Benoeming, vacatures en ontslag burgemeesters

De Koning benoemt de burgemeester. Hij doet dat op voordracht van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. En na aanbeveling van de gemeenteraad. De benoeming is voor 6 jaar. Maar de burgemeester kan één of meer keer voor een zelfde periode worden herbenoemd.

De benoemingsprocedure staat in de Grondwet en de Gemeentewet. Iedere gemeente heeft een burgemeester of soms, bij een burgemeestersvacature, een waarnemend burgemeester.

Handreiking burgemeesters

Sinds mei 2016 is er een nieuwe Handreiking burgemeesters. De handreiking beschrijft de processen van benoeming, herbenoeming, klankbordgesprekken en afscheid van burgemeesters. Dit interactieve document wordt regelmatig vernieuwd. Op deze website vindt u altijd de laatste versie.

Benoeming

De selectie en benoeming van een nieuwe burgemeester duurt ongeveer 4 maanden. De benoemingsprocedure is:

  1. De commissaris van de Koning overlegt met fractievoorzitters gemeenteraad.
  2. De gemeenteraad stelt een profiel voor de nieuwe burgemeester op.
  3. De gemeenteraad bespreekt het profiel met de commissaris van de Koning.
  4. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) stelt de vacature open.
  5. De sollicitant schrijft een brief.
  6. De commissaris van de Koning selecteert de kandidaten.
  7. De commissaris van de Koning overlegt met de vertrouwenscommissie van de gemeente.
  8. De gemeenteraad beveelt kandidaten aan.
  9. De kandidaat spreekt met de minister van BZK en daarna benoemt de Koning de burgemeester.
  10. De commissaris van de Koning beëdigt de burgemeester in de gemeente.

Gemeente zoekt burgemeester

Bij de benoeming van een nieuwe burgemeester zijn veel personen betrokken. De raadsleden, de vertrouwenscommissie, de commissaris van de Koning, de minister en de Koning hebben allemaal hun eigen rol.

De gemeente zoekt een burgemeester die het best bij de gemeente past. Een burgemeester moet van vele markten thuis zijn. Hij moet een aantal eigenschappen hebben om het beroep goed te kunnen doen (bestuurscompetenties). De meeste burgemeesters zijn lid van een politieke partij, maar dit hoeft niet.

Wat gemeenten kunnen doen om hun ‘ideale burgemeester’ te vinden staat in de Handreiking burgemeesters. Ook staan er praktische adviezen in bij elke fase van het benoemingsproces. Deze publicatie is bedoeld voor professionals die betrokken zijn bij de benoeming van de burgemeester.

Herbenoeming

Een burgemeestersbenoeming is voor 6 jaar. Een burgemeester kan daarna opnieuw worden benoemd. De herbenoemingprocedure is:

  1. 8 maanden voordat de ambtstermijn afloopt, is er een gesprek tussen de commissaris van de Koning en de burgemeester.
  2. De gemeenteraad stelt een vertrouwenscommissie samen. De vertrouwenscommissie spreekt met de burgemeester.
  3. De gemeenteraad bespreekt het verslag van de vertrouwenscommissie met de burgemeester.
  4. De gemeenteraad stuurt een aanbeveling naar de commissaris van de Koning.
  5. De commissaris adviseert de minister van BZK over de aanbeveling van de gemeenteraad.
  6. De minister beslist en draagt de burgemeester voor herbenoeming voor bij Zijne Majesteit de Koning.

Ontslag

De Kroon kan de burgemeester ontslaan. De burgemeester kan ook zelf ontslag aanvragen. Na ontslag krijgt de burgemeester automatisch  een uitkering op grond van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa). De reden van ontslag is voor de uitkering niet relevant. Als de burgemeester 70 wordt, eindigt het burgemeesterschap van rechtswege.

Ontslag op eigen aanvraag

De burgemeester kan zelf ontslag aanvragen bij de Kroon. Als de burgemeester niet wordt herbenoemd, geldt dit ook als ontslag op eigen aanvraag.

De burgemeester kan ontslag aanvragen als hij vervroegd wil stoppen met werken. Informatie over vervroegd stoppen met werken staat in de regeling Flexibel Pensioen en Uittreden (FPU). Meer over ontslag op eigen aanvraag staat in het Rechtspositiebesluit burgemeesters.

Ongevraagd ontslag

De burgemeester kan ook ongevraagd ontslagen worden door de Kroon. Dat kan onder meer wegens opheffing van de gemeente (een herindeling) of verstoorde verhoudingen met de gemeenteraad. De ontslagprocedure is afhankelijk van de reden van ontslag. Meer informatie hierover staat in de Gemeentewet en in het Rechtspositiebesluit burgemeesters.

Landelijke overzichten en vacatures

Alle burgemeestersvacatures staan in de Staatscourant. Hieronder vindt u de meest recente vacatures en landelijke overzichten van burgemeestersposten en vacatures.

Documenten