Zelfrijdende auto's en vrachtwagens

Auto’s en vrachtwagens krijgen steeds meer automatische functies. Denk aan automatisch inparkeren, automatisch filerijden en rem-assistentie. Mogelijk kunnen auto’s en vrachtwagens in de toekomst helemaal zelfstandig rijden. De Rijksoverheid wil de verdere ontwikkeling van zelfrijdende voertuigen versnellen. Ook wil de overheid dat Nederland op dit gebied internationaal bij de koplopers hoort.

Waarom zelfrijdende voertuigen

Zelfrijdende voertuigen kunnen belangrijke voordelen hebben voor de maatschappij.

Zelfrijdende auto’s en vrachtwagens sturen informatie over hun snelheid en rijrichting naar elkaar. Met die gegevens kunnen ze bijvoorbeeld het remmen en optrekken op elkaar afstemmen. Zelfrijdende auto’s reageren sneller dan menselijke bestuurders. Hierdoor kunnen auto’s en vrachtwagens dichter op elkaar rijden. Waarschijnlijk zorgt dit ervoor dat er minder snel files ontstaan of dat files sneller oplossen.

Menselijke fouten zijn in 90% van de gevallen de oorzaak van een verkeersongeluk. Dit komt bijvoorbeeld door vermoeidheid of afleiding van de bestuurder. Een computer wordt niet moe en raakt niet afgeleid. Daarom kunnen zelfrijdende functies helpen om de kans op ongelukken te verkleinen.

Zelfrijdende voertuigen rijden vaak zuiniger. Vrachtwagens kunnen bijvoorbeeld dichter op elkaar rijden. Hierdoor hebben ze minder last van luchtweerstand en kunnen ze ongeveer 5% tot 15% brandstof besparen. Auto’s en vrachtwagens die met elkaar communiceren, remmen minder hard en minder vaak. Ze hoeven ook minder vaak op te trekken. Dit zorgt voor een besparing op het brandstofgebruik. 

  • Betere doorstroming en minder files

    Auto’s en vrachtwagens die met elkaar communiceren, sturen informatie over hun snelheid en rijrichting naar elkaar. Met die gegevens kunnen ze bijvoorbeeld het remmen en optrekken op elkaar afstemmen. Deze auto’s reageren sneller dan menselijke bestuurders. Hierdoor kunnen auto’s en vrachtwagens dichter op elkaar rijden. Dit zorgt er voor dat er minder snel files ontstaan of dat files sneller oplossen.

  • Minder ongelukken

    Menselijke fouten zijn in 90% van de gevallen de oorzaak van een verkeersongeluk. Dit komt bijvoorbeeld door vermoeidheid of afleiding van de bestuurder. Een computer wordt niet moe en raakt niet afgeleid. Daarom kunnen zelfrijdende functies helpen om de kans op ongelukken te verkleinen. In veel auto’s zitten nu al ondersteunende veiligheidssystemen. Zoals rem-assistentie wanneer er een noodstop gemaakt moet worden.

  • Lager brandstofverbruik

    Zelfrijdende voertuigen rijden vaak zuiniger. Vrachtwagens kunnen bijvoorbeeld dichter op elkaar rijden. Hierdoor hebben ze minder last van luchtweerstand en kunnen ze ongeveer 5% tot 15% brandstof besparen. Auto’s en vrachtwagens die met elkaar communiceren, remmen minder hard en minder vaak. Ze hoeven ook minder vaak op te trekken. Dit zorgt voor een besparing op het brandstofgebruik.

Ontwikkeling zelfrijdende auto’s en vrachtwagens mogelijk maken

De Rijksoverheid wil bedrijven en kennisinstellingen ondersteunen bij de ontwikkeling van zelfrijdende voertuigen. Daarbij heeft de overheid vooral een ondersteunende rol. Denk aan:

  • De wet- en regelgeving aanpassen. Daarmee maakt de overheid testen mogelijk met zelfrijdende voertuigen op de openbare weg. 
  • Partijen bij elkaar brengen die betrokken zijn bij de ontwikkeling van zelfrijdende auto’s en vrachtwagens.
  • Kennisontwikkeling en onderzoek.
  • Nederland vertegenwoordigen tijdens Europese overleggen.

Wet- en regelgeving aanpassen voor testen zelfrijdende auto’s

Bedrijven en kennisinstellingen mogen zelfrijdende voertuigen testen op de openbare weg. Hiervoor heeft de Rijksoverheid de regelgeving aangepast. Wel gelden er veiligheidseisen aan deze testen.

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft samen met Rijkswaterstaat en de RDW onderzocht hoe testen op de openbare weg veilig kunnen plaatsvinden. Hiervoor is een beoordelingsprocedure ontwikkeld.

Veilig testen op de openbare weg

Partijen die willen testen op de openbare weg moeten hiervoor een ontheffing aanvragen bij de RDW. De RDW bepaalt vervolgens of het veilig is om op de openbare weg te testen. Daarbij doorloopt de RDW een aantal vaste stappen.

Zo voert de RDW standaard een risicoanalyse uit. Ook moet de nieuwe technologie in het voertuig eerst op een afgesloten terrein zijn getest. De RDW analyseert de resultaten van die test. Daarnaast overlegt de RDW met de wegbeheerder wat de meest geschikte testlocatie is en of er extra eisen nodig zijn. Bijvoorbeeld aan het tijdstip op de dag, de weersomstandigheden en de trajecten waar de auto gaat rijden.

Het Besluit ontheffingverlening exceptionele voertuigen regelt de ontheffing voor testvoertuigen. De RDW heeft een loket geopend, waar u een ontheffingsaanvraag voor testvoertuigen (pagina in Engels) kunt indienen. U kunt hier ook vragen stellen.

Internationale wet- en regelgeving aanpassen

Nederland wil samen met andere landen de internationale wet- en regelgeving veranderen om zo zelfrijdende voertuigen op de weg mogelijk te maken. Welke onderdelen van de internationale wetten precies moeten veranderen, wordt nu bekeken.

Denk bijvoorbeeld aan het Verdrag van Wenen. Dit is het belangrijkste internationale verdrag voor het verkeer, dat is vastgesteld in 1968. Daarin staat bijvoorbeeld nog dat elk voertuig een bestuurder moet hebben, en dat de bestuurder zijn handen aan het stuur moet hebben.