Parlement

Deze hoofdrubriek bevat 5 rubrieken:

Taken en rechten Eerste en Tweede Kamer

Het parlement bestaat uit de Eerste Kamer en de Tweede Kamer. Beide Kamers controleren de regering. Bij hun controlerende taken horen speciale rechten om die taken goed te kunnen uitvoeren.

Parlement controleert regering

Het parlement (ook wel Staten-Generaal) vertegenwoordigt het Nederlandse volk. Het oefent controle uit op het beleid van de regering (de Koning en de ministers). Ook heeft het parlement een wetgevende functie. Een wet gaat pas in als de Eerste en de Tweede Kamer het wetsvoorstel hebben aangenomen.

Rechten Tweede Kamer en Eerste Kamer

De Tweede Kamer controleert de regering en beoordeelt wetsvoorstellen. De Tweede Kamer heeft ook het recht van initiatief: leden mogen zelf wetsvoorstellen indienen. Daarnaast past de Tweede Kamer wetsvoorstellen aan. Dit heet het recht van amendement. De Kamerleden mogen wetsvoorstellen aanpassen. De Eerste Kamer heeft deze rechten niet.

De belangrijkste taak van de Eerste Kamer is wetsvoorstellen goedkeuren of verwerpen. De Eerste Kamer kan geen wijzigingen aanbrengen in een wetsvoorstel.

Rechten parlement

De rechten van het parlement zijn onder andere:

  • Onderzoek- en enquêterecht

    Het parlement kan, buiten het kabinet om, een parlementair onderzoek instellen naar een bepaalde kwestie. De zwaarste onderzoeksvorm is de parlementaire enquête. De Tweede Kamer verhoort dan getuigen onder ede.
  • Vragenrecht

    Alle Kamerleden mogen een minister of staatssecretaris ter verantwoording roepen en vragen stellen. Dit betekent vragen stellen en uitleg vragen. Bijvoorbeeld tijdens het vragenuurtje op dinsdagmiddag. De bewindspersonen moeten de vragen te beantwoorden.
  • Recht om moties in te dienen

    De Kamer mag een motie indienen. Dit betekent een uitspraak doen over een bepaald onderwerp. Het kabinet is niet verplicht een motie uit te voeren. Dit geldt niet voor een motie van wantrouwen. Hiermee zegt de Kamer het vertrouwen in een bewindspersoon (een minister of staatssecretaris) op. Die kan dan niets anders doen dan aftreden.

Lidmaatschap Eerste of Tweede Kamer

Iemand kan lid zijn van de Eerste Kamer of de Tweede Kamer. Maar niet allebei tegelijk. Leden van het parlement moeten de Nederlandse nationaliteit hebben, en niet uitgesloten zijn van het kiesrecht. De minimumleeftijd voor lidmaatschap is 18 jaar.

Kamerstukken beschikbaar via internet

Kamerstukken van 1995 tot nu staan op officiëlebekendmakingen.nl. Hier vindt u alle definitieve parlementaire publicaties, zoals agenda's en Kamervragen.

Op statengeneraaldigitaal.nl vindt u de Handelingen van de Eerste en de Tweede Kamer uit de periode 1814-1995. Het gaat hier om Kamerverslagen, Kamerstukken en Kamervragen.

De Rijksoverheid. Voor Nederland