Meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek

Mensen die meedoen aan een medisch-wetenschappelijk (de proefpersonen) ontvangen hierover eerst schriftelijke informatie. Dit heet proefpersoneninformatie.

Hierin staat wat het onderzoek voor ze betekent, wat de mogelijke risico’s zijn en wat de mogelijke voordelen zijn. Als iets niet duidelijk is, kunnen zij de onderzoeker altijd om extra uitleg vragen.

Zij kunnen ook altijd terecht bij een onafhankelijk deskundige. Dit is een andere arts of onderzoeker die veel weet over het onderwerp, maar die niet betrokken is bij het onderzoek. De gegevens over deze onafhankelijke deskundige staan vermeld in de proefpersoneninformatie.

Proefpersonen beslissen zelf of zij meedoen aan een onderzoek. Meedoen is vrijwillig.

Wat levert meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek op?

De reden om mee te doen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek kan voor iedereen anders zijn:

  • Proefpersonen helpen graag mee aan de vooruitgang van de wetenschap.
  • Soms gaat het om een nieuwe behandeling, waar proefpersonen voordeel hopen te hebben. Bijvoorbeeld doordat het onderzoek bijdraagt aan kennis over het ziekteproces en toekomstige behandelingen.
  • Het onderzoek kan ook bijdragen aan kennis over het ziekteproces.

Proefpersonen verdienen meestal geen geld met het onderzoek. Zij krijgen vaak wel de reiskosten vergoed.

Risico’s en bijwerkingen bij deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek

Meedoen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek kan extra inspanning en tijd kosten. Bijvoorbeeld een halve dag, of een aantal korte bezoeken. Soms is er ook sprake van extra risico’s en bijwerkingen. Bijvoorbeeld omdat het gaat om een nieuwe behandeling. Niet alle effecten en bijwerkingen zijn dan al bekend.

Hoe groot de extra inspanning of risico’s zijn, hangt af van het soort onderzoek, en het soort behandeling. Proefpersonen moeten:

  • meestal vaker op controle komen;
  • soms een lijstje bijhouden, bijvoorbeeld over wat u merkt van de behandeling of wat u op een dag eet;
  • lopen soms risico. Want de behandeling is nieuw en wordt nog onderzocht. Niet alle effecten en bijwerkingen zijn al bekend. Ook doet de onderzoeker vaak extra testen en neemt bloed af. Hoe groot het risico is, hangt af van het soort onderzoek.

Meedoen aan onderzoek kan zwaar of vervelend zijn, want soms:

  • is extra lichamelijk onderzoek nodig
  • krijgen proefpersoen vragen over nare ervaringen
  • moeten proefpersonen stoppen met de medicijnen die zij zelf gebruiken;
  • zijn er speciale leefregels, bijvoorbeeld voor alcohol, roken of het gebruik van voorbehoedsmiddelen.

Meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek

Proefpersonen ondertekenen een verklaring. Dit heet het toestemmingsformulier. Hiermee geven proefpersonen aan vrijwillig mee te werken aan het onderzoek. Zij krijgen zelf ook een exemplaar. Proefpersonen worden vaak voor het onderzoek gekeurd. De onderzoeker kijkt dan of zij lichamelijk geschikt zijn.

Proefpersonen hebben altijd het recht om toch niet mee te doen. Ook tijdens het onderzoek mogen zij altijd stoppen en hoeven niet te vertellen waarom. Als de proefpersoon een patiënt is , krijgt deze gewoon de behandeling die hij anders ook zou krijgen.