Rechten en plichten proefpersonen medisch-wetenschappelijk onderzoek

De rechten van proefpersonen staan in de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen. De belangrijkste rechten en plichten staan hieronder.

Recht om zelf te beslissen

Proefpersonen beslissen zelf of zij meedoen aan een onderzoek. Meestal hoeft een persoon die gevraagd is om deel te nemen niet direct te beslissen. De persoon heeft het recht de informatie (thuis) rustig te bekijken.

Recht op informatie en vragen stellen

De onderzoeker voert vooraf een gesprek met de proefpersoon. Daarnaast is hij verplicht om schriftelijke informatie over het onderzoek te geven. De proefpersoon mag alle vragen stellen die bij hem opkomen. Dat mag voor, tijdens en na het onderzoek. De onderzoeker moet de vragen beantwoorden.

Er is ook een onafhankelijk deskundige. Die weet veel over het onderwerp, maar is niet betrokken bij het onderzoek. De proefpersoon kan deze deskundige ook alle vragen stellen.

Recht te stoppen met het onderzoek

Proefpersonen mogen altijd stoppen met het medisch-wetenschappelijk onderzoek. Ook als het onderzoek al is begonnen. Zij hoeven niet te vertellen waarom. Wanneer zij stoppen, heeft dat geen invloed op de behandeling die zij voor het onderzoek kregen.

Recht op bescherming van uw gegevens

Tijdens het onderzoek verzamelt de onderzoeker gegevens over de proefpersoon. Deze gegevens blijven geheim en krijgen een code. Daarom komen er geen namen voor in een rapport over het onderzoek. In die rapporten wordt die code gebruikt.

Voor meer informatie over rechten bij verwerking van uw gegevens kunt u terecht op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Lichaamsmateriaal

Mogelijk wordt bloed, speeksel of ander lichaamsmateriaal afgenomen. Dit mag enkel gebruikt worden voor het onderzoek waar de proefpersoon toestemming voor heeft gegeven. Het kan zijn dat de onderzoeker het lichaamsmateriaal later ook wil gebruiken voor een ander onderzoek. Mocht hier sprake van zijn, dan moet de onderzoeker hier apart toestemming voor vragen.

Plichten proefpersoon

Proefpersonen moeten zich houden aan de regels van het onderzoek. Die regels zijn voor elk onderzoek verschillend. Soms moet zij zonder dat ze iets gegeten en gedronken hebben, beginnen aan het onderzoek. Soms moeten zij elke dag op een vast tijdstip een pil innemen. Of bijvoorbeeld elke dag opschrijven hoe zij zich voelen.

Het is belangrijk dat zij zich aan deze regels houden. Anders kan de onderzoeker het onderzoek niet goed uitvoeren en kloppen de uitkomsten niet meer. De onderzoeker kan dan beslissen dat de proefpersoon niet meer kan meedoen aan het onderzoek.