Het coronavaccin van AstraZeneca

Let op: naar aanleiding van het advies van de Gezondheidsraad van vrijdag 9 april heeft het kabinet besloten om het AstraZeneca-vaccin uitsluitend aan te bieden aan mensen geboren in 1960 of eerder. Bent u geboren in 1961 of later? Dan krijgt u een ander vaccin aangeboden. Bekijk de vragen en antwoorden over het AstraZeneca-vaccin.

Het vaccin van AstraZeneca voorkomt, net als de andere goedgekeurde coronavaccins, (ernstige) ziekte door het coronavirus. In Nederland komen mensen geboren in 1960 of eerder in aanmerking voor dit vaccin.

Bescherming en veiligheid

Het AstraZeneca-vaccin is beoordeeld op werkzaamheid, veiligheid en kwaliteit door het Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMA) en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). En het is getest op tienduizenden mensen. Onderzoeken naar het AstraZeneca-vaccin tonen aan dat het voor tenminste 60% beschermt. Dit is vergelijkbaar met bijvoorbeeld het griepvaccin. Dit betekent dat van de 100 mensen die zonder vaccin klachten zouden krijgen, er na vaccinatie minstens 60 mensen geen COVID-19 krijgen.

Meer lezen over veiligheid AstraZeneca-vaccin

Zwangere vrouwen

Het RIVM adviseert alle zwangere vrouwen om zich te laten vaccineren met een mRNA-vaccin op het moment dat zij een oproep krijgen. AstraZeneca is geen mRNA-vaccin. Bekijk de pagina over zwangerschap en coronavaccinatie voor meer informatie.

12 weken tussen 2 prikken

Het AstraZeneca-vaccin bestaat uit 2 prikken. De 2e prik volgt 12 weken na de 1e prik (84 dagen). De Gezondheidsraad adviseert om de 2e prik in de 12e week na de 1e prik  te geven. Op deze manier kunnen zoveel mogelijk mensen zo snel mogelijk een vaccin krijgen. Een 2e prik is nodig voor een goede bescherming tegen het coronavirus.

1 prik als u kort geleden corona had

Heeft u in de afgelopen 6 maanden corona doorgemaakt? Dan is 1 prik voldoende. Het RIVM heeft meer informatie over het 1-prik-beleid.

Bijwerkingen van het AstraZeneca-vaccin

De meest voorkomende bijwerkingen zijn:

  • roodheid;
  • pijn en zwelling op de prikplek;
  • vermoeidheid;
  • hoofdpijn;
  • spier- en gewrichtspijn;
  • koude rillingen en
  • koorts.

Deze bijwerkingen zijn mild en verdwijnen ook weer snel (binnen 2 of 3 dagen). De bijwerkingen zijn vergelijkbaar met die van veel andere vaccinaties, zoals de griepprik. Ook opgezette lymfklieren, misselijkheid en overgeven komen voor.

Zeer zeldzame bijwerkingen van ernstige trombose met een laag aantal bloedplaatjes

Het is heel belangrijk dat zorgverleners en mensen die gevaccineerd zijn, letten op de volgende klachten. Deze passen bij de zeer zeldzame bijwerkingen van ernstige trombose met een laag aantal bloedplaatjes. Het is belangrijk om direct medische hulp in te schakelen als u deze klachten krijgt na vaccinatie met AstraZeneca:

  • kortademigheid;
  • pijn op de borst of in de buik;
  • zwelling of kou in arm of been;
  • ernstige of verergerende hoofdpijn of wazig zicht;
  • aanhoudende bloeding;
  • meerdere kleine blauwe plekken, rode of paarse plekjes, of bloedblaren onder de huid.

Deze klachten treden meestal op binnen twee weken.

Melden van bijwerkingen

Ondanks dat het vaccin is getest op duizenden mensen, kunnen zeldzame of late bijwerkingen toch voorkomen. Daarom moeten fabrikanten van het vaccin elke maand rapporteren over de veiligheid bij de EMA. En bij een vermoeden van een ernstige bijwerking dit meteen melden.

Krijgt u last van (ernstige) bijwerkingen, meld deze dan bij Bijwerkingencentrum Lareb.

Bijsluiter en uitleg over AstraZeneca

Het CBG heeft een versie van de AstraZeneca-bijsluiter in begrijpelijke taal.

De bijsluiter van het AstraZeneca-vaccin is aangepast. In de bijsluiter staan nu extra waarschuwingen voor patiënten en zorgverleners. Zij moeten na de prik bijvoorbeeld extra letten op kortademigheid en ernstige hoofdpijn.

Vector-vaccin

Het coronavaccin van AstraZeneca is een zogenoemd vector-vaccin. Aan een bestaand, onschuldig verkoudheidsvirus (een adenovirus) wordt een klein stukje van de genetische code van het coronavirus toegevoegd. Op die manier gaat het afweersysteem aan de slag om antistoffen aan te maken tegen het spike-eiwit van het coronavirus. Komt het lichaam later nog eens in aanraking met het coronavirus? Dan wordt het virus herkend en maakt het lichaam meteen antistoffen aan.

Effectiviteit bij nieuwe varianten coronavirus

Uit een kleine studie in Zuid-Afrika kwam naar voren dat het AstraZeneca-vaccin minder effectief is tegen de Zuid-Afrikaanse variant. Hoe veel minder effectief is nog niet bekend. Dit moet nog blijken uit grootschalige studies.

In Zuid-Afrika heeft 90% van de mensen met corona de Zuid-Afrikaanse variant. In Nederland is dit nog maar een heel klein deel. Dit kan veranderen in de loop van de tijd. Daarom houdt de overheid samen met het RIVM de situatie scherp in de gaten.

Overdragen coronavirus na vaccinatie

Of het vaccin ook de verspreiding van het coronavirus voorkomt, is nog niet bekend. Het is nog niet duidelijk of gevaccineerde mensen het virus nog bij zich kunnen dragen. Of over kunnen dragen op anderen. Hier lopen nog onderzoeken naar.

Bescherming tegen corona

Op dit moment is nog niet bekend hoe lang het vaccin van AstraZeneca beschermt tegen het coronavirus. Er lopen nog onderzoeken hiernaar. Daarbij worden de deelnemers uit deze onderzoeken nog zeker 1 jaar gevolgd.

Mensen die het AstraZeneca-vaccin krijgen

Mensen geboren in 1960 of eerder krijgen het vaccin van AstraZeneca. Het kabinet volgt hiermee het advies van de Gezondheidsraad. Die stelt dat dit veilig kan omdat  het risico op gezondheidsschade door corona bij 60-plussers veel groter is dan het risico op de gemelde zeer zeldzame bijwerkingen van ernstige trombose met een laag aantal bloedplaatjes. Ook worden de bijwerkingen tot op heden vooral gezien bij mensen geboren in 1961 of later.

In het overzicht met de volgorde van vaccineren staat welke groepen wanneer aan de beurt zijn. En welk vaccin zij krijgen.