Erfgoedwet

Met de Erfgoedwet beschermt de overheid het cultureel erfgoed in Nederland. Vóór 2016 waren er verschillende wetten en regels voor behoud en beheer van cultureel erfgoed. Sinds juli 2016 zijn die allemaal samengegaan in 1 wet.

Waarom de nieuwe erfgoedwet?

Elk type cultureel erfgoed heeft eigen werkwijzen en beschermingsmaatregelen. Maar de wetgeving in Nederland hiervoor was versnipperd. Ook moest een aantal regels worden vernieuwd. In de Erfgoedwet zijn bestaande wetten en regelingen gebundeld. Ook staan er regels om belangrijk cultureel erfgoed beter te beschermen en te behouden. 

Erfgoedwet vervangt wetten en regelingen

De Erfgoedwet heeft 6 wetten en regelingen op het gebied van cultureel erfgoed vervangen:

  • Monumentenwet 1988;
  • Wet verzelfstandiging rijksmuseale diensten;
  • Wet tot behoud van cultuurbezit;
  • Wet tot teruggave cultuurgoederen uit bezet gebied;
  • Uitvoeringswet UNESCO-verdrag 1970 over onrechtmatige invoer, uitvoer of eigendomsoverdracht van cultuurgoederen;
  • Regeling materieel beheer museale voorwerpen.

Wat staat er in de Erfgoedwet?

In de Erfgoedwet staat:

  • wat cultureel erfgoed is;
  • hoe Nederland omgaat met roerend cultureel erfgoed (zoals schilderijen);
  • wie welke verantwoordelijkheden heeft;
  • hoe Nederland daar toezicht op houdt.

De Erfgoedwet gaat over de bescherming van ons cultureel erfgoed. Er is ook erfgoed in ruimtelijke ordening (de leefruimte om ons heen). Hoe Nederland daarmee omgaat staat in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. U leest meer over de Erfgoedwet op de website van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.

Voor wie is de Erfgoedwet?

Gebruikt u cultuurgoederen of ander erfgoed? Of houdt u zich daar in uw werk mee bezig? Dan heeft u te maken met de Erfgoedwet. Dat geldt vooral voor:

  • eigenaren, gebruikers en kopers van cultureel erfgoed;
  • musea en beheerders van de rijkscollectie (een verzameling van ongeveer 140.000 kunstvoorwerpen die eigendom zijn van de Rijksoverheid);
  • archeologen en vrijwilligers in de archeologie;
  • belangenverenigingen, zoals Erfgoedvereniging Heemschut;
  • mensen die werken in de erfgoedsector (bijvoorbeeld museummedewerkers of adviesbureaus);
  • gemeenten, provincies en verschillende onderdelen van de Rijksoverheid.

Wat is nieuw in de Erfgoedwet?

Een groot deel van de Erfgoedwet stond al in andere wetten en regelingen. Wat al goed was in een oude wet of regel, staat net zo in de Erfgoedwet. Bijvoorbeeld wetten en regels over het uitvoeren, teruggeven en behouden van beschermde cultuurgoederen. Op een aantal gebieden zorgt de Erfgoedwet wel voor veranderingen.

Er zijn bijvoorbeeld nieuwe regels voor het afstoten van cultuurgoederen door de Rijksoverheid:

  • Als provincies, gemeenten of het Rijk objecten willen verkopen, moeten experts hier eerst een advies over geven.
  • Dit geldt ook voor universiteiten en waterschappen.
  • Alle beheerders van de rijkscollectie houden zich aan dezelfde regels als zij met kunstvoorwerpen omgaan.

Er zijn ook veranderingen op het gebied van archeologie. Bedrijven of organisaties die archeologisch vooronderzoek of opgravingen doen, hebben daarvoor nu een certificaat nodig.