Investeringen hoger onderwijs 2015 - 2025

De overheid investeert de komende jaren in het hoger onderwijs. Dit doet de overheid onder andere met budget dat vrijkomt door de invoering van het studievoorschot.

Opbrengsten studievoorschot geïnvesteerd

Universiteiten, hogescholen en studenten hebben met de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) afspraken gemaakt over de besteding van de studievoorschot-middelen. Dit is het geld dat beschikbaar is gekomen door het stopzetten van de basisbeurs. Het geld wordt gebruikt om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Bijvoorbeeld door:

  • meer docenten aan te nemen;
  • de digitale vaardigheden van docenten te verbeteren;
  • gebouwen aan te passen.

De hogescholen en universiteiten krijgen in 2019 in totaal € 184 miljoen voor hun plannen. In 2024 is dat bedrag opgelopen naar € 550 miljoen.

De onderwijsinstellingen maken met studenten en docenten plannen over de besteding van het geld. Iedere instelling laat in een plan zien wat zij tot en met 2024 wil bereiken. En welke maatregelen zij daarvoor neemt. De Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) beoordeelt de plannen. In 2022 bekijkt de NVAO of instellingen voldoende resultaten hebben geboekt. Is dat niet zo, dan kan een instelling geld verliezen.

Onderwijs dat aansluit bij ambities en talenten student

De overheid wil hoger onderwijs meer laten aansluiten bij de ambities en talenten van de student. Door maatwerk kan iedere student onderwijs volgen dat bij hem past. Zo gaat de overheid dat bijvoorbeeld doen:

  • Er komen meer docenten, docent-onderzoekers, lectoren, mentoren en tutoren. Hierdoor wordt het onderwijs kleinschaliger en intensiever.
  • Studenten krijgen meer kans om onderzoek te doen in het buitenland of een periode in het buitenland te studeren. Ook kunnen ze meer gebruik maken van online onderwijs.
  • Er komt meer gratis onderwijsmateriaal. Alle docenten in het hoger onderwijs geven in 2025 hun materiaal vrij.

Hoger onderwijs voor iedereen

Hoger onderwijs mag geen financiële, culturele of informatiedrempels hebben. Verschillende groepen studenten krijgen maatwerk. De behoeften van studenten zijn namelijk verschillend. Het hoger onderwijs moet zo flexibel zijn dat ook werkenden een opleiding kunnen volgen. Zo gaat de overheid dit regelen:

  • Er komt extra budget voor talentprogramma’s. 
  • Er komt een betere samenwerking tussen scholen in de regio en meer aandacht voor aansluiting op de arbeidsmarkt.
  • Deeltijdonderwijs wordt makkelijker. Zo komt er ook het LevenLangLerenkrediet voor werkenden.

Betere weerspiegeling maatschappij in hoger onderwijs

De overheid wil dat universiteiten en hogescholen een betere weerspiegeling van de maatschappij worden. Dit betekent meer docenten met een niet-westerse achtergrond en meer vrouwen in hogere posities. Ook wil de overheid dat het hoger onderwijs beter aansluit op de arbeidsmarkt. Zo gaat de overheid dat bijvoorbeeld doen:

  • Er komt meer aandacht voor ondernemerschapsonderwijs.
  • Universiteiten en hogescholen krijgen meer ruimte om hun opleidingsaanbod uit te breiden.
  • Goede voorlichting voor studenten over arbeidsmarktperspectief regelen. Ook wil de overheid een actiever alumnibeleid en meer stages in het wetenschappelijk onderwijs.

Strategische agenda hoger onderwijs 2015 – 2025

Hoe de investeringen er precies uit gaan zien, staat in de Strategische agenda hoger onderwijs 2015-2025. De plannen staan beschreven in 3 ambities.

  • Onderwijs van wereldformaat

    Ambitie 2025: Hoger onderwijs aanbieden waarmee elke student het beste uit zichzelf kan halen.
  • Toegankelijkheid, talentontwikkeling en diversiteit

    Ambitie 2025: Elke student moet de kans krijgen zijn talenten te ontwikkelen en het opleidingsniveau te bereiken dat bij hem past. 
  • Verbinding met de samenleving

    Ambitie 2025: Hogescholen hebben structurele verbindingen tussen onderwijs, onderzoek en praktijk. 

Kabinet Rutte III: Halvering collegegeld eerste jaar

Het kabinet wil het collegegeld halveren voor het eerste jaar van het hoger onderwijs (hbo en universiteit). Dit gebeurt met ingang van het collegejaar 2018-2019. Voor studenten aan de pabo wordt het collegegeld voor de eerste 2 jaar van de opleiding  gehalveerd. Dit staat in het regeerakkoord ‘Vertrouwen in de Toekomst’.

Documenten