Nederlandse uitvoering sancties tegen Rusland en Belarus

Verschillende organisaties in Nederland werken samen om de sancties tegen Rusland en Belarus uit te voeren en te handhaven.

Hoe voert Nederland de sancties uit?

Om ervoor te zorgen dat de sancties tegen Rusland en Belarus effect hebben, moet iedereen zich aan de sancties houden. Financiële instellingen bevriezen tegoeden en bedrijven en burgers kopen of leveren bepaalde goederen niet. Ook diverse overheidsinstanties werken mee aan de uitvoering van de sancties:

  • Het Bureau Toetsing Investeringen let erop dat Nederlandse ondernemingen geen rechten kunnen uitoefenen over ondernemingen uit Rusland en Belarus. Of daar uitkeringen van kunnen ontvangen.
  • De Douane houdt toezicht op de in- en uitvoer van goederen. En controleert of goederen onder de sanctiemaatregelen vallen.
  • De Inspectie Leefomgeving en Transport is toezichthouder van de sancties op het gebied van luchtvaart en maritieme zaken.
  • De Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed controleert samen met de Douane de import en export van kunst- en cultuurgoederen.
  • Het Kadaster zet een aantekening bij registergoederen (zoals vastgoed) van personen en entiteiten op de sanctielijst. Daarmee is inzichtelijk bij het raadplegen van de registers welke registergoederen door de sancties bevroren zijn.
  • De Koninklijke Marechaussee voert onder verantwoordelijkheid van de minister van Justitie en Veiligheid de grenscontroles aan de buitengrenzen uit. Personen die onder de sanctiemaatregelen vallen, mogen Nederland niet in.
  • De Nederlandsche Bank en Autoriteit Financiële Markten houden toezicht op naleving van de regels voor de bedrijfsvoering van financiële instellingen, trustkantoren en cryptoaanbieders.
  • De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit behandelt aanvragen voor exportvergunningen, certificering en importinspecties.
  • Het Openbaar Ministerie zorgt voor opsporing en vervolging van overtredingen, als een burger of organisatie zich niet houdt aan de sancties. Daarvoor wordt samengewerkt met instanties zoals de politie, andere opsporingsdiensten en toezichthouders.

Hoe zorgt Nederland dat de sancties worden nageleefd?

Om de sancties zoveel mogelijk effect te laten hebben, is het belangrijk dat alle Nederlandse organisaties en marktpartijen zich aan het uitvoeren van de sancties houden. Dit wordt op verschillende manieren gecontroleerd: 

  • Een datateam heeft onderzocht of er zaken zijn gemist bij het bevriezen van tegoeden. Ook gaat het team kijken of er aan gesanctioneerden verbonden personen kunnen worden gevonden.
  • Een meldplicht invoeren en toezicht op de naleving daarvan mogelijk maken op niet-financiële beroepsgroepen, zoals notarissen en makelaars. Hiervoor is aanpassing van de wet- en regelgeving nodig.
  • Een verbod om trustdiensten te verlenen aan personen en bedrijven – of een uiteindelijk belanghebbende (UBO) – in Rusland en Belarus. Zo wordt het moeilijker voor Russen en Russische bedrijven om zaken te doen en geld door te sluizen via Nederland. Hiervoor is een wetsvoorstel ingediend.
  • De benoeming van een Nationaal Coördinator Sanctienaleving en Handhaving. Die heeft onderzocht hoe de Nederlandse uitvoering van de sancties en het toezicht daarop verbeterd kan worden. In het eindrapport van de Nationaal Coördinator staan de resultaten.

Vragen en antwoorden

Beeld: ©sturti via Getty Images