunt u een tweede prik zowel met AstraZeneca als met Pfizer krijgen. De werking daarvan is gelijkwaardig.

Let op: u heeft 2 Astrazeneca-vaccins of 1 AstraZeneca en 1 Pfizer nodig om goed beschermd te zijn tegen het coronavirus. Vanaf 2 weken na de tweede vaccinatie bent u beschermd tegen het coronavirus.

Meer lezen over veiligheid AstraZeneca-vaccin

Mensen die een uitnodiging voor AstraZeneca-vaccin kregen

Mensen geboren in 1956-1960 kregen een uitnodiging voor AstraZeneca. Het kabinet volgde hiermee het advies van de Gezondheidsraad. Die stelt dat dit vaccin voor deze groep veilig is omdat het risico op gezondheidsschade door corona bij 60-plussers veel groter is dan het risico op de gemelde zeer zeldzame bijwerkingen van ernstige trombose met een laag aantal bloedplaatjes. Ook worden de bijwerkingen tot op heden vooral gezien bij mensen geboren in 1961 of later.

Als u een eerste prik met AstraZeneca kreeg, kunt u nu ook een tweede prik met BioNTech/Pfizer krijgen. Koos u er tot nu toe voor om geen afspraak te maken voor een AstraZeneca-vaccin terwijl u daar wel een uitnodiging voor kreeg? Dan kunt u nu alsnog een afspraak maken voor coronavaccinatie met BioNTech/Pfizer of Moderna.

Niet voor zwangere vrouwen

Het RIVM adviseert alle zwangere vrouwen om zich te laten vaccineren met een mRNA-vaccin op het moment dat zij een oproep krijgen. AstraZeneca is geen mRNA-vaccin. Bekijk de pagina over zwangerschap en coronavaccinatie voor meer informatie.

Minimaal 4 weken tussen 2 prikken

Het AstraZeneca-vaccin bestaat uit 2 prikken. De 2e prik volgt minimaal 4 weken na de 1e prik (28 dagen). De Gezondheidsraad adviseert om het interval in de bijsluiter van AstraZeneca aan te houden. Op basis van het advies van de Gezondheidsraad is in de richtlijn opgenomen dat de de 2e prik 4 tot 14 weken na de 1e prik moet worden gegeven

1 prik als u kort geleden corona had

Heeft u in de afgelopen 6 maanden corona doorgemaakt? Dan is 1 prik voldoende. Het RIVM heeft meer informatie over het 1-prik-beleid.

Bijwerkingen van het AstraZeneca-vaccin

De meest voorkomende bijwerkingen zijn:

  • roodheid;
  • pijn en zwelling op de prikplek;
  • vermoeidheid;
  • hoofdpijn;
  • spier- en gewrichtspijn;
  • koude rillingen en
  • koorts.

Deze bijwerkingen wisselen in ernst en verdwijnen ook weer snel (binnen 2 of 3 dagen). De bijwerkingen zijn vergelijkbaar, , maar vaak heftiger dan die van veel andere vaccinaties, zoals de griepprik. Ook opgezette lymfklieren, misselijkheid en overgeven komen voor.

Zeer zeldzame bijwerkingen van ernstige trombose met een laag aantal bloedplaatjes

Het is heel belangrijk dat zorgverleners en mensen die gevaccineerd zijn, letten op de volgende klachten. Deze passen bij de zeer zeldzame bijwerkingen van ernstige trombose met een laag aantal bloedplaatjes. Het is belangrijk om direct medische hulp in te schakelen als u deze klachten krijgt na vaccinatie met AstraZeneca:

  • kortademigheid;
  • pijn op de borst of in de buik;
  • zwelling of kou in arm of been;
  • ernstige of verergerende hoofdpijn of wazig zicht;
  • aanhoudende bloeding;
  • meerdere kleine blauwe plekken, rode of paarse plekjes, of bloedblaren onder de huid.

Deze klachten treden meestal op binnen 2 weken.

Guillain-Barré-syndroom als bijwerking

Op 9 juli is op advies van het Europees Medicijn Agentschap een waarschuwing toegevoegd aan de bijsluiter van het vaccin van AstraZeneca. De waarschuwing is bedoeld om te zorgen dat u alert bent dat het Guillain-Barre-syndroom (GBS) na vaccinatie kan optreden.

GBS is een aandoening van het immuunsysteem die zenuwontsteking veroorzaakt en kan leiden tot pijn, gevoelloosheid, spierzwakte en moeite met lopen. Het is een zeldzame aandoening. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 200‐300 personen GBS. Een infectie kan deze ziekte veroorzaken. Ongeveer 70% van de mensen met GBS hebben in de weken voor het krachtverlies een gewone infectie. Zoals een verkoudheid, keelontsteking of diarree. De meeste patiënten herstellen weer.

In Nederland zijn enkele meldingen van deze zeldzame aandoening gedaan na vaccinatie met de vaccins van AstraZeneca en Janssen. Deze meldingen worden verder onderzocht. Er is nog niet bewezen dat een vaccinatie deze aandoening veroorzaakt, of de kans op GBS verhoogt. De voordelen van vaccinatie wegen nog altijd op tegen de eventuele nadelen.

Melden van bijwerkingen

Ondanks dat het vaccin is getest op duizenden mensen, kunnen zeldzame of late bijwerkingen toch voorkomen. Daarom moeten fabrikanten van het vaccin elke maand rapporteren over de veiligheid bij de EMA. En bij een vermoeden van een ernstige bijwerking dit meteen melden.

Krijgt u last van (ernstige) bijwerkingen, meld deze dan bij Bijwerkingencentrum Lareb.

Bijsluiter en uitleg over AstraZeneca

Het CBG heeft een versie van de AstraZeneca-bijsluiter in begrijpelijke taal.

De bijsluiter van het AstraZeneca-vaccin is aangepast. In de bijsluiter staan nu extra waarschuwingen voor patiënten en zorgverleners. Zij moeten na de prik bijvoorbeeld extra letten op kortademigheid en ernstige hoofdpijn.

Vector-vaccin

Het coronavaccin van AstraZeneca is een zogenoemd vector-vaccin. Aan een bestaand, onschuldig verkoudheidsvirus (een adenovirus) wordt een klein stukje van de genetische code van het coronavirus toegevoegd. Op die manier gaat het afweersysteem aan de slag om antistoffen aan te maken tegen het spike-eiwit van het coronavirus. Komt het lichaam later nog eens in aanraking met het coronavirus? Dan wordt het virus herkend en maakt het lichaam meteen antistoffen aan.

Vaccin werkt ook als virus verandert (mutatie)

De vaccins werken ook als het virus verandert. Voor nu zijn er geen aanwijzingen dat de vaccinatie niet beschermt tegen de nieuwe mutaties van het coronavirus. Zoals de nieuwe delta-variant. Volgens onderzoeken beschermen alle vaccins (BioNTech/Pfizer, Moderna, Janssen en AstraZeneca) goed tegen ernstige ziekte en ziekenhuisopname door de delta-variant. De kans dat u besmet raakt door de delta-variant is wel iets hoger. Ook als u gevaccineerd bent. Landen in de wereld houden in de gaten of vaccinaties beschermen tegen nieuwe virusmutaties.

Verspreiden virus na coronavaccinatie

Bent u volledig gevaccineerd? Dan is de kans groot dat u niet (of minder) ziek wordt na besmetting met corona. Hoewel vaccinatie voor een deel beschermt tegen overdragen van het virus aan anderen, is die kans niet nul.

Daarom gelden voor gevaccineerde personen voorlopig dezelfde coronamaatregelen als voor mensen die niet gevaccineerd zijn.