Democratie

Deze hoofdrubriek bevat 5 rubrieken:

Hoe start ik een referendum?

Iedereen die kiesgerechtigd is, kan een raadgevend referendum aanvragen. Dit doet u bij de Kiesraad. Via zo’n referendum kunnen burgers aangeven of ze het wel of niet eens zijn met een nieuwe wet of verdrag.

Controleer of de wet in aanmerking komt voor een referendum

Een referendum gaat altijd over wetten of verdragen die wel zijn aangenomen, maar nog niet zijn ingegaan. Op de website van de Kiesraad vindt u de aangenomen wetten of verdragen waarvoor u een raadgevend referendum kunt aanvragen

Niet alle wetten en verdragen komen in aanmerking voor een referendum. Zo kunt u geen referendum aanvragen over het Koninklijk Huis of begrotingen. Alle uitzonderingen staan in de Wet raadgevend referendum (Wrr).

Eerste verzoek (officieel: inleidend verzoek) referendum

U vraagt een referendum aan bij de Kiesraad. Hiervoor selecteert u de desbetreffende wet of het verdrag op de website van de Kiesraad en vult het formulier in. U kunt het formulier ook blanco downloaden en met de hand invullen of handtekeningen van anderen inzamelen. U stuurt het formulier naar het postadres van de Kiesraad.

Binnen 4 weken moet de Kiesraad minimaal 10.000 handtekeningen van kiesgerechtigden ontvangen. De Kiesraad controleert binnen een week of er voldoende geldige handtekeningen zijn binnengekomen. Zijn er voldoende handtekeningen? Dan maakt de Kiesraad via de Staatscourant bekend of zij het inleidend verzoek goedkeurt of afkeurt.

Definitief verzoek referendum

Is het inleidend verzoek goedgekeurd? Dan moet de Kiesraad binnen 6 weken minimaal 300.000 handtekeningen ontvangen die uw verzoek ondersteunen. De Kiesraad controleert of er genoeg geldige handtekeningen zijn en besluit of er een referendum moet komen.

Voorbereiding referendum

De onafhankelijke Referendumcommissie bepaalt de datum van het referendum. Het referendum wordt binnen 6 maanden na het besluit van de Kiesraad gehouden.

De commissie informeert kiezers ook over de wet waarover het referendum gaat. En zij geeft subsidies voor activiteiten die het debat moeten stimuleren over de wet. Als u een referendum organiseert, kunt u bijvoorbeeld subsidie krijgen voor een campagne.

De gemeenten organiseren de stemming en richten de stembureaus in.

Stemming en vervolg

Voor een geldig referendum moet 30% van de kiesgerechtigden komen stemmen. Is de opkomst lager dan 30%? Dan hoeft de regering niets te doen met de uitslag van het referendum. De wet of het verdrag treedt dan na het referendum gewoon in werking.

Is de opkomst van het referendum 30% of meer? Dan zijn er 2 mogelijkheden:

  • Een meerderheid van de kiezers is voor. Dan kan de regering de wet waarover is gestemd invoeren.
  • Een meerderheid van de kiezers is tegen. Dan kan de regering de wet intrekken. Of de regering besluit het advies naast zich neer te leggen en de wet toch in werking te laten gaan.
De Rijksoverheid. Voor Nederland