Wat is Prinsjesdag?

Prinsjesdag valt elk jaar op de derde dinsdag in september. Op Prinsjesdag rijdt de Koning in de Glazen Koets naar de Ridderzaal. Daar spreekt hij de Troonrede uit. Zo opent hij het nieuwe werkjaar van de Eerste Kamer en de Tweede Kamer. Daarna gaat de minister van Financiën met het koffertje naar de Tweede Kamer. Daar biedt de minister de Miljoenennota en de Rijksbegroting aan.

(Beeldtitel: Prinsjesdag. Een man:)

Misschien komt dit koffertje je wel bekend voor.
Dit koffertje komt vooral in beeld op Prinsjesdag de derde dinsdag in september.
In het koffertje zitten de Miljoenennota en de Rijksbegroting.
In deze stukken staan de plannen van het kabinet voor het komende jaar en hoe die plannen betaald worden.
Met het koffertje biedt de minister van Financiën de stukken op Prinsjesdag aan aan de Tweede Kamer.
Maar op Prinsjesdag gebeurt er meer.
Met het uitspreken van de troonrede in de Ridderzaal opent de koning het nieuwe parlementaire jaar van de Eerste en Tweede Kamer oftewel de Staten-Generaal.
Vlak na Prinsjesdag zijn de Algemene Politieke Beschouwingen.
Daar gaat de Tweede Kamer met de minister-president die het woord voert namens het kabinet in gesprek over de plannen uit de Miljoenennota.
Daarna volgen de Algemene Financiële Beschouwingen.
De Tweede Kamer gaat dan in gesprek met de minister van Financiën over de Rijksbegroting.
Wat de plannen kosten en hoe het kabinet deze gaat betalen.
De Tweede Kamer heeft de mogelijkheid om de kabinetsplannen in de begroting te wijzigen als de meerderheid dat wil.
Als de Eerste en Tweede Kamer hebben ingestemd met de plannen, is het zover.
Dan gaat het kabinet aan de slag om de plannen voor Nederland uit te voeren.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Ministerie van Financiën. Beeldtekst: Overheidsfinanciën. Van ons allemaal, voor ons allemaal.)

Troonrede

Koning Willem-Alexander spreekt op Prinsjesdag de Troonrede uit in de Ridderzaal. In de Troonrede staan de belangrijkste plannen van de regering voor het komende jaar. 

Koning Willem-Alexander leest, met aan zijn zijde koningin Maxima, de troonrede voor op Prinsjesdag aan leden van de Eerste en Tweede Kamer in de Ridderzaal

Koning Willem-Alexander leest de Troonrede voor op Prinsjesdag in de Ridderzaal.

Wie schrijft de Troonrede?

De minister-president legt de voorlopige tekst van de Troonrede eind augustus voor aan de ministerraad. De minister-president bespreekt de tekst ook met de Koning. Tijdens de laatste ministerraad voor Prinsjesdag wordt de Troonrede definitief vastgesteld. Zo kan de Troonrede op tijd in de Staatscourant worden opgenomen, zodat de tekst op Prinsjesdag ook officieel beschikbaar is.

Aanbieden Miljoenennota en Rijksbegroting

De minister van Financiën overhandigt om 15.15 uur, na het uitspreken van de Troonrede een koffertje aan de Tweede Kamer. Hierin zitten de Rijksbegroting en de Miljoenennota. Hierin staat hoeveel geld de regering het komende jaar voor de verschillende plannen beschikbaar stelt en waar dat geld vandaan komt.

De traditie van het koffertje op Prinsjesdag begon in 1947.

Waarom 3e dinsdag van september

Vroeger viel Prinsjesdag op de 1e maandag in november. Later op de 3e maandag in oktober. Maar er bleef niet genoeg tijd over om de begrotingsplannen voor 1 januari af te handelen. Daarom werd Prinsjesdag in 1848 vervroegd naar de 3e maandag in september.

In 1887 werd Prinsjesdag verplaatst naar de 3e dinsdag van september. Voor veel Kamerleden was de reistijd naar Den Haag lang. Om op tijd in de Kamer te zijn voor Prinsjesdag, moesten zij al op zondag van huis vertrekken. Vooral leden van christelijke partijen vonden dat een bezwaar.

Troon

Tussen 1815 en 1904 sprak de Koning(in) de Troonrede uit in de vergaderzaal van de Tweede Kamer. Vanaf 1904 is gekozen voor de Ridderzaal op het Binnenhof in Den Haag. 

De troon in neogotische stijl is ontworpen door architect P.J.H. Cuypers.

Op Prinsjesdag leest koning Willem-Alexander de Troonrede voor vanaf de troon in de Ridderzaal. Tijdens de Troonrede zit Koningin Máxima naast de Koning op een neventroon.

Glazen Koets

Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima maken op Prinsjesdag de tocht naar het Binnenhof in de Glazen Koets. Vanwege restauratie vervangt de Glazen Koets enkele jaren de Gouden Koets.