Nieuwe beveiliging van het spoor (ERTMS)

Nederland krijgt een nieuw systeem voor de beveiliging van het spoor European Rail Traffic Management System (ERTMS). Deze overgang gebeurt geleidelijk, zodat de reiziger er zo min mogelijk last van heeft. 

Nieuw beveiligingssysteem spoor

ERTMS is ontwikkeld door de Europese Unie. Het systeem is bedoeld om treinen eenvoudig van land naar land te laten rijden, zonder van veiligheidssysteem te wisselen. Daarom hebben de EU-landen ook samen afgesproken op welke belangrijke internationale trajecten ERTMS moet worden aangelegd. Vanwege de voordelen van ERTMS wil Nederland het nieuwe systeem breder uitrollen in Nederland.

ERTMS vervangt ATB

Het Nederlandse spoor is 1 van de drukste sporen ter wereld. Het huidige systeem voor de beveiliging van het spoor (automatische treinbeïnvloeding, ATB) functioneert goed. Maar ATB veroudert. Ook komt dit systeem uit een tijd dat er minder treinen reden dan nu. Daarom moet ATB in de komende tientallen jaren vervangen worden.

Het kabinet heeft gekozen om ERTMS in te voeren, een moderner systeem. ERTMS komt op de afgesproken internationale lijnen. Ook krijgen zoveel mogelijk van de drukste trajecten ERTMS.

Het kabinet heeft € 2,6 miljard gereserveerd voor de overgang naar ERTMS. De Europese Commissie wil dat ERTMS in 2028 in gebruik is.

Veiliger spoor door ERTMS

ERTMS zorgt voor een veiliger spoor, bijvoorbeeld doordat:

  • de machinist op een scherm ziet hoe hard hij mag rijden op dat traject;
  • de trein niet harder kan rijden dan toegestaan;
  • de trein automatisch afremt als dit nodig is;
  • de machinist op een scherm ziet of het spoor voor hem vrij is;
  • ERTMS de kans verkleint dat een trein door een rood sein rijdt.

Voordelen voor onder meer capaciteit en snelheid

Het systeem kan ook voordelen bieden voor de betrouwbaarheid, capaciteit, snelheid en het internationaal treinverkeer.

  • Doordat treinen dichter op elkaar mogen rijden, is het gemakkelijker om volgens de dienstregeling te rijden. Dit verbetert de betrouwbaarheid.
  • Het nieuwe systeem maakt hogere snelheden en meer verschillende maximumsnelheden mogelijk. Dat kan overigens alleen als andere voorwaarden dat ook toelaten.
  • Treinen kunnen straks sneller en dichter op elkaar rijden. Dit biedt in sommige gevallen ruimte voor meer treinen op hetzelfde traject.
  • Alle internationaal belangrijke spoorlijnen in Europa krijgen ERTMS. Treinen hoeven dus niet meer van veiligheidssysteem te wisselen als ze naar een ander land rijden (interoperabiliteit). Hierdoor wordt het internationaal vervoer makkelijker en goedkoper.

Treinen die al ERTMS hebben

ERTMS werkt alleen als het spoor én de trein met dit systeem zijn uitgerust. Dat is met het huidige systeem ATB ook zo.

De treinen houden ATB en krijgen daarnaast ERTMS. De treinen kunnen dus ERTMS gebruiken op de sporen die zijn uitgerust met het nieuwe systeem. Op de trajecten die nog niet zijn uitgerust met ERTMS gebruiken de treinen het oude systeem ATB. Het is daardoor mogelijk om de treinen flexibel in te zetten op spoorlijnen die ook al ERTMS hebben.

20% van de treinen is nu al uitgerust met ERTMS. De komende jaren (tot en met 2022) krijgen alle treinen dit systeem. De inbouw in het spoor loopt tot 2028. 

Spoorlijnen die al ERTMS hebben

In Nederland hebben de volgende lijnen al ERTMS:

  • Betuweroute en Havenspoorlijn;
  • Hogesnelheidslijn-Zuid (HSL-Zuid);
  • Hanzelijn en traject Amsterdam-Utrecht.

De Hanzelijn en het traject Amsterdam–Utrecht hebben zowel het nieuwe als het oude systeem.

Op het traject Amsterdam-Utrecht liep een proef met ERTMS. Deze is inmiddels afgerond. De resultaten van deze proef worden toegepast bij de verdere invoering van ERTMS in Nederland.

Verdere invoering ERTMS in Nederland

De Rijksoverheid voert ERTMS in op internationale lijnen. En op zoveel mogelijk van de drukste trajecten. Dit gebeurt in de periode tot 2028. Dat heeft het kabinet besloten in de Voorkeursbeslissing ERTMS.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ProRail en NS willen ERTMS samen verder invoeren. Dit staat in programma ERTMS. In dat programma werkt de overheid samen met andere organisaties die er belang bij hebben, zoals:

  • ingenieursbureaus;
  • aannemers;
  • leveranciers;
  • materieeleigenaren;
  • vervoerders;
  • provincies.

Kabinet Rutte III: ERTMS tijdig aanleggen

Het kabinet trekt extra geld uit, zodat ERTMS tijdig kan worden aangelegd. Dat staat in het regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’.

Documenten