Klimaat: belangrijkste plannen voor 2021

Inspelen op veranderingen in het klimaat

Doordat het klimaat verandert, krijgen we ook in Nederland steeds vaker te maken met extreme weersomstandigheden. De komende jaren investeert het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat € 200 miljoen voor aanpassingen om met de gevolgen van extreem weer om te gaan. Bijvoorbeeld piekbuien, droogte en wateroverlast. Met het geld wil het kabinet zorgen voor veilig drinkwater. En zorgen dat gewassen en de natuur beter tegen extreem weer kunnen. Dit doet het Rijk samen met gemeenten, waterschappen en provincies. Het gaat bijvoorbeeld om deze aanpassingen van de ruimtelijke inrichting:

  • Manieren om water vast te houden en te benutten bij droogte. Bijvoorbeeld minder of andere stenen voor de bestrating. Of meer groen in woonwijken, waardoor het water minder snel wegloopt naar het riool.
  • Manieren om veel water te bergen als er veel regen valt. Bijvoorbeeld door sloten dieper te maken. Of bufferzones rondom natuurgebieden aan te leggen.
  • Een grotere afvoercapaciteit van bijvoorbeeld het riool of watersysteem.

Stikstof aanpakken, natuurherstel en natuurbescherming

Vanaf 2021 komt er ieder jaar meer geld voor de aanpak van het stikstofprobleem. Te veel stikstofneerslag is slecht voor de natuur. Die stikstof komt bijvoorbeeld van het verkeer en uit de landbouw. Tot 2030 is ieder jaar extra geld beschikbaar. Dit loopt op tot € 300 miljoen. Dit geld is voor herstel van de natuur en ontwikkeling van nieuwe natuur. Ook wil het kabinet meer aandacht voor de natuur in de stad, bij de bouw en in de landbouw. Daarover heeft het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit afspraken gemaakt met de provincies. De afspraken staan in het programma Natuur.

Ook is er in 2021 eenmalig € 125 miljoen voor natuurherstel. Organisaties die de natuur beheren vragen dit geld aan als zij een goed idee hebben. Bijvoorbeeld om hun terrein beter weerbaar te maken tegen stikstof door het waterpeil te verhogen. Natuurorganisaties kunnen ook stukken land kopen die tussen verschillende natuurgebieden in liggen. Zodat grotere natuurgebieden ontstaan die aan elkaar vast zitten. Het geld komt uit de Begrotingsreserve Stikstof.

Uitstoot broeikasgassen en andere energieprojecten

Het kabinet stelt tot en met 2030 jaarlijks € 300 miljoen beschikbaar om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Dat moet volgens het Klimaatakkoord in 2030 49% minder zijn dan in 1990. Een deel van het geld wil het kabinet investeren in verduurzamingsmaatregelen in de industrie. In totaal is voor innovatie, pilots en demoprojecten € 60 miljoen beschikbaar. Het geld wordt in 2021 als volgt verdeeld:

  • € 10 miljoen voor pilotprojecten om nieuwe technologieën te testen die de CO2-uitstoot verminderen en voor het opzetten van een nieuwe tenderregeling voor de opschaling van groene waterstof.
  • € 15 miljoen voor onderzoek naar CO2. Bijvoorbeeld naar de opslag en het hergebruik ervan (Carbon Capture, Utilisation and Storage, CCUS) in een industrieomgeving.
  • € 35 miljoen voor snellere uitvoering van bestaande maatregelen om de CO2-uitstoot terug te dringen.

Het kabinet werkt door aan de maatregelen om de CO2-uitstoot terug te dringen, ook tijdens de coronacrisis. Dat is nodig omdat de rechtbank aan het kabinet heeft opgelegd de CO2-uitstoot terug te dringen (Urgenda-uitspraak). Er komt bijvoorbeeld een maximale grens voor CO2-uitstoot voor kolencentrales. Bedrijven in de industrie gaan vanaf komend jaar een CO2-heffing betalen als zij teveel uitstoten. De heffing zit zo in elkaar dat het reductiedoel in 2030 gehaald wordt. En dat bedrijven nog steeds met het buitenland kunnen concurreren.

Het doel is om de uitstoot van broeikasgassen te reduceren met 49% in 2030 (ten opzichte van 1990) op een manier die voor iedereen haalbaar en betaalbaar is. Eind 2020 komen er weer subsidies voor duurzame energieproductie (Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie, SDE++). Ook voor CO2-reducerende technologieën kunnen bedrijven en instellingen dan subsidie krijgen. Bijvoorbeeld het gebruik van een waterpomp of installatie voor aardwarmte.

Er komt € 150 miljoen extra beschikbaar voor de Regeling Reductie Energieverbruik. Daarmee krijgen huiseigenaren via de gemeente compensatie voor bijvoorbeeld LED-lampen of een juiste afstelling van hun verwarmingsinstallaties. Ook huurders en mkb-bedrijven kunnen deze regeling gebruiken.