Gebruiken, tradities en Troonrede

Dinsdag 19 september 2017 was het Prinsjesdag. Dit is een belangrijke ceremoniële dag voor de regering en het parlement. Met veel tradities zoals de Troonrede in de Ridderzaal, het koffertje en de hoedjes van de vrouwen. 

Troonrede

Koning Willem-Alexander heeft op Prinsjesdag de Troonrede uitgesproken. Lees hier de volledige tekst van de Troonrede van 2017.

Wie schrijft de Troonrede?

De minister-president legt de voorlopige tekst van de Troonrede eind augustus voor aan de ministerraad. De minister-president bespreekt de tekst ook met de Koning. Tijdens de laatste ministerraad voor Prinsjesdag wordt de Troonrede definitief vastgesteld. Zo kan de Troonrede op tijd in de Staatscourant worden opgenomen, zodat de tekst op Prinsjesdag ook officieel beschikbaar is.

Overzichtsfoto van de Ridderzaal op het moment dat de troonrede wordt uitgesproken.

Beeld: Martijn Beekman

Ceremonie in de Ridderzaal

Koning Willem-Alexander spreekt op Prinsjesdag de Troonrede uit in de Ridderzaal. In Ridderzaal zijn dan leden van het Koninklijk Huis, het kabinet en andere genodigden aanwezig. Lees meer over de ceremonie in de Ridderzaal.

Na de laatste woorden van de Troonrede roept de voorzitter “Leve de Koning!”. De aanwezige gasten roepen vervolgens: “Hoera!, Hoera!, Hoera!”

Wie zit waar in de Ridderzaal

Klik op een blauw rondje om te zien wie waar zit.

De Koning en Koningin Máxima

Ministers, staatssecretarissen, Raad van State, Nationale Ombudsman, Algemene Rekenkamer

Genodigden van de Leden van de Staten-Generaal

Genodigden van de Leden van de Staten-Generaal

Leden van de Staten-Generaal

Leden van de Staten-Generaal

Voorzitter van de Verenigde Vergadering

Diplomaten

Autoriteiten

Leden van de Staten-Generaal

Leden van het Koninklijk Huis

Hofhouding

Hofhouding

Samenstelling van de Koninklijke stoet

De Koninklijke stoet bestaat onder andere uit de leden van het Koninklijk Huis, een muziekkorps en verschillende afdelingen van het leger. Bekijk de volledige Koninklijke stoet.

Koetspaarden en rijtuigen

Sinds de oprichting in 1815 verzorgt het Koninklijk Staldepartement het vervoer van de leden van het Koninklijk Huis en de hofhouding. Vroeger lieten zij zich alleen vervoeren per paard en rijtuig. Later kwamen daar andere vervoersmiddelen bij, zoals trein, auto en vliegtuig.

Lees meer over de mensen die bij het Koninklijk Staldepartement werken en de koetsen, paarden en rijtuigen in de rubriek Wist u dit over Prinsjesdag?

Programma Prinsjesdag

Prinsjesdag bestaat uit verschillende onderdelen die volgens een vast programma verlopen. Bekijk het programma van Prinsjesdag voor een overzicht van de activiteiten en tijdstippen.

Wat gebeurt er op Prinsjesdag?

Op Prinsjesdag rijdt de Koning in de Glazen Koets naar de Ridderzaal. Daar spreekt hij de Troonrede uit. Daarna gaat de minister van Financiën met het koffertje naar de Tweede Kamer. Daar biedt de minister de Miljoenennota en de Rijksbegroting aan.​

Tekst Wat is Prinsjesdag NL

VOICE OVER: 

Op de derde dinsdag van september is het Prinsjesdag.

Het koninklijk paar rijdt in de Glazen Koets naar de Ridderzaal op het Binnenhof in Den Haag.

In de Ridderzaal zitten alle ministers en staatssecretarissen, de leden van de Eerste en Tweede Kamer en andere genodigden.

De Eerste en de Tweede Kamer vormen samen de Staten-Generaal.

Met het uitspreken van de Troonrede opent de koning het nieuwe parlementaire jaar van de Staten-Generaal.

In de Troonrede gaat de koning in op de plannen van de regering voor het komende jaar.

En dan is er het koffertje.

De minister van Financiën neemt het op Prinsjesdag mee naar de Tweede Kamer. Het koffertje bevat de rijksbegroting en de Miljoenennota.

De rijksbegroting bestaat uit de begrotingen van alle ministeries.

Dit zijn dan nog wetsvoorstellen die door de Eerste en Tweede Kamer behandeld moeten worden.

Ook in het koffertje: de Miljoenennota. Dat is een toelichting op de rijksbegroting.

In de Miljoenennota staan de belangrijkste plannen en keuzes van de regering, en zijn de verwachte inkomsten en de geplande uitgaven van de overheid op een rij gezet.

De inkomsten bestaan voor het grootste deel uit belastingen en premies.

Maar bijvoorbeeld ook uit de verkoop van aardgas.

Bij 'uitgaven' staan de voorzieningen waaraan het geld wordt uitgegeven zoals onderwijs, sociale zekerheid, zorg en veiligheid.

De Miljoenennota gaat ook in op de nationale en internationale economische situatie, en geeft een toelichting op de financiële situatie van Nederland.

Vlak na Prinsjesdag is het de beurt aan de Tweede Kamer om op de plannen te reageren.

Alle ministers en staatssecretarissen komen dan naar de Tweede Kamer voor een debat: de Algemene Politieke Beschouwingen.

Dit debat gaat over het kabinetsbeleid voor het komende jaar.

De minister-president voert het woord namens het kabinet.

In oktober zijn de Algemene Financiële Beschouwingen.

Dit is een debat met de minister van Financiën over de Miljoenennota en het begrotingsbeleid.

In de maanden daarna worden de begrotingen van alle departementen afzonderlijk behandeld.

 

De geschiedenis van Prinsjesdag

Sinds 1814 openen de Eerste Kamer en de Tweede Kamer officieel het werkjaar op Prinsjesdag. In het begin viel Prinsjesdag nog niet op de 3e dinsdag van september. Lees meer over de geschiedenis van Prinsjesdag.

Bekijk ook oude Prinsjesdagfoto's uit het archief van het Nationaal Archief.

Zodra koning Willem-Alexander en koningin Máxima in de Glazen Koets Paleis Noordeinde verlaten, vuren de Gele Rijders saluutschoten af op het Malieveld.

Reageer op deze pagina