Maatregelen voor gedupeerden kinderopvangtoeslag

De Adviescommissie Uitvoering Toeslagen, in de volksmond commissie-Donner, presenteerde donderdag 12 maart haar eindadvies. Het kabinet neemt het advies over. Op een aantal punten gaat het kabinet een stap verder om ouders tegemoet te komen. Potentieel komen ruim 20.000 ouders in aanmerking voor compensatie, reparatie of kwijtschelding. Het kabinet reserveert hiervoor € 500 miljoen.

Welke ouders zijn gedupeerd door de kinderopvangtoeslag?

Er zijn veel problemen met de kinderopvangtoeslag. Ouders zijn ernstig in de problemen gekomen. Er komen 2 groepen ouders in aanmerking voor een tegemoetkoming. Als eerste de ouders die op een vergelijkbare vooringenomen wijze zijn behandeld als de ouders die betrokken zijn bij eerdere fraudeonderzoeken waarover de commissie-Donner in november 2019 heeft geadviseerd. En als tweede de ouders die gedupeerd zijn door de buitenproportionele hardheid van het toeslagenstelsel.

Hoe gaat het kabinet deze gedupeerde ouders tegemoetkomen?

Ouders worden gecompenseerd als zij op een vergelijkbare vooringenomen wijze zijn behandeld als de ouders die betrokken zijn bij eerdere fraudeonderzoeken waarover de Commissie eerder heeft geadviseerd. Dezelfde criteria gelden ook nu voor de compensatie. Daarbij wordt bijzondere aandacht besteed aan de schrijnende gevallen.

De ouders die gedupeerd zijn door de buitenproportionele hardheid van het toeslagenstelsel krijgen met terugwerkende kracht terug wat zij in het verleden (naar de inzichten van nu) disproportioneel hebben moeten terugbetalen aan toeslagen.

De commissie-Donner adviseert om voor deze tweede groep  – binnen de huidige wettelijke mogelijkheden – naar de afgelopen 5 jaar te kijken. Het kabinet verruimt deze termijn, tot de start van het huidige toeslagenstelsel in 2005. Het kabinet komt op zo kort mogelijke termijn met een wetsvoorstel om dit mogelijk te maken.

Komen er nog andere mensen in aanmerking voor herstel?

De maatregelen van het kabinet richten zich op meer mensen. Ten eerste de ouders die slachtoffer zijn geworden van malafide Kinderopvangbureaus. En ten tweede neemt het kabinet maatregelen voor demensen die nog een openstaande betalingsschuld hebben en slachtoffer zijn geworden van het strenge beleid over opzet/grove schuld.

Wanneer horen gedupeerden wat zij ontvangen?

Het kabinet verwacht zeker tot in 2021 bezig te zijn om alle gedupeerden recht te doen. De mensen die het zwaarst getroffen zijn, zullen als eerste geholpen worden. Daarom start een crisisorganisatie met de werkwijze zoals geadviseerd door de Commissie Donner. Zij gaan als eerste controleren of de aangemerkte fraudeonderzoeken vergelijkbaar zijn met de CAF 11-zaak. Uiteindelijk worden alle dossiers individueel beoordeeld.

Komen er aanpassingen in het toeslagenstelsel?

Het kabinet neemt het advies van de commissie-Donner over om de praktische rechtsbescherming van de ouders te verbeteren. Daarnaast wordt wetgeving voorbereid om het toeslagensysteem beter en menselijker te maken. Hoge terugvorderingen gaan we zoveel mogelijk voorkomen en matigen.

Is het een omvangrijke hersteloperatie?

Ja, het gaat om een erfenis van 15 jaar kinderopvangtoeslag. Bovenal heeft het heel veel mensen geraakt. De erkenning van de problemen heeft erg lang geduurd. Het gaat hier om uitzonderlijke compensatie en een bijzondere, maar volgens het kabinet, essentiële stap om ouders helderheid te brengen en vertrouwen in de overheid terug te geven.

Kunnen gedupeerde ouders ook niet-financiële steun krijgen?

Om hun leven weer op de rit te krijgen, hebben gedupeerden vaak andere hulp nodig, bijvoorbeeld op het gebied van werk, huisvesting, gezondheid of schuldhulpverlening. Het kabinet wil mensen ook op andere manieren zo goed mogelijk bijstaan. Daarom praat het kabinet met gemeenten de gemeenten waar de meeste getroffen mensen wonen en met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG).