Evaluaties

Beleidsevaluaties beoordelen het (toekomstige) beleid: doet de overheid de goede dingen? En doet de overheid de dingen goed? De ministers gebruiken de uitkomsten om het beleid te verantwoorden aan de Eerste en Tweede Kamer. En om het beleid nog effectiever en efficiënter in te zetten.

Vormen van beleidsevaluaties

De Rijksoverheid kan beleid vooraf, tussentijds of achteraf beoordelen. De Rijksoverheid doet vooral:

  • Effectevaluaties

    Wil een ministerie weten of het beleid werkt? Of is het benieuwd of het doel zo goedkoop mogelijk wordt bereikt? Dan doet het ministerie een effectevaluatie. Het onderzoekt dan de gevolgen van een beleidsmaatregel.

    Een effectevaluatie onderzoekt de gevolgen van een beleidsmaatregel. Het ministerie beoordeelt het beleid op effectiviteit (werkt het?) en efficiëntie (wordt het doel zo goedkoop mogelijk bereikt?).
  • Beleidsdoorlichtingen

    Een beleidsdoorlichting vat de kennis samen over de werkzaamheid en doelmatigheid op een heel beleidsterrein. De doorlichting kijkt naar de samenhang tussen verschillende vormen van beleid om een maatschappelijk doel te bereiken. Losse beoordelingen van beleid onderbouwen dit. Op Rijksbegroting.nl staat een overzicht van alle beleidsdoorlichtingen sinds 2006
  • Maatschappelijke Kosten-Batenanalyses (MKBA)

    Een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) brengt de effecten van een beleidsvoorstel in kaart. De kosten en baten zijn zoveel mogelijk in euro’s. Dus ook zaken die geen direct prijskaartje hebben, zoals geluidsoverlast, een mooi uitzicht of je veilig voelen.

Regelmatig beoordelen verplicht

Ministeries moeten hun beleid regelmatig beoordelen. Zij gebruiken de resultaten om het beleid te verantwoorden tegenover de Eerste en Tweede Kamer. En om het beleid te verbeteren. De richtlijnen voor beleidsevaluatie staan in de Comptabiliteitswet (2001) en in de Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (2012). De Algemene Wet Bestuursrecht (AWB) bevat regelgeving om subsidies te beoordelen.

Beoordelingen in begroting en jaarverslag

Ministers geven in hun begroting aan welk evaluatieonderzoek ze in de planning hebben. In de jaarverslagen rapporteren ministeries over de uitkomsten. Elke beoordeling die het parlement krijgt, vindt u ook terug op Overheid.nl.

Toolbox Beleidsevaluaties

De Toolbox Beleidsevaluaties helpt bij het opzetten en uitvoeren van een goede evaluatie van een beleid, programma of project. De toolbox deelt het evaluatieproces op in vijf stappen en biedt voor elke stap praktische tips, concrete tools en voorbeelden.